Có người không học đại học vẫn thành công, cũng hiểu nếu theo đường ấy, chưa chắc tôi đã đạt kết quả như hiện tại.
Gần đây, tôi đọc nhiều bài viết so sánh việc bỏ ra hàng trăm triệu đồng để học đại học nhưng ra trường chỉ nhận mức lương khiêm tốn, trong khi có những người không học đại học vẫn thành công và giàu có. Theo tôi, đó là một sự so sánh khập khiễng. Mỗi người có hoàn cảnh, sức khỏe, năng lực và lựa chọn khác nhau. Có người phù hợp với kinh doanh, có người phù hợp với môi trường công sở. Việc một người không học đại học nhưng buôn bán thành công không có nghĩa ai đi theo con đường đó cũng sẽ thành công. Tương tự, có người đi xuất khẩu lao động tích lũy được vốn, nhưng không phải ai cũng sẵn sàng rời gia đình, sang xứ người chịu khó, chắt bóp từng đồng.
Không có con đường nào dẫn đến thành công mà không phải trả giá bằng mồ hôi, công sức và trí tuệ. Điều quan trọng là mỗi người đã thực sự cố gắng hết sức trên con đường mình chọn hay chưa. Nhiều người cho rằng học đại học tốn 600-700 triệu đồng, nhưng đó là số tiền trải đều trong 4-6 năm, có thể đến từ học bổng, làm thêm, vay sinh viên, không phải lúc nào cũng hoàn toàn dựa vào cha mẹ. Nếu không học đại học, bạn vẫn phải đầu tư cho tương lai bằng cách khác. Học nghề cần học phí, mở cửa hàng cần vốn, xuất khẩu lao động cần chi phí ban đầu. Thành công hay không còn phụ thuộc vào năng lực cá nhân và cơ hội thị trường.
Học đại học cũng không đồng nghĩa với thu nhập thấp. Có người ra trường chỉ nhận mức lương 10-15 triệu đồng, nhưng cũng có người đạt thu nhập hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng mỗi tháng nhờ không ngừng học hỏi và hoàn thiện bản thân. Tôi có một người bạn mồ côi cả cha lẫn mẹ, sống với bà ngoại già yếu. Những năm học phổ thông, bạn vừa đi học vừa phụ hồ, có những ngày bà ngoại phải đi xin ăn. Vượt qua hoàn cảnh khó khăn, bạn thi đỗ vào một trường kỹ thuật ở khu vực Cổ Nhuế. Dù xuất phát điểm không nổi bật, bạn quyết tâm theo học chương trình chất lượng cao bằng tiếng Anh. Thời gian đầu, bạn gần như không hiểu bài, phải mượn vở bạn bè về học lại từng chút một.
Để trang trải cuộc sống, bạn vừa học vừa chạy xe ôm, dạy thêm và chăm sóc bà ngoại. Nhờ nỗ lực không ngừng, bạn tốt nghiệp đúng hạn, có vốn tiếng Anh tốt và được nhận vào một công ty đa quốc gia. Hiện tại, bạn trở thành quản lý với mức thu nhập hơn 2.000 USD mỗi tháng, chuẩn bị mua nhà. Điều khiến tôi ngưỡng mộ không chỉ là thu nhập mà là sự trưởng thành, tự tin và bản lĩnh mà bạn có được sau hành trình đầy gian nan. Nếu ngày ấy bạn không học đại học, có thể cuộc sống vẫn ổn, nhưng chưa chắc bạn có được công việc phù hợp với đam mê, môi trường chuyên nghiệp và cơ hội nhìn ra thế giới rộng lớn hơn.
Tôi cũng sinh ra trong một gia đình nghèo ở vùng quê. Nhờ sự quyết tâm của mẹ, tôi theo học đại học, rồi trở thành bác sĩ nội trú. Sau bốn năm đi làm, tôi đã lập gia đình, có thu nhập ổn định khoảng 4x triệu đồng mỗi tháng và cùng chồng mua căn nhà đầu tiên. Tôi có nhiều người thân không học đại học nhưng vẫn thành công trong kinh doanh và có tài sản đáng kể. Tôi luôn tôn trọng con đường của họ, nhưng cũng hiểu rằng nếu đi theo con đường ấy, chưa chắc tôi đã đạt được kết quả tương tự.
Mỗi con đường đều có khó khăn riêng. Người học hành phải đầu tư nhiều năm cho tri thức. Người kinh doanh phải chấp nhận rủi ro. Người lao động xa quê phải đánh đổi tuổi trẻ và sức khỏe. Điều quan trọng không phải là so sánh ai chọn con đường đúng hơn mà là mỗi người có đủ quyết tâm để đi đến cùng với lựa chọn của mình hay không. Tôi tin rằng xã hội ngày nay vẫn luôn cần những người có năng lực thật sự. Nếu bạn không ngừng học hỏi, trở thành người giỏi trong lĩnh vực của mình, bạn sẽ luôn có chỗ đứng. Thành công không dành riêng cho một con đường nào. Nó thuộc về những người bền bỉ, nỗ lực và không ngừng hoàn thiện bản thân.
Diệu Linh
Đọc bài gốc tại đây.