Mỗi ngày hàng nghìn du khách đến khu vực sâu xa nhất của Khu du lịch quốc gia hồ Tuyền Lâm để gặp 'Cô Long Đà Lạt'. Nay không gặp được thì chờ mai. Gặp được rồi thì… hẹn ngày gặp lại.
Buổi chiều giữa tuần, một quán cà phê trên đồi ở cuối khu du lịch quốc gia hồ Tuyền Lâm (Đà Lạt) vẫn đông. Thuyền trên hồ đi ngang, khách trên thuyền vẫy tay, reo hò. "Ngày nào cũng vậy đó", chị Hoàng Kim Hương - chủ quán, người được du khách gọi là "Cô Long Đà Lạt" - nói, rồi vẫy tay đáp lại.
Du khách xếp hàng chờ gặp "Cô Long"
Quán nước của chị Hương mở hơn 9 năm. Nhưng chỉ từ cuối năm 2025, khi những đoạn clip chị mặc cổ trang, nói chuyện cà rỡn giọng lồng tiếng phim TVB, ứng đối với khách lan trên mạng xã hội, nơi này mới thành điểm "phải ghé" của Đà Lạt.
Hôm chúng tôi đến, 10 người bắt tay với "Cô Long" thì 9 người đến từ 9 tỉnh, thành khác nhau, người thứ 10 từ nước ngoài về.
Riêng từ sáng đến chiều, chị gặp kiều bào, lẫn du khách của 11 nước và vùng lãnh thổ: Pháp, Đức, Ý, Thái Lan, Campuchia, Canada, Đài Loan, Trung Quốc, Philippines...
Điều lạ là chủ quán, người tạo ra hiện tượng lại thường ở thế bị động. "Khách đến, mỗi người tự mang theo một nhân vật và một kịch bản: người làm Dương Quá, người làm Doãn Chí Bình, người diễn hiệp khách lang bạt... Việc của chị là bắt lấy, rồi bẻ lái cho câu chuyện vui hơn mà không thô.
Có những kịch bản được chuẩn bị công phu đến mức chị không kịp trở tay. Một Việt kiều Canada sắm hẳn bộ áo dài khăn đóng, ôm bó hoa, ngồi đợi gần 3 tiếng chỉ để chờ một khoảng trống rồi bước ra nói rằng Dương Quá đã lỡ mất một lần, 16 năm sau tìm lại được, nay xin cầu hôn.
"Tôi hoàn toàn không luyện tập trước và cũng chưa học qua trường lớp nào cả", chị nói, và cho biết mình chỉ tận dụng sự ngây ngô để tạo bất ngờ. Khó nhất là những tình huống dễ trượt khỏi ranh giới và mình phải khéo léo để cân đối "liều lượng" để ai cũng vui mà không phản cảm.
Sự cẩn trọng ấy có gốc rễ. Chị Hương kể từng rất muốn mặc áo dài ra ghẹo khách, nhưng rồi không dám. "Khi tôi mặc lên bộ áo dài truyền thống thì tôi phải chỉn chu, tôi phải dịu dàng, tôi phải nghiêm trang", chị nói.
Chị cũng không chọn nhân vật lịch sử Việt Nam, vì nhập vai thì phải tôn trọng, không thể lấy ra làm "mảng miếng". Một nhân vật hư cấu là lựa chọn an toàn nhất - và đó chính là chỗ khôn ngoan mà nhiều người quan sát đã chỉ ra.
Trào lưu hay đường dài?
Chị Hương từ chối cả ba chữ mà công chúng hay gán: nổi tiếng, idol, người có sức ảnh hưởng. "Tôi là một người Đà Lạt, vậy là đủ rồi ạ", chị nói.
Cái "chỉ là" ấy đi kèm những lựa chọn không nằm trong bài toán kinh doanh. Chị từ chối lồng nhãn hàng vào các đoạn đối đáp, dù đã có vài đơn vị đặt vấn đề. Quán có quy định riêng: người khuyết tật, người già đi lại khó khăn và các nhà sư không tính giá khách du lịch. Những du khách ấy có giá riêng, rẻ hơn giá niêm yết nhiều lần.
Ở mỗi màn giao lưu, chị đều cố gài một câu: khách từ đâu đến, bao giờ quay lại Đà Lạt. Những clip đăng lên vì thế luôn có "Cao Bằng xin chào Đà Lạt", "Phan Rang xin chào Đà Lạt". Theo chị Hương, đây là cách để mọi người tự hào về xứ sở nơi mình sinh ra và cũng là cách để mình quảng bá cho du lịch Đà Lạt. "Dù không đi được muôn nơi thì cũng hy vọng tiếng thơm Đà Lạt đến với nhiều miền", Cô Long chia sẻ.
Chị không ảo tưởng về độ dài của một trào lưu. "Tôi biết đây là thời điểm đang ở đỉnh của con sóng", chị nói, và cho biết đã chuẩn bị hướng đi khác cho giai đoạn sau: đưa thơ, câu hát về Đà Lạt vào câu chuyện của mình.
Bà Nguyễn Thị Bích Ngọc - Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng - nhìn nhận hiện tượng "Cô Long Đà Lạt" với góc nhìn phản biện. Theo bà, sự cộng hưởng của địa danh Đà Lạt cùng giai đoạn xã hội bùng nổ thông tin đã mang đến cho du lịch Đà Lạt một sản phẩm tốt. Nhân câu chuyện "Cô Long Đà Lạt" có thể nghĩ đến chuyện xây dựng những câu chuyện Việt Nam chân thực hơn nhưng vẫn đủ sức hút.
"Cô Long Đà Lạt" là ví dụ cơ bản về công nghiệp văn hóa
Phó giáo sư, tiến sĩ Đỗ Thị Thanh Thủy - Trưởng Ban Nghiên cứu Văn hóa (Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam - VICAS) - cho rằng có nhiều tranh luận quanh câu chuyện về "Cô Long Đà Lạt", bỏ qua những tranh luận không lối ra để soi vào bản chất thì đây là một ví dụ rất gần gũi về công nghiệp văn hóa. Chất liệu của văn học Kim Dung được sử dụng để tạo ra sản phẩm du lịch mà chính người dân từ Trung Quốc khi đến cũng thích thú, lưu luyến.
Đọc bài gốc tại đây.