Đà Lạt chỉ thật đẹp khi ta thật chậm, thật tĩnh lặng.
Đà Lạt chỉ thật đẹp khi ta thật chậm, thật tĩnh lặng.
Không phải bởi Đà Lạt có quyền năng chậm hóa hành vi và tư tưởng như giọt nhựa thông chậm chậm loang trong chiều nhớ.
Mà bởi vì Lê Uyên - Phương đã mê hoặc tôi từ lâu về mảnh đất này, nơi chứa đựng niềm hạnh phúc chỉ là: “Hãy ngồi xuống đây, hãy ngồi xuống đây, xa cơn mộng phiền...”.
Dịch chuyển là một quá trình bắt buộc để thu thập kiến thức, với đôi chân vận động liên tục qua các vùng không gian, thời gian khác biệt, trong khi cặp mắt nhìn ngắm, ghi nhận mọi thứ ngồn ngộn phơi bày để lưu vào đáy võng mạc và bộ nhớ của não.
Tuy nhiên, để chiêm nghiệm, nghiền ngẫm và tìm ra ý nghĩa của những kiến thức đó, con người cần ngồi xuống. Đức Phật đã ngồi suốt 49 ngày dưới cội bồ đề để chứng đạo. Đạt Ma ngồi đối diện với bức tường 9 năm để tham thiền, tìm ra chân lý.
Với những bậc giác ngộ, ngồi là phương tiện để họ tiến tới cứu cánh rốt ráo, từ đó nảy sinh ra thiền. Còn với những con người trần thế như chúng ta, ngồi xuống chỉ đơn giản là một hành vi tạm thoát khỏi những xung động nhiễu loạn từ nhịp sống quá nhanh đang bủa vây.
Tôi có một anh bạn họa sĩ đặt xưởng vẽ ở chốn lưng chừng mây gió trời trăng heo hút và vắng bước hành nhân. Tuy nhiên, anh lại coi đây là chốn tham thiền của mình, dành hàng giờ ngồi nhìn ngắm những vùng không gì cả để rồi đốn ngộ ra từng nét bút nhanh và mạnh như múa kiếm.
Ở không gian xa lánh loài người đó, chỉ cần bước chân qua cánh cửa, khép nó lại, mọi âm thanh ồn ã bên ngoài chợt vụt biến như một phép màu. Bên trong là bóng tối hay những bức tường ư? Không, đó là một không gian mở toang của một thung lũng đầy ánh sáng, núi đồi, cây cối, ruộng nương.
Hạ mình xuống một khúc gốc cây tạm gọi nhau là ghế, anh có diễm phúc được ngồi ngắm nhìn cái thung lũng đó thật chậm, thật kỹ. Anh theo dõi những mảnh ruộng dưới thung sâu kia từ khi còn nâu đen màu đất, cho đến khi mặc áo xanh lá mạ rồi xanh thẫm, rồi ngả vàng óng và lại hoàn nguyên màu đất sau vụ gặt.
Anh cũng được quan sát một cái cây hôm nào mới phất phơ vài chiếc lá đến khi kết tán xum xuê, làm biến đổi cả một vùng cảnh quan. Thung lũng đó vào buổi sáng có một sắc thái khác, mơ màng với mây giăng sương phủ, khi nắng lên lại rực rỡ phô bày muôn hồng, nghìn lục, đến khi chiều buông những ngọn núi lam thẫm lại được viền những mảng đỏ rực bởi ánh tà dương.
Cuộc dạo chơi của ánh sáng, màn biến hóa của màu sắc ở không gian đó không thể nắm bắt, chiêm ngưỡng nếu như không ngồi ở cái ban công đó hàng giờ, hàng ngày, hàng tuần để quan sát. Mọi thứ trôi qua thật chậm, thật chậm nhưng lại giúp lên men cảm xúc.
Ánh sáng của hạnh phúc lấp lánh trong đôi mắt của người họa sĩ bởi anh bỗng nhìn thấy bước chuyển màu vi diệu chỉ trong một tích tắc của sợi tơ nhện dưới ánh hoàng hôn. Một cú nảy siêu nhanh nhưng đột ngột bị đông cứng trong thời khắc được ghi nhận, thể hiện toàn bộ tinh thần của Đạo Hạnh thiền sư:
Có thì có tự mảy may
Không thì cả thế gian này cũng không
Kìa xem lòng nguyệt, bóng sông
Ai hay không có, có không là gì?
Trạng thái trống rỗng nhưng chứa đựng tất cả đó rất thường thấy ở trong mắt của những kẻ “biết ngồi xuống đây”. Còn nhớ, trong một chuyến lang thang cao nguyên đá Đồng Văn - Mèo Vạc, khi đang vun vút bám từng góc cua, lòng phấn khích nghe tiếng lốp nhai đá rào rạo, bỗng nhiên tay phanh bóp gấp.
Một khung cảnh “tuyệt đối diễm lệ” đang bày ra trước mắt đám biker chúng tôi. Vừa qua một khúc cua tay áo hiểm hóc, trên một thanh hộ lan cheo leo bờ vực sâu hun hút là hai thanh niên người H’Mông chắc tuổi ngoài 30 đang ngồi đối diện nhau, cách đó vài mét là 2 con trâu đang gặm cỏ.
Đấy chính là hai gã mục đồng, đang dắt trâu đi về nhà hay từ nhà đi thì chẳng rõ, chỉ biết để mặc cho trâu ung dung gặm cỏ, còn mình thì ung dung tự tại ngồi xuống đây. Họ tuy ngồi đối diện, thế nhưng chẳng nhìn mặt nhau, chẳng nói câu gì, cứ thả những ánh mắt của mình rơi xuống đáy thung sâu, bay lên trời cao theo những áng mây, thoắt ẩn thoắt hiện như vạt nắng ở đỉnh núi đối diện.
Không có âm thanh nào khác ngoài tiếng bừn bựt của thân cỏ bị bứt lên và tiếng gió xào xào trên cao dưới thấp. Một không gian “làm việc” thần tiên ảo mộng hơn bất cứ nơi đâu của hai anh chàng người H’Mông khiến chúng tôi ghen tị. Và khi nhìn vào mắt họ, chỉ thấy ở đó trong veo thăm thẳm nhưng đầy ắp hình núi, bóng sông, trời cao, mây trắng.
A, ngồi xuống đấy là một niềm hạnh phúc! Thế nên, kể từ đó, hễ bất cứ lúc nào có cơ hội là tôi lại ngồi xuống. Có lúc ngồi trên một điểm cao nhìn được toàn bộ con đèo 14 tầng Mẻ Pja (Cao Bằng) để ngồi ngắm một đàn dê đi từ dưới lên trên đỉnh, xuyên qua 14 tầng đèo ngoằn ngoèo như bộ ruột dê.
Khoảng thời gian đó an nhiên tuyệt đối, hình ảnh đàn dê lúc hiện lúc mất ở mỗi góc khuất, tuy nhiên, có một thứ càng ngày càng rõ đó là tiếng mõ dê treo dưới cổ. Từ những thanh âm vo vo như ong bay, nhỏ và sắc như kim rồi dần dần là tổ hợp leng keng, lanh canh, đủ thanh, đủ đục tạo thành một bản nhạc mơ hồ.
Và rồi những buổi sáng tinh mơ ở hồ Tuyền Lâm, dậy thật sớm để ngắm ánh bình minh pha bảng màu trên mặt hồ. Cặp mắt vẫn còn vương giấc mộng, co ro trong cái lạnh ban mai buông rơi những ánh nhìn bay như khói mây trên mặt hồ đang đậm bóng thông bỗng thành một vũng màu cam rạng rỡ.
Thế nên, cứ mỗi lần chạm vào xứ núi thông reo tôi lại trở nên lười biếng, mất hẳn tinh thần tung tăng, hăm hở. Tôi chỉ muốn ngồi trên bờ cỏ mềm như cơn mộng mị, dựa vào cội thông già, để mắt lãng đãng như làn khói thoáng vương chỗ này, chỗ kia, rồi chẳng chỗ nào cả. Như thế, tôi mới ngắm được Đà Lạt đủ đầy.
Đọc bài gốc tại đây.