Bệnh nhân 50 tuổi bị xuất huyết nghiêm trọng do biến chứng xơ gan sau khi uống cả lít rượu mỗi ngày trong 20 năm, đặc biệt vào dịp Tết.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thông tin bệnh nhân nam 50 tuổi, quê Hải Phòng, được đưa tới khoa Cấp cứu trưa 23/2 (tức mồng 7 Tết) trong tình trạng xuất huyết tiêu hóa ồ ạt, sốc mất máu nặng trên nền xơ gan do nghiện rượu kéo dài. Trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, ông uống rượu liên tục từ sáng đến tối, gần như ngày nào cũng trong tình trạng say xỉn.
Trước khi được đưa đến viện, bệnh nhân nôn ra máu số lượng lớn, sau đó tiếp tục nôn nhiều lần với tổng lượng máu ước tính khoảng một lít. Khi nhập viện, bệnh nhân bị kích thích, vật vã, tay chân lạnh, mạch nhanh nhỏ khó bắt, huyết áp tụt sâu chỉ còn khoảng 40 mmHg - biểu hiện của sốc mất máu đe dọa tính mạng.
Qua khai thác bệnh sử, bác sĩ Bùi Xuân Bắc cho biết người bệnh có tiền sử lạm dụng rượu nghiêm trọng với lượng tiêu thụ trên một lít rượu mỗi ngày suốt hơn 20 năm. Khoảng 5 năm gần đây, khi không còn làm việc, mức độ sử dụng rượu tăng rõ rệt, "mở mắt ra là uống rượu". Người bệnh đã nhiều lần được chẩn đoán xơ gan do rượu và giãn vỡ tĩnh mạch thực quản, không ghi nhận viêm gan virus B, C hay các nguyên nhân gây bệnh gan khác.
Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương tiến hành đặt catheter (ống thông) tĩnh mạch trung tâm dưới hướng dẫn siêu âm để hồi sức tích cực, truyền máu tối cấp và các chế phẩm máu nhằm ổn định tuần hoàn và kiểm soát chảy máu. Chỉ trong chưa đầy 24 giờ, bệnh nhân đã phải truyền gần 2,5-3 lít chế phẩm máu.
Sau khi huyết áp tạm ổn định, nội soi tiêu hóa khẩn cấp ghi nhận giãn tĩnh mạch thực quản độ III đã vỡ - biến chứng đặc biệt nguy hiểm thường gặp ở bệnh nhân xơ gan do tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Ê-kíp Trung tâm nội soi và thăm dò chức năng của bệnh viện tiến hành thắt nhiều vòng cao su để cầm máu, tuy nhiên tình trạng chảy máu vẫn có nguy cơ tái phát do rối loạn đông máu nặng trên nền suy gan mạn tính.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chức năng gan của bệnh nhân đã suy giảm nghiêm trọng: tiểu cầu giảm sâu khiến máu khó đông, chỉ số "thời gian prothrombin" chỉ còn khoảng 30%, men gan tăng cao, nồng độ amoniac trong máu tăng mạnh - dấu hiệu gan mất khả năng thải độc, làm tăng nguy cơ hôn mê gan và suy đa cơ quan. Ngoài ra, người bệnh bị giảm bạch cầu, cho thấy tình trạng suy giảm miễn dịch nghiêm trọng do xơ gan tiến triển.
Do rối loạn đông máu nặng, nguy cơ chảy máu không kiểm soát, các bác sĩ phải hội chẩn liên chuyên khoa để cân nhắc can thiệp ngoại khoa. Tuy nhiên, phẫu thuật tiềm ẩn nguy cơ tử vong cao do chỉ một can thiệp nhỏ cũng có thể gây xuất huyết nghiêm trọng. Hiện bệnh nhân được hồi sức tích cực và theo dõi chặt chẽ.
BS Bắc cảnh báo, xơ gan do rượu là hậu quả của quá trình tổn thương gan kéo dài vì lạm dụng rượu bia. Khi bệnh đã tiến triển, chỉ một đợt uống rượu nhiều - đặc biệt trong các dịp lễ, Tết - cũng có thể kích hoạt biến chứng xuất huyết tiêu hóa nguy kịch, đe dọa trực tiếp tính mạng. Việc tiếp tục uống rượu sau khi đã được chẩn đoán xơ gan khiến tiên lượng bệnh xấu đi rất nhanh.
BS Bắc khuyến cáo người dân không lạm dụng rượu bia và tuyệt đối ngừng rượu khi đã có bệnh gan. Khi xuất hiện các dấu hiệu như nôn ra máu, đi ngoài phân đen, mệt lả, vàng da hoặc rối loạn ý thức, cần đến cơ sở y tế ngay lập tức. Theo bác sĩ, xuất huyết tiêu hóa do xơ gan có thể dẫn tới tử vong chỉ trong thời gian rất ngắn nếu không được cấp cứu kịp thời.
Hướng Dương
Đọc bài gốc tại đây.