Hơn 20 năm sau ngày ra mắt, anime Thám tử lừng danh Conan: Bóng ma phố Baker vẫn thường xuyên được nhắc đến khi bàn về những tác phẩm xuất sắc nhất của loạt phim điện ảnh Conan.
Không sở hữu những màn hành động quy mô như các phần phim về sau, anime Thám tử lừng danh Conan: Bóng ma phố Baker cũng không dựa quá nhiều vào những pha cháy nổ hay các màn đối đầu giữa Conan và tổ chức Áo Đen.
Sức hấp dẫn của phim nằm ở một thứ khó hơn: biến một vụ án trinh thám thành câu chuyện về công nghệ, giáo dục, đặc quyền xã hội và tương lai của một thế hệ.
Khi Conan bước vào thế giới của Sherlock Holmes
Ra mắt tại Nhật Bản vào tháng 4-2002, Bóng ma phố Baker là phim điện ảnh thứ sáu của thương hiệu Conan, do Kanetsugu Kodama đạo diễn.
Câu chuyện bắt đầu tại một Nhật Bản đầu những năm 2000, khi công nghệ thực tế ảo vẫn còn mang màu sắc viễn tưởng. Một trò chơi mang tên Cocoon được phát triển với tham vọng đưa người chơi bước vào một thế giới ảo có độ chân thực chưa từng có.
Những người đầu tiên được trải nghiệm trò chơi là 50 đứa trẻ, phần lớn là con em của các chính trị gia, doanh nhân và những nhân vật giàu có. Conan, nhóm Thám tử nhí và Ran cũng có mặt.
Nhưng buổi thử nghiệm nhanh chóng biến thành cơn ác mộng khi Noah's Ark - trí tuệ nhân tạo được tạo ra bởi thiên tài trẻ Hiroki Sawada - chiếm quyền kiểm soát Cocoon, biến trò chơi thành một cuộc chiến sinh tử.
Trong số năm thế giới mà Noah's Ark đưa ra, Conan lựa chọn London Mystery Case, trò chơi tái hiện London thời Victoria và đưa người chơi vào cuộc truy tìm Jack the Ripper.
Với một nhân vật dành tình yêu đặc biệt cho Sherlock Holmes như Conan, việc đặt cậu vào London của thế kỷ 19 gần như là một "sân chơi trong mơ".
Những địa danh, nhân vật và chi tiết quen thuộc từ thế giới Holmes được đưa vào trò chơi, từ phố Baker, căn nhà số 221B đến giáo sư Moriarty, bà Hudson và Irene Adler.
Nhưng thế giới ấy không phải một chuyến du lịch dành cho người hâm mộ Sherlock Holmes. London của Cocoon nhanh chóng trở thành một nơi nguy hiểm, nơi Jack the Ripper đang săn lùng các nạn nhân, nếu Conan thất bại trong việc phá án, tất cả đều sẽ chết.
Thông điệp cho những đứa trẻ 'ngậm thìa bạc'
50 người chơi được lựa chọn đều là những đứa trẻ có xuất thân đặc biệt. Chúng sinh ra trong những gia đình giàu có, quyền lực và gần như chắc chắn sẽ thừa hưởng vị trí của cha mẹ trong xã hội.
Ban đầu, nhiều đứa trẻ tỏ ra kiêu ngạo, ích kỷ và coi thường những người khác. Hideki Moroboshi, một trong những cậu bé nổi bật nhất, là hình ảnh tiêu biểu cho tầng lớp trẻ được nuông chiều và lớn lên trong đặc quyền.
Ai Haibara thậm chí nhận xét nhóm trẻ này là hình ảnh thu nhỏ của một "hệ thống di truyền tội lỗi" trong xã hội Nhật Bản. Vì vậy, Bóng ma phố Baker không chỉ hỏi "Ai là Jack the Ripper?" mà còn hỏi một câu lớn hơn: thế hệ trẻ sẽ làm gì với tương lai mà người lớn trao lại cho họ?
Đây là chủ đề khá nặng đối với một phim hoạt hình dành cho khán giả trẻ. Nhưng bộ phim không biến nó thành một bài giảng đạo đức. Thông điệp được thể hiện thông qua chính trải nghiệm của các nhân vật.
Những đứa trẻ ích kỷ buộc phải hợp tác. Những người ban đầu chỉ quan tâm đến việc chiến thắng dần nhận ra rằng mình phải hy sinh để cứu người khác. Conan không đơn độc giải quyết tất cả mọi thứ mà phải dựa vào những người xung quanh.
Đó cũng là cách bộ phim lý giải sự trưởng thành: không phải trở thành người thông minh nhất, mà là học cách cùng người khác vượt qua khủng hoảng.
Hiroki Sawada, cậu bé thiên tài đứng sau Noah's Ark, cũng là một nhân vật quan trọng trong chủ đề này. Câu chuyện của Hiroki phản ánh mặt trái của một xã hội quá coi trọng thành tích và tài năng, nơi một đứa trẻ có thể được xem như thiên tài nhưng lại bị cướp mất tuổi thơ vì chính tài năng của mình.
Liệu có phải phim Conan hay nhất?
Tất nhiên, gọi Bóng ma phố Baker là "phim Conan hay nhất" vẫn là một nhận định mang tính chủ quan. Phần phim có những điểm chưa thật thuyết phục, đặc biệt là một số lời giải thích về động cơ của nhân vật và cách xử lý phần kết.
Nhưng những hạn chế ấy không làm mất đi giá trị đặc biệt của bộ phim. Sau hơn hai thập kỷ, Bóng ma phố Baker vẫn nổi bật vì dám làm điều mà nhiều phim hoạt hình thương mại thường né tránh: tin rằng trẻ em có thể tiếp nhận những câu chuyện phức tạp.
Và trong một thương hiệu đã có hàng chục phim điện ảnh, nơi quy mô hành động ngày càng lớn, Bóng ma phố Baker vẫn chứng minh rằng một trong những cách hiệu quả nhất để khiến Conan trở nên hấp dẫn không phải là cho cậu đối đầu với kẻ thù mạnh hơn, mà là đặt cậu trước một câu hỏi khó hơn, một câu hỏi không không có câu trả lời thích đáng, khiến cả nhân vật lẫn người xem đều phải chiêm nghiệm, phải nhớ hoài.
Đọc bài gốc tại đây.