Cuộc đua đường dài của nghệ sĩ sau những cơn sốt gameshow

Các chương trình âm nhạc thực tế có thể đưa một ca sĩ từ vị trí ít được biết đến trở thành gương mặt được săn đón chỉ sau vài...

Gameshow mở cánh cửa nổi tiếng nhưng không bảo đảm thành công

Trong nhiều năm, chương trình truyền hình thực tế là một trong những con đường nhanh nhất để nghệ sĩ tiếp cận công chúng. Từ “Vietnam Idol”, “Giọng hát Việt”, “Rap Việt” đến “Anh trai vượt ngàn chông gai”, “Anh trai say hi”, các sân chơi âm nhạc không chỉ tìm kiếm giọng hát hay Rapper mới mà còn tạo ra những gương mặt có khả năng trở thành thần tượng của khán giả.

Sự thay đổi thể hiện rõ qua cách chương trình xây dựng hình ảnh thí sinh. Nếu các cuộc thi ca hát trước đây chủ yếu tập trung vào giọng hát, kỹ thuật và danh hiệu, những gameshow gần đây còn khai thác cá tính, câu chuyện đời tư, khả năng trình diễn, tương tác giữa nghệ sĩ và phản ứng của người hâm mộ. Một thí sinh có thể chưa sở hữu sản phẩm nổi bật trước khi tham gia nhưng vẫn nhanh chóng được chú ý nhờ một tiết mục lan truyền trên mạng xã hội.

“Anh trai say hi” mùa đầu tiên là ví dụ rõ nét. Chương trình giúp nhiều gương mặt trẻ mở rộng đáng kể độ nhận diện. HIEUTHUHAI vốn đã có vị trí trong giới Rap, nhưng sau chương trình, hình ảnh của anh tiếp cận rộng hơn với khán giả đại chúng. Quang Hùng MasterD từng có lượng người hâm mộ đáng kể tại Thái Lan nhưng chưa thực sự phổ biến ở Việt Nam, vì thế chương trình tạo cơ hội để nam ca sĩ được công chúng trong nước chú ý nhiều hơn.

RHYDER và Dương Domic cũng là những trường hợp đáng chú ý. RHYDER từng được biết đến từ một cuộc thi âm nhạc khi còn nhỏ, nhưng phải đến “Anh trai say hi” hình ảnh và khả năng trình diễn của anh mới tiếp cận rộng hơn với khán giả trẻ. Dương Domic từng có thời gian hoạt động âm nhạc và thử sức ở thị trường Hàn Quốc, song chưa tạo được sức bật đáng kể tại Việt Nam. Sau chương trình, anh được chú ý nhờ khả năng trình diễn, chơi nhạc cụ và những sản phẩm như “Mất kết nối”.

Đức Phúc và Isaac là hai trường hợp khác cho thấy gameshow có thể làm mới sức hút của nghệ sĩ đã có tên tuổi. Đức Phúc từng đăng quang cuộc thi “Giọng hát Việt” năm 2015, sở hữu nhiều sản phẩm được công chúng biết đến trước khi tham gia chương trình. Isaac cũng đã có thời gian hoạt động trong nhóm 365 và có sự nghiệp solo. Khi xuất hiện trong “Anh trai say hi”, cả hai tiếp cận thêm nhóm khán giả trẻ, đồng thời tạo ra những hình ảnh mới qua các màn trình diễn tập thể.

Sức nóng từ chương trình không dừng lại ở thời điểm phát sóng. Chuỗi concert của “Anh trai say hi” và “Anh trai vượt ngàn chông gai” cho thấy chương trình truyền hình có thể chuyển hóa lượng người xem thành khán giả mua vé.

Tuy nhiên, hiệu ứng của một chương trình không đồng nghĩa tất cả người tham gia đều có thể duy trì sức hút. Sự nổi tiếng trong gameshow thường được tạo nên bởi nhiều yếu tố cùng lúc về thời lượng xuất hiện, cách xây dựng nhân vật, tiết mục được lan truyền, sự hỗ trợ của êkíp sản xuất và cộng đồng người hâm mộ. Khi chương trình kết thúc, những yếu tố này không còn vận hành với cường độ như trước. Nghệ sĩ phải tự tạo ra sản phẩm đủ sức giữ khán giả ở lại.

Double2T đã vô địch “Rap Việt” mùa 3, trong đó ca khúc “À lôi” giúp Rapper này lan tỏa mạnh mẽ, kết hợp chất liệu văn hóa miền núi với âm nhạc hiện đại. Thành công không chỉ đến từ vị trí trong cuộc thi mà còn từ khả năng tạo ra một sản phẩm có đời sống độc lập ngoài chương trình.

Ở chiều ngược lại, Dế Choắt và Seachains - những Quán quân “Rap Việt” - từng đối diện áp lực lớn sau khi đăng quang. Một bài phân tích trên báo chí năm 2024 chỉ ra rằng cả hai gặp khó trong việc duy trì sức nóng, trong khi một số thí sinh không giành chiến thắng lại có bước tiến rõ hơn. Điều này không có nghĩa họ thất bại hoàn toàn về nghề nghiệp, mà cho thấy danh hiệu quán quân không tự động chuyển thành vị trí ngôi sao trên thị trường.

Đường dài phụ thuộc vào sản phẩm và bản sắc riêng

Thực tế này không chỉ xuất hiện ở các chương trình mới. Lịch sử gameshow âm nhạc Việt Nam từng chứng kiến nhiều quán quân có hành trình rất khác nhau. Uyên Linh đăng quang cuộc thi “Vietnam Idol” năm 2010 và duy trì hoạt động âm nhạc bền bỉ bằng giọng hát, các album và những sản phẩm được giới chuyên môn đánh giá cao. Cô không xuất hiện dày đặc trên truyền hình hay mạng xã hội nhưng vẫn giữ được vị trí riêng trong đời sống âm nhạc.

Quốc Thiên - Quán quân “Vietnam Idol” mùa thứ hai, lại có một hành trình nhiều thăng trầm hơn. Sau cuộc thi, nam ca sĩ từng phát hành album nhưng chưa tạo được hiệu ứng rộng rãi. Những năm sau, anh dần định hình lại hình ảnh, lựa chọn dòng nhạc phù hợp và trở lại với các sân khấu biểu diễn. Câu chuyện của Quốc Thiên cho thấy, sự nghiệp nghệ sĩ không phải lúc nào cũng đi lên theo đường thẳng sau một danh hiệu.

Với “Giọng hát Việt”, Hương Tràm là một trường hợp nổi bật. Sau khi đăng quang mùa đầu tiên, cô xây dựng sự nghiệp bằng nhiều ca khúc được khán giả đón nhận, trong đó có “Em gái mưa”. Đức Phúc cũng từng trải qua giai đoạn bị nhận xét chưa tạo được dấu ấn sau chiến thắng tại cuộc thi, trước khi trở lại mạnh mẽ với “Ánh nắng của anh”, “Hơn cả yêu” và nhiều sản phẩm khác. Hai trường hợp này cho thấy thành công sau gameshow cần thời gian, sự thay đổi và những lựa chọn âm nhạc phù hợp.

Ở dòng Rap, hành trình của các thí sinh “Rap Việt” cũng cho thấy sự khác biệt giữa hiệu ứng truyền hình và năng lực phát triển thị trường. G-Ducky, Blacka, Seachains, Dế Choắt, Double2T hay Robber đều có những điểm xuất phát và hướng đi riêng. Một tiết mục nổi bật có thể giúp Rapper được nhận diện, nhưng để duy trì khán giả, họ cần tiếp tục phát hành sản phẩm, xây dựng phong cách và tạo được cộng đồng nghe nhạc trung thành.

Các chương trình “Anh trai” còn tạo ra một mô hình khác khi không chỉ đưa nghệ sĩ mới đến gần công chúng mà còn giúp những gương mặt từng nổi tiếng có cơ hội trở lại. Tại “Anh trai vượt ngàn chông gai”, những nghệ sĩ như: Phạm Khánh Hưng, Đăng Khôi, Bằng Kiều, Phan Đinh Tùng hay Quốc Thiên được đặt trong một không gian trình diễn mới, nơi họ có thể kết hợp với đồng nghiệp trẻ và tiếp cận thế hệ khán giả khác.

SOOBIN, Binz, Jun Phạm, Thanh Duy, Cường Seven, S.T Sơn Thạch cũng có thêm cơ hội thể hiện những khía cạnh khác ngoài hình ảnh quen thuộc trước đây. Với một số nghệ sĩ, chương trình không phải bệ phóng đầu tiên mà là cơ hội tái định vị thương hiệu. Họ đã có nền tảng nghề nghiệp, sản phẩm và lượng khán giả nhất định nên khả năng duy trì hoạt động sau chương trình cũng khác với những gương mặt mới.

Điểm đáng chú ý là không phải mọi hiệu ứng từ các mùa tiếp theo đều có thể lặp lại thành công của mùa đầu. Nhiều nghệ sĩ từ “Anh trai say hi” mùa hai và “Em xinh say hi” đã phát hành sản phẩm riêng nhưng không phải dự án nào cũng đạt hiệu quả như kỳ vọng. Khi thị trường có thêm nhiều gương mặt mới, khán giả cũng trở nên khó tính hơn và sự chú ý bị chia nhỏ.

Áp lực ấy xuất phát từ chính tốc độ sản xuất nội dung của ngành giải trí. Một chương trình có thể tạo ra hàng chục tiết mục, nhiều ca khúc và những khoảnh khắc lan truyền trong thời gian ngắn. Nhưng sau khi chương trình kết thúc, nghệ sĩ phải cạnh tranh với những sản phẩm mới từ đồng nghiệp, các bản “hit” trên nền tảng số và những chương trình khác. Nếu không có chiến lược phát triển riêng, tên tuổi rất dễ bị thay thế bởi làn sóng tiếp theo.

Với nghệ sĩ bước ra từ gameshow, thử thách thực sự nằm ở việc chuyển đổi từ người được chú ý thành người có khán giả riêng. Họ cần có ca khúc đủ sức sống ngoài chương trình, sân khấu biểu diễn phù hợp, chiến lược phát hành nhất quán và bản sắc âm nhạc rõ ràng. Những lượt xem tăng nhanh trong vài tuần có thể tạo lợi thế ban đầu, nhưng không thay thế được sự đầu tư lâu dài cho nghề nghiệp.

Gameshow vẫn là một kênh quan trọng để phát hiện, quảng bá và làm mới nghệ sĩ. Nhưng thành công của một chương trình không nên chỉ được đo bằng lượt xem, số lượng thí sinh nổi tiếng hay độ phủ sóng trên mạng xã hội. Giá trị dài hạn phải được nhìn từ những sản phẩm nghệ thuật được tạo ra sau đó, khả năng duy trì khán giả và vị trí của nghệ sĩ trong thị trường.

Đọc bài gốc tại đây.