Từ những ca khúc kinh điển đến làn sóng sáng tác mới, âm nhạc viết về TPHCM đang chuyển mình mạnh mẽ. Không chỉ là lời ca ngợi, những giai...
Từ những ca khúc kinh điển đến làn sóng sáng tác mới, âm nhạc viết về TPHCM đang chuyển mình mạnh mẽ. Không chỉ là lời ca ngợi, những giai điệu hôm nay dần trở thành nơi lưu giữ ký ức, phản chiếu đời sống và kết nối cảm xúc của nhiều thế hệ - đặc biệt là người trẻ trong một đô thị không ngừng chuyển động.
Khi nghệ sĩ kể chuyện thành phố bằng cảm xúc cá nhân
Sài Gòn - TPHCM từ lâu đã là nguồn cảm hứng dồi dào cho âm nhạc. Nhưng nếu trước đây, các ca khúc về thành phố thường mang màu sắc khái quát, giàu tính biểu tượng, thì những năm gần đây, cách tiếp cận đã có nhiều thay đổi. Nghệ sĩ không còn chỉ “hát về thành phố”, mà bắt đầu “sống cùng thành phố” trong từng giai điệu.
Những sáng tác sau này cho thấy rõ xu hướng này. Ca khúc “Có một Sài Gòn như thế” của Nguyễn Phi Hùng không đi theo lối kể hoành tráng, mà chọn những lát cắt đời thường: Buổi sáng ở công viên, khu chợ nhộn nhịp, nhịp sống sau đại dịch. Chính những chi tiết giản dị ấy lại khiến người nghe dễ dàng nhận ra mình trong đó.
Bên cạnh “Có một Sài Gòn như thế” của Nguyễn Phi Hùng, thị trường ghi nhận nhiều sáng tác mới mang hơi thở đô thị rõ nét. Có thể kể đến dự án “Sài Gòn tôi đó (Ho Chi Minh City We Love)” với cách tiếp cận hiện đại, hình ảnh trẻ trung.
Ở mạch sáng tác mang tính cộng đồng và lan tỏa rộng, các ca khúc như “Viết tiếp câu chuyện hòa bình” của Nguyễn Văn Chung biểu diễn trong nhiều sự kiện quan trọng gắn với văn hóa và lịch sử ở TPHCM được khán giả đón nhận.
Nhạc sĩ Nguyễn Quang Vinh - Chủ tịch Hội Âm nhạc TPHCM cùng các nhạc sĩ thực hiện tuyển tập ca khúc "Thành phố Hồ Chí Minh - Thành phố tôi yêu" gồm 30 ca khúc về TPHCM được Hội Âm nhạc TPHCM đầu tư qua nhiều cuộc vận động sáng tác.
Góp mặt trong tuyển tập có những cái tên gạo cội lẫn thế hệ nhạc sĩ trẻ lớn lên cùng TPHCM trong 50 năm qua, như: Nguyễn Quang Vinh - Tự hào thành phố hôm nay, Nguyễn Đức Trung - Tôi người thành phố, Nguyễn Văn Chung - Bức tranh thành phố mới, Hoài An - Rạng rỡ thành phố trẻ...
Điểm đáng chú ý là cách kể chuyện đã thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây, thành phố thường được nhìn từ góc độ “biểu tượng”, thì nay âm nhạc đi sâu vào đời sống cá nhân. Những ca khúc như “Bức tranh thành phố mới”, “Tôi người thành phố”, “Thành phố cho em ước mơ” hay “Bay cao tỏa sáng cùng thành phố” khai thác các lát cắt cụ thể: Hành trình lập nghiệp, ký ức người nhập cư, nhịp sống trẻ trung của đô thị hiện đại.
Đáng chú ý, nhiều ca sĩ trẻ như Phương Mỹ Chi, Hoàng Dũng hay Đức Phúc cũng tham gia thể hiện các ca khúc mang tinh thần đô thị ở TPHCM. Thông qua đó, các nghệ sĩ truyền tải những câu chuyện về tuổi trẻ, khát vọng, sự cô đơn hay hành trình lập nghiệp đều mang đậm hơi thở của thành phố này.
Ở chiều ngược lại, những nghệ sĩ như Hà Anh Tuấn hay Mỹ Tâm lại góp phần đưa hình ảnh TPHCM đến gần hơn với công chúng qua các sân khấu lớn. Những đêm nhạc ngoài trời, nơi hàng chục nghìn khán giả cùng hòa giọng, đã biến âm nhạc thành trải nghiệm tập thể - nơi mỗi người đều tìm thấy một phần ký ức của mình.
Có thể thấy, TPHCM trong âm nhạc hôm nay không còn là một biểu tượng xa vời. Đó là một thành phố rất “đời”: Có nhịp sống hối hả, có những góc bình yên, có cả những đổi thay sau biến cố. Và chính sự chân thật ấy giúp âm nhạc chạm đến người nghe một cách tự nhiên hơn.
Từ ký ức đến hiện tại - làm sao để ca khúc về TPHCM “sống” cùng người trẻ?
Những ca khúc kinh điển như của Y Vân với “Sài Gòn đẹp lắm” hay Lưu Hữu Phước với “Tiến về Sài Gòn” vẫn giữ vị trí đặc biệt trong lòng công chúng. Không chỉ là âm nhạc, đó còn là ký ức tập thể, là biểu tượng văn hóa gắn với nhiều thế hệ.
Trong khi đó, các sáng tác mới đang cho thấy lợi thế rõ rệt về khả năng lan tỏa nhờ tận dụng môi trường số. Thay vì chỉ xuất hiện trong các chương trình chính luận hay dịp kỷ niệm, nhiều ca khúc đã chủ động tiếp cận công chúng qua các nền tảng như YouTube, TikTok hay Spotify. Khi một bài hát có thể trở thành nhạc nền cho video ngắn, được cover hoặc lan truyền qua mạng xã hội, nó nhanh chóng bước vào đời sống nghe nhạc hàng ngày của giới trẻ.
Bên cạnh đó, cách kể chuyện cũng đang thay đổi theo hướng gần gũi hơn. Người trẻ không chỉ tìm kiếm những giai điệu ca ngợi mang tính biểu tượng, mà còn muốn thấy chính mình trong đó - những câu chuyện đời thường, những lát cắt cảm xúc rất riêng về TPHCM. Chính yếu tố cá nhân hóa này giúp nhiều ca khúc dễ tạo sự đồng cảm và lan tỏa tự nhiên.
Một hướng đi đáng chú ý là sự kết hợp giữa âm nhạc và hình ảnh. Các MV được đầu tư chỉn chu, khai thác đời sống đô thị, nhịp sống và con người TPHCM một cách chân thực đang tạo ra hiệu ứng tích cực. Khi âm nhạc không chỉ để nghe mà còn để “xem” và “cảm”, khả năng tiếp cận công chúng được mở rộng, đặc biệt với thế hệ khán giả quen với nội dung đa phương tiện.
Sài Gòn - TPHCM là nơi hội tụ của hàng triệu con người, mỗi người một câu chuyện. Âm nhạc, suy cho cùng, chính là cách những câu chuyện ấy được kể lại bằng cảm xúc. Và khi một ca khúc có thể được chia sẻ rộng rãi, được ngân nga trong đời sống hàng ngày của người trẻ, thì lúc đó, âm nhạc đã thực sự “sống”.
Một hướng đi đang mở ra rõ rệt là sự giao thoa giữa âm nhạc và công nghệ. Các chiến dịch lan tỏa trên mạng xã hội, sân khấu ngoài trời hay nội dung do người dùng sáng tạo đang giúp ca khúc về TPHCM có thêm “đời sống thứ hai”. Khi bài hát không chỉ dừng ở việc phát hành mà còn tiếp tục được biến tấu, chia sẻ và tái tạo, sức sống của nó cũng được kéo dài.
TPHCM chưa bao giờ thiếu chất liệu cho âm nhạc. Vấn đề nằm ở cách chuyển hóa những chất liệu ấy thành cảm xúc phù hợp với thời đại. Và khi điều đó được thực hiện tốt, mỗi ca khúc không chỉ là một sản phẩm nghệ thuật, mà còn là một phần của đời sống - nơi người trẻ có thể tìm thấy chính mình và kết nối với thành phố theo cách riêng.
Đọc bài gốc tại đây.