Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, bên cạnh tinh thần chiến đấu kiên cường của dân tộc, hàng nghìn con ngựa thồ vượt núi rừng, góp công làm nên chiến...
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, bên cạnh tinh thần chiến đấu kiên cường của dân tộc, hàng nghìn con ngựa thồ vượt núi rừng, góp công làm nên chiến thắng.
Ngựa thồ Điện Biên Phủ - những chiến binh thầm lặng
Trong ký ức về chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 (Giáp Ngọ), hình ảnh người lính kéo pháo, những đoàn dân công tải hàng vào trận địa đã trở thành biểu tượng mang tính lịch sử.
Tuy nhiên, một trong những yếu tố ít được nhắc tới hơn, nhưng không kém phần quan trọng, là những con ngựa thồ, lực lượng vận tải đặc biệt góp phần bảo đảm hậu cần cho toàn chiến dịch.
Theo nhiều tư liệu tại bảo tàng lịch sử, sau ngày đại thắng, tổng kết của Cục Cung cấp cho chiến dịch Điện Biên Phủ cho biết, con số ghi nhận được là 914 con ngựa thồ được thống kê chi tiết bên cạnh các phương tiện vận tải khác trong từng giai đoạn chiến dịch.
Nhờ đó mà chúng ta đã vận chuyển một khối lượng vật chất phục vụ cho chiến dịch này lên tới 20.000 tấn. Trong đó có 1.200 tấn đạn; 1.873 tấn xăng, dầu; 14.950 tấn gạo; 268 tấn muối; 577 tấn thịt; 1.034 tấn thực phẩm; 117 tấn vật chất khác.
Địa hình Điện Biên Phủ hiểm trở, đường xá nhỏ hẹp, phương tiện cơ giới hầu như không thể tiếp cận.
Trong bối cảnh đó, ngựa thồ trở thành “đôi chân thép” của chiến dịch. Mỗi con ngựa có thể chở hàng chục kilôgam lương thực, vũ khí, bền bỉ băng rừng, lội suối, vượt dốc trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Không có tiếng hô xung phong, không có huân chương, những con ngựa thồ ngày đêm nối dài thành những đoàn vận tải lặng lẽ. Chính sự bền bỉ ấy đã góp phần bảo đảm nguồn tiếp tế liên tục cho mặt trận, giúp bộ đội duy trì thế trận lâu dài, tạo tiền đề cho thắng lợi quyết định.
Ngựa thồ không chỉ là phương tiện vận tải mà còn là biểu tượng sinh động cho sức mạnh hậu cần nhân dân trong chiến tranh. Cùng với xe đạp thồ, gùi tre, vai trần của dân công, hình ảnh ngựa thồ phản ánh tinh thần huy động toàn dân, tận dụng mọi nguồn lực để phục vụ kháng chiến.
Bên cạnh ngựa thồ đời thực, lịch sử và văn hóa Việt Nam còn lưu giữ hình ảnh ngựa sắt và ngựa trời như những biểu tượng.
"Ngựa sắt" - xe đạp thồ huyền thoại là một trong những yếu tố then chốt cho chiến thắng Điện Biên Phủ.
Sức mạnh phi thường khi mỗi chiếc "ngựa sắt" ban đầu chỉ thồ được 80-100kg, nhưng sau khi cải tiến (thêm tay ngai, gia cố khung), năng suất đã tăng vọt. Kỷ lục thuộc về chiến sĩ Ma Văn Thắng với chuyến thồ 325kg và ông Trịnh Ngọc với 345,5kg.
Việc nhắc lại vai trò của ngựa thồ trong chiến dịch Điện Biên Phủ không chỉ nhằm hoàn thiện thêm bức tranh lịch sử, mà còn là lời tri ân dành cho những đóng góp âm thầm, bền bỉ đã góp phần làm nên thắng lợi vĩ đại của dân tộc.
Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ cũng diễn ra trong năm ngựa, Giáp Ngọ. Những năm ngựa lịch sử đã làm nên dấu mốc chói lọi trên hành trình dựng nước, giữ nước của dân tộc Việt.
Trước thềm năm Bính Ngọ 2026, chúng ta cùng nhìn lại, cùng tri ân lịch sử.
Hình tượng về loài ngựa mang nhiều tầng ý nghĩa biểu tượng, là ký ức về những dấu vó lặng thầm nhưng bền bỉ suốt chiều dài lịch sử, văn hóa của người Việt.
Đọc bài gốc tại đây.