Rạng sáng 24-5 (giờ Việt Nam), kỳ thủ lừng danh Nguyễn Ngọc Trường Sơn đã viết một bài đăng rất chi tiết, nêu ra cụ thể những vấn đề của đội tuyển cờ vua Việt Nam hiện tại.
Lời chia tay cờ tiêu chuẩn của Trường Sơn
Những ngày qua, làng cờ vua Việt Nam liên tục có biến động với nhiều thông tin trái chiều, gây tranh cãi xuất hiện xoay quanh đội tuyển cũng như Liên đoàn Cờ Việt Nam.
Hơn nửa tháng trước, vụ việc được khơi mào khi Lê Quang Liêm chia sẻ lý do anh vắng mặt tại đội tuyển cờ vua Việt Nam - tham dự giải đấu quốc tế danh giá Olympiad năm nay.
Ngoài Lê Quang Liêm, 2 kỳ thủ giàu kinh nghiệm khác là Nguyễn Ngọc Trường Sơn và Lê Tuấn Minh cũng không dự giải. Tiếp đó, các nữ kỳ thủ Lương Phương Hạnh, Phạm Lê Thảo Nguyên chia sẻ sự bức xúc khi bị loại khỏi đội chỉ vì đăng ký trễ trong nhóm chat Zalo.
Đến rạng sáng 24-5, một trong những nhân vật chính - Nguyễn Ngọc Trường Sơn đã có bài đăng chi tiết, nêu ra nhiều vấn đề tồn tại của đội tuyển cờ vua Việt Nam.
Qua trao đổi cá nhân, báo Tuổi Trẻ xác minh đây là tài khoản mạng xã hội của Nguyễn Ngọc Trường Sơn. Những dòng chia sẻ của anh ngay lập tức tạo hiệu ứng chấn động làng cờ vua Việt Nam.
Mở đầu bài viết, Nguyễn Ngọc Trường Sơn báo tin không vui cho làng cờ nước nhà, cho biết anh sẽ không thi đấu nội dung cờ tiêu chuẩn cho đội tuyển quốc gia nữa: "Chào mọi người. Những ngày qua, thông tin về thành phần đội tuyển Việt Nam tham dự Olympiad đã nhận được nhiều sự quan tâm.
Là một thành viên gắn bó với đội tuyển suốt 20 năm qua, Sơn muốn chia sẻ rõ hơn về nguyên nhân mình không tham gia kỳ Olympiad năm nay và góc nhìn của Sơn về tình hình của cờ vua nước nhà.
Đối với Sơn, việc vắng mặt lần này nằm trong một quyết định lớn hơn: chính thức dừng thi đấu các giải cờ tiêu chuẩn trong màu áo đội tuyển quốc gia.
Sau hơn 30 năm thi đấu, Sơn nhận thấy tuổi tác đã bắt đầu ảnh hưởng rõ rệt đến sức bền và khả năng tập trung của mình".
Trường Sơn góp ý cho đội tuyển cờ vua
Tiếp đó, Trường Sơn nói rõ lý do anh chia tay đội tuyển một phần đến từ "những bất cập về quản lý và kinh phí nhiều năm qua".
"Cơ hội cọ xát quá ít khiến Sơn không thể tiếp tục duy trì phong độ như kỳ vọng của bản thân và ngày càng bào mòn động lực thi đấu. Vì thế, việc chủ động lui lại lúc này là cần thiết để trao lại cơ hội cho các kỳ thủ có tinh thần và phong độ tốt hơn.
Tuy vậy, Sơn vẫn giữ kế hoạch thi đấu cờ nhanh và cờ chớp vì các nội dung này ít tiêu hao thể lực hơn và kinh nghiệm của Sơn vẫn có thể hữu ích cho đội tuyển. Sơn luôn sẵn lòng cống hiến hết mình nếu quy trình tuyển chọn khách quan và dựa trên chuyên môn rõ ràng.
Để phù hợp hơn với hoàn cảnh hiện tại cũng như sức khỏe của bản thân, Sơn sẽ tập trung nhiều hơn vào thi đấu cờ nhanh, cờ chớp và các giải online trong thời gian tới. Sự thay đổi này giúp Sơn thuận lợi trong việc sắp xếp lịch trình, giảm bớt áp lực thủ tục và chi phí, đồng thời cân bằng tốt hơn giữa thi đấu và cuộc sống", Trường Sơn chia sẻ.
Trong phần còn lại của bài viết, kỳ thủ 36 tuổi nêu ra nhiều vấn đề tồn tại trong cách quản lý đội tuyển cờ vua Việt Nam.
Dưới đây là những vấn đề Trường Sơn nêu ra:
"Về đội hình Olympiad năm nay, việc đội nam gần như thay đổi toàn bộ so với các kỳ trước phản ánh những bất cập kéo dài trong công tác quản lý và định hướng phát triển đội tuyển.
Ngoại trừ Sơn đã thông báo trước cho Ban Huấn Luyện từ sau SEA Games 2025, việc thiếu vắng các trụ cột như Quang Liêm và Lê Tuấn Minh ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng đội nam. Trong suốt nhiều năm thi đấu quốc tế, Sơn chưa từng thấy một đội tuyển quốc gia nào lại thay thế gần như toàn bộ đội hình chính ngay trước một giải đấu lớn như Olympiad.
Trẻ hóa đội tuyển là điều cần thiết, nhưng dưới góc độ chuyên môn, Sơn thấy cách triển khai hiện tại là chưa phù hợp. Thông thường, lộ trình này sẽ bắt đầu bằng việc xếp 2-3 VĐV trẻ ở các bàn thấp để cọ xát và tích lũy kinh nghiệm.
Ngồi ở các bàn trên sẽ là 2-3 VĐV gạo cội có trình độ cao hơn, rồi dần dần mới chuyển giao vị trí khi các em có sự tiến bộ rõ ràng. Ví dụ như thời điểm đầu, Sơn và Liêm cũng ngồi bàn 3-4, chỉ khi hệ số Elo tương đương hoặc cao hơn các đàn anh thì mới chuyển lên bàn 1-2.
Không chỉ đội nam, đội nữ cũng đang gặp những vấn đề tương tự. Việc các VĐV mạnh nhất bị loại chỉ vì lý do đăng ký muộn qua một quy trình gấp rút vào ngày nghỉ, dù họ đã xoay sở được kinh phí tự túc là điều thật sự đáng tiếc.
Sự cố này không chỉ gây bất công cho các VĐV mạnh, mà còn vô tình tạo áp lực không đáng có cho các kỳ thủ trẻ.
Một thực tế khác đã tồn tại suốt nhiều năm qua là vấn đề kinh phí và hỗ trợ cho VĐV. Trong khoảng 10 năm trở lại đây, các thành viên đội tuyển gần như không được hỗ trợ gì từ bộ môn về kinh phí thi đấu quốc tế (trừ các đại hội khu vực như SEA Games, ASIAD).
Kể từ đầu năm 2024 đến nay, do thiếu một phương án tập trung linh hoạt phù hợp với đặc thù môn cờ vua, các VĐV hoàn toàn không có khoản thu nhập cơ bản nào khi thi đấu dưới màu áo đội tuyển ngoài phần tiền thưởng theo khung thành tích. Đáng buồn hơn, không chỉ cạn kiệt về chế độ, đa số VĐV còn phải tự bơi trong việc chuẩn bị chuyên môn lẫn hậu cần.
Khi VĐV đã phải tự lo hầu hết mọi thứ thì bộ môn cũng nên có trách nhiệm đảm bảo sự minh bạch trong quy trình tuyển chọn và nỗ lực tìm kiếm tài trợ tương xứng. Những bất cập kéo dài không chỉ gây thiệt hại cho đội tuyển hiện tại mà còn khiến lứa VĐV trẻ mất động lực thi đấu ngay khi bắt đầu sự nghiệp.
Sơn tin rằng cờ vua Việt Nam chỉ có thể tiến xa hơn nếu có những thay đổi thực chất và đồng bộ".
Trong phần cuối cùng của bài viết, Nguyễn Ngọc Trường Sơn gửi lời tri ân đến HLV Hoàng Minh Chương, người đã gắn bó với anh hơn 20 năm qua, và đặc biệt là lời cám ơn người đồng đội thân thiết Lê Quang Liêm.
Có thể nói, bức "tâm thư" của Trường Sơn, cũng như những chia sẻ trước đó của các kỳ thủ lừng lẫy Lê Quang Liêm, Lương Phương Hạnh, Phạm Lê Thảo Nguyên (vợ của Trường Sơn) đã phơi bày phần nào những vấn đề gây tranh cãi ở đội tuyển cờ vua Việt Nam hiện tại.
Cũng trong 2 ngày qua, làng cờ Việt Nam chấn động khi Liên đoàn Cờ vua thế giới (FIDE) gửi thư chất vấn ông Nguyễn Minh Thắng, Phó chủ tịch Liên đoàn Cờ Việt Nam vì những vấn đề không minh bạch trong việc mở lớp đào tạo, cấp bằng HLV.
Hiện Liên đoàn Cờ Việt Nam vẫn đang trong quá trình xử lý vụ việc của ông Nguyễn Minh Thắng. Vị Phó Chủ tịch Liên đoàn này cũng là người "mở nhóm chat Zalo gấp rút", khiến 2 kỳ thủ Lương Phương Hạnh, Phạm Lê Thảo Nguyên không thể đăng ký dự Olympiad.
Nguyễn Ngọc Trường Sơn sinh tháng 2-1990, quê ở Kiên Giang (sau sáp nhập là An Giang). Năm 2005, Sơn trở thành Đại kiện tướng khi mới 14 tuổi 10 tháng, một kỷ lục của làng cờ vua Việt Nam.
Sau hơn 20 năm thi đấu đỉnh cao, Nguyễn Ngọc Trường Sơn gặt hái vô số chiến tích đáng nhớ, gồm nhiều HCV SEA Games, nhiều lần đạt thứ hạng cao ở các giải lớn như Olympiad... Anh được xem là kỳ thủ mạnh số 2 của Việt Nam sau Lê Quang Liêm.
Đọc bài gốc tại đây.