Giữa bộn bề trách nhiệm, một sở thích riêng vừa mang lại niềm vui, vừa giúp phụ nữ trung niên bảo vệ sức khỏe tinh thần.
Bước vào tuổi trung niên, nhiều phụ nữ dành phần lớn thời gian cho công việc, gia đình và vai trò chăm sóc người khác. Khi con cái trưởng thành, cha mẹ già yếu hoặc áp lực nghề nghiệp gia tăng, không ít người nhận ra mình đã đánh mất những điều từng khiến bản thân hứng thú.
Giữ lại bản sắc cá nhân ngoài vai trò làm mẹ, làm vợ
Theo tiến sĩ tâm lý Susan David, giảng viên tại Đại học Harvard, một trong những thách thức lớn nhất của tuổi trung niên là cảm giác đánh mất chính mình khi quá đồng nhất bản thân với các vai trò xã hội. Sở thích cá nhân giúp phụ nữ nhớ rằng họ không chỉ là người chăm sóc hay người lao động, mà còn là một cá thể với những nhu cầu, đam mê và khả năng riêng. Một lớp học vẽ, vài luống rau nhỏ trong vườn hay thời gian đọc sách mỗi tối có thể trở thành khoảng không gian để người phụ nữ kết nối lại với con người thật của mình.
Giảm nguy cơ căng thẳng và trầm cảm
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature Medicine năm 2023, phân tích dữ liệu của hơn 93.000 người tại 16 quốc gia, cho thấy những người duy trì sở thích cá nhân có mức độ hạnh phúc cao hơn, ít triệu chứng trầm cảm hơn và hài lòng hơn với cuộc sống. Hiệu quả này xuất hiện tương đối nhất quán ở nhiều nền văn hóa khác nhau.
Một nghiên cứu năm 2024 trên nhóm phụ nữ trung niên và cao tuổi cũng ghi nhận việc tham gia các hoạt động yêu thích có liên quan đến nguy cơ xuất hiện triệu chứng trầm cảm thấp hơn. Theo tiến sĩ Karen Mak, nhà dịch tễ học tại University College London và tác giả chính của nghiên cứu, sở thích giúp con người cảm thấy mình vẫn làm chủ cuộc sống, có mục tiêu và đủ năng lực để giải quyết những thử thách thường ngày.
Bảo vệ sức khỏe não bộ khi tuổi tác tăng lên
Lão hóa không chỉ thể hiện ở nếp nhăn hay sự thay đổi hormone mà còn diễn ra âm thầm trong não bộ. Những hoạt động đòi hỏi học hỏi và tập trung như chơi nhạc cụ, làm thủ công, học ngoại ngữ, chơi cờ hay làm vườn đều kích thích hình thành các kết nối thần kinh mới. Các chuyên gia thần kinh học nhận định rằng những sở thích kết hợp giữa vận động, tương tác xã hội và thử thách trí tuệ có thể góp phần duy trì trí nhớ, khả năng tập trung và tính linh hoạt của não khi lớn tuổi.
Tạo cảm giác vui sống và mong chờ mỗi ngày
Phụ nữ trung niên thường phải đối diện với nhiều biến động cùng lúc như con cái rời nhà, thay đổi nội tiết tố, áp lực tài chính hoặc những lo lắng về sức khỏe. Khi cuộc sống xoay quanh trách nhiệm, mỗi ngày dễ trở thành một danh sách việc cần hoàn thành. Một sở thích riêng mang lại cảm giác háo hức và niềm vui đơn giản. Đó có thể là chờ đến cuối tuần để học khiêu vũ, chăm sóc cây cối sau giờ làm hoặc tham gia câu lạc bộ đọc sách mỗi tháng. Các chuyên gia gọi đây là "niềm vui có chủ đích", yếu tố giúp nâng cao khả năng chống chịu trước căng thẳng và tăng mức độ hài lòng với cuộc sống.
Mở rộng các mối quan hệ ngoài gia đình
Tuổi trung niên cũng là giai đoạn nhiều phụ nữ cảm thấy cô đơn hơn. Bạn bè bận rộn, con cái trưởng thành và các mối quan hệ xã hội thu hẹp khiến cảm giác bị cô lập xuất hiện rõ nét. Những sở thích mang tính cộng đồng như lớp yoga, câu lạc bộ nhiếp ảnh, nhóm chạy bộ hay hoạt động thiện nguyện tạo cơ hội kết nối với những người có chung mối quan tâm. Các nghiên cứu tổng quan cho thấy sở thích không chỉ cải thiện sức khỏe tinh thần mà còn thúc đẩy hỗ trợ xã hội và cảm giác thuộc về một cộng đồng.
Sở thích không cần phải 'có ích'
Nhiều phụ nữ trì hoãn việc theo đuổi sở thích vì cho rằng đó là điều lãng phí thời gian hoặc phải mang lại thành tích cụ thể. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh mục tiêu của sở thích không phải để kiếm tiền hay trở nên xuất sắc. Giá trị lớn nhất nằm ở niềm vui, sự thư giãn và cảm giác được là chính mình. Một giờ đan len, vài bản nhạc piano chơi chưa trọn vẹn hay những bức tranh vụng về vẫn có thể là liều thuốc tinh thần quý giá.
Tuổi trung niên không phải giai đoạn khép lại những đam mê mà có thể là thời điểm thích hợp nhất để bắt đầu lại. Khi biết dành thời gian cho những điều khiến mình thực sự yêu thích, phụ nữ không chỉ chăm sóc sức khỏe tinh thần mà còn nuôi dưỡng một phiên bản sống động, độc lập và hạnh phúc hơn của chính mình.
Vienne (Theo Health, Nature)
Đọc bài gốc tại đây.