Theo Jeff Bezos, chọn sự tiện lợi thay vì giá trị thực, nhầm lẫm giữa nhu cầu và mong muốn, coi thường những khoản chi nhỏ lặp đi lặp lại... khiến nhiều người không thể giàu.
Jeff Bezos, một trong những tỷ phú giàu nhất thế giới, nhiều lần nhấn mạnh rằng thành công tài chính không chỉ đến từ các khoản đầu tư lớn mà còn nhờ những thói quen nhỏ hằng ngày. Theo ông, từ cách chi tiêu đến tư duy, các lựa chọn tưởng chừng đơn giản có thể quyết định việc đạt được tự do tài chính hay rơi vào bất ổn lâu dài.
Với tài sản ước tính 268 tỷ USD, tỷ phú 62 tuổi - người hiện giàu thứ ba thế giới - cảnh báo 6 sai lầm tài chính nhiều người đang mắc phải, khiến con đường làm giàu bị cản trở.
Ưu tiên sự tiện lợi thay vì giá trị
Một trong những sai lầm tài chính phổ biến là đặt sự tiện lợi lên trên giá trị thực. Điều này thể hiện ở nhiều thói quen như thường xuyên gọi đồ ăn ngoài thay vì tự nấu, hoặc liên tục sử dụng dịch vụ giao hàng cho những món nhỏ. Bezos cho rằng những lựa chọn tưởng chừng không đáng kể này sẽ tích tụ theo thời gian và tạo ra ảnh hưởng lớn đến tài chính cá nhân.
Chẳng hạn, hãy so sánh chi phí giữa việc tự pha cà phê ở nhà và mua cà phê ngoài mỗi ngày. Một ly cà phê giá 5 USD vào mỗi ngày làm việc có thể tiêu tốn khoảng 1.300 USD mỗi năm. Trong 10 năm, thói quen tưởng chừng nhỏ này có thể ngốn hơn 13.000 USD, chưa kể khoản lợi nhuận nếu số tiền đó được đem đi đầu tư.
Theo Bezos, điều này phản ánh một vấn đề sâu xa hơn: xu hướng ưu tiên sự thoải mái trước mắt thay vì ổn định tài chính lâu dài. Ông khuyến nghị nên chi tiêu có chủ đích, dựa trên giá trị thực thay vì sự tiện lợi nhất thời.
Bỏ qua những khoản chi nhỏ lặp đi lặp lại
Trong khi các khoản chi lớn như tiền nhà hay vay mua xe thường được theo dõi chặt chẽ, những khoản chi nhỏ nhưng lặp lại lại âm thầm "rút cạn" tài chính theo thời gian. Bezos gọi đây là vấn đề "những lỗ rò nhỏ", nhấn mạnh rằng các chi phí tưởng như không đáng kể này khi cộng dồn có thể gây ảnh hưởng lớn.
Những ví dụ phổ biến gồm các gói đăng ký bị quên, mua sắm bốc đồng hoặc chi quá nhiều cho phí tiện ích. Một khảo sát năm 2023 của C+R Research cho thấy trung bình người Mỹ chi hơn 200 USD mỗi tháng cho các dịch vụ đăng ký ít dùng hoặc đã quên, tương đương gần 2.400 USD mỗi năm.
Để khắc phục, Jeff Bezos khuyến nghị nên thường xuyên rà soát sao kê ngân hàng và lịch sử thanh toán điện tử nhằm phát hiện, cắt giảm các khoản chi định kỳ không cần thiết. Thói quen đơn giản này có thể giúp giải phóng nguồn tiền cho tiết kiệm hoặc đầu tư hiệu quả hơn.
Né tránh các cuộc trò chuyện về tài chính
Một sai lầm quan trọng khác là ngại trao đổi về tiền bạc. Theo Bezos, việc né tránh những cuộc trò chuyện tài chính - dù với bạn đời, cấp trên hay cố vấn- có thể khiến bạn bỏ lỡ cơ hội và chịu thiệt hại lâu dài.
Chẳng hạn, nhiều người đi làm không dám thương lượng lương hoặc đề nghị tăng lương vì cảm thấy ngại ngùng, từ đó có thể mất đi hàng nghìn USD mỗi năm. Một nghiên cứu năm 2024 của Payscale cho thấy những người chủ động đàm phán lương khởi điểm có thu nhập trung bình cao hơn 7.500 USD mỗi năm so với người không làm điều này.
Để khắc phục, Bezos khuyên nên tiếp cận các cuộc trao đổi tài chính một cách chủ động và có chiến lược, tập trung vào lợi ích dài hạn thay vì sự khó chịu nhất thời.
Không phân biệt được giữa nhu cầu và mong muốn
Theo Bezos, một trong những sai lầm tài chính cơ bản nhất là không phân biệt được giữa nhu cầu thực sự và mong muốn nhất thời. Sự nhầm lẫn này thường dẫn đến việc mua sắm bốc đồng và chi tiêu không cần thiết, tạo ra áp lực tài chính theo thời gian.
Ví dụ, nhiều người biện minh cho các thiết bị đắt tiền hoặc đồ dùng xa xỉ là "nhu cầu" trong khi thực tế chúng là những khoản chi tiêu tùy ý. Một nghiên cứu về hành vi người tiêu dùng năm 2025 của McKinsey cho thấy gần 40% người được hỏi thừa nhận thường xuyên mua sắm bốc đồng mà không cân nhắc tác động tài chính lâu dài của chúng.
Để tránh cạm bẫy này, Bezos khuyên nên áp dụng cách tiếp cận chi tiêu có ý thức hơn, tự hỏi: "Liệu việc mua sắm này có thực sự cần thiết hay tôi chỉ đang đáp ứng một mong muốn nhất thời?"
Thiếu hiểu biết tài chính
Kiến thức tài chính là một khía cạnh quan trọng nhưng thường bị bỏ qua đối với thành công tài chính lâu dài. Bezos nhấn mạnh rằng việc thiếu hiểu biết về các khái niệm tài chính cơ bản, chẳng hạn như lãi suất, chiến lược đầu tư và tăng trưởng kép, có thể cản trở đáng kể việc tích lũy tài sản.
Một khảo sát năm 2025 của Trung tâm Xuất sắc về Hiểu biết Tài chính Toàn cầu cho thấy chỉ 34% người trưởng thành trên thế giới nắm vững các khái niệm tài chính cơ bản như lạm phát, lãi suất và đa dạng hóa rủi ro. Khoảng trống kiến thức này dễ dẫn đến quyết định đầu tư sai lầm, nợ nần gia tăng và bỏ lỡ cơ hội gia tăng tài sản.
Bezos khuyến nghị mỗi người nên chủ động nâng cao hiểu biết tài chính, thông qua việc cập nhật tin tức, tham gia các khóa học trực tuyến hoặc tham vấn chuyên gia để xây dựng nền tảng quản lý tài chính vững chắc.
Tư duy ngắn hạn thay vì lập kế hoạch dài hạn
Cuối cùng, tỷ phú Bezos nhấn mạnh tầm quan trọng của tư duy dài hạn trong việc đạt được sự ổn định tài chính. Nhiều người chỉ tập trung vào lợi ích trước mắt, bỏ qua lợi ích tích lũy của các khoản đầu tư và tiết kiệm dài hạn.
Ví dụ, việc lựa chọn đầu tư vào tài khoản hưu trí, bất động sản hoặc danh mục đầu tư đa dạng có thể mang lại lợi nhuận đáng kể trong nhiều thập kỷ, bất chấp sự biến động ngắn hạn của thị trường. Theo một nghiên cứu năm 2024 của Vanguard, các nhà đầu tư dài hạn luôn vượt trội hơn những người thường xuyên mua và bán dựa trên biến động ngắn hạn của thị trường.
Bản thân Bezos cũng nhiều lần cho rằng chính tư duy dài hạn là yếu tố then chốt giúp Amazon thành công, khi ưu tiên xây dựng lòng trung thành của khách hàng và mở rộng thị trường thay vì chạy theo lợi nhuận tức thì. Ông khuyến khích mỗi người áp dụng cách tiếp cận tương tự, hướng đến tăng trưởng tài chính bền vững thay vì thỏa mãn ngắn hạn.
Hướng Dương (Theo Times of India)
Đọc bài gốc tại đây.