Nhạc sĩ “Trên đỉnh Trường Sơn ta hát”, “Đường chúng ta đi” trong ký ức của con trai

31/08 06:00
 

Nhạc sĩ Nguyễn Huy Du là một trong những tác giả tiêu biểu và nổi bật của dòng nhạc đỏ (nhạc cách mạng) hào hùng.

Nhạc sĩ Nguyễn Huy Du là một trong những tác giả tiêu biểu và nổi bật của dòng nhạc đỏ (nhạc cách mạng) hào hùng.

Sức sống của những bản hùng ca

Âm hưởng hào hùng của nhạc đỏ luôn cho thấy, sức sống mãnh liệt, đặc biệt trong những ngày tháng 9 lịch sử.

Những ngày nghỉ lễ Quốc khánh 2.9, nhạc đỏ vang lên khắp các ngõ phố, được tìm kiếm và nghe nhiều trên các nền tảng số và mạng xã hội.

Một trong những tác giả nổi bật bậc nhất của nhạc đỏ là nhạc sĩ Nguyễn Huy Du.

Âm nhạc của Huy Du được ví như những bản hùng ca của người lính. Trong suốt năm tháng chiến tranh, nhạc của Huy Du vang vọng khắp nẻo đường ra trận, vang lên hào hùng trên dãy Trường Sơn, theo chân và tiếp thêm sức mạnh cho từng người lính.

“Anh vẫn hành quân” ra đời năm 1964, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra khốc liệt.

“Anh vẫn hành quân” là khúc tráng ca về tinh thần chiến đấu của người lính cụ Hồ, vừa quả cảm, bất khuất, vừa lãng mạn, đầy ắp chất thơ.

“Đường chúng ta đi” sáng tác năm 1968 cho đến bây giờ vẫn là một trong những ca khúc hùng tráng nhất của dòng nhạc đỏ. “Đường chúng ta đi” được nhiều thế hệ nghệ sĩ thể hiện.

Để hát được “Đường chúng ta đi” đòi hỏi ca sĩ cần sở hữu giọng hát đẹp, quãng giọng rộng, chất giọng mang âm hưởng thính phòng với những nốt cao “chót vót”.

Và vượt lên trên một giọng hát đẹp thuần kỹ thuật, để thể hiện được không gian, cảm xúc của “Đường chúng ta đi” - người nghệ sĩ còn cần đến cảm xúc, tình yêu, niềm tự hào chất chứa trong giọng hát, khi mỗi câu hát (lyric) của “Đường chúng ta đi” đều mở ra không gian tràn ngập tình yêu quê hương đất nước giữa bối cảnh chiến tranh gian lao vất vả.

“Trên đỉnh Trường Sơn ta hát” được nhạc sĩ Huy Du cho ra mắt năm 1972 đã trở thành ca khúc bất hủ, tái hiện hình ảnh Trường Sơn hùng vĩ, bất khuất như người chiến sĩ “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước/mà lòng phơi phới dậy tương lai”.

Âm nhạc của Huy Du hào sảng, phóng khoáng, luôn mở ra không gian chiến đấu hùng tráng, bất khuất, nhưng tràn ngập cảm xúc lãng mạn, nên thơ.

Cảm xúc chủ đạo trong ca khúc của Huy Du là sự thiêng liêng, nhắc nhớ tới mỗi thế hệ về một thời bom đạn khốc liệt, về những hy sinh, mất mát, về giá trị của hòa bình.

Những ca khúc của Huy Du thể hiện sức sống mãnh liệt, sức ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống văn hóa tinh thần của người Việt Nam từ thời chiến tranh đến hòa bình.

Huy Du trong ký ức con trai

Năm 2000, nhạc sĩ Huy Du được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt II về Văn học - Nghệ thuật với loạt tác phẩm: Bế Văn Đàn sống mãi, Đường chúng ta đi, Anh vẫn hành quân, Cùng anh tiến quân trên đường dài và Nổi lửa lên em.

Nhạc sĩ Huy Du tên đầy đủ là Nguyễn Huy Du sinh năm 1926. Ông “trường sức” trong sáng tạo nghệ thuật ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Theo thông tin từ Hội nhạc sĩ Việt Nam, Huy Du có khoảng 400 ca khúc, ca khúc hợp xướng, giao hưởng, nhạc phim, nhạc kịch...

Nhạc sĩ Huy Du từng là Tổng Thư ký Hội Nhạc sĩ Việt Nam khoá III, Đại biểu Quốc hội khóa VII, khóa VIII, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hoá - Giáo dục Quốc hội khóa VIII. Ông từng giữ vị trí Phó Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc. Mãi đến năm 1990, ông mới chính thức nghỉ hưu.

Con trai của nhạc sĩ Huy Du là PGS.TS Nguyễn Huy Phương. Hiện PGS.TS Nguyễn Huy Phương là Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

Khi được hỏi về cha mình, PGS.TS Nguyễn Huy Phương nói: “Tôi luôn tự hào khi là con trai của nhạc sĩ Huy Du - một người đã dành trọn cuộc đời và tài năng của mình để cống hiến cho nền âm nhạc cách mạng Việt Nam”.

PGS.TS Nguyễn Huy Phương kể về cha mình: “Sinh thời, bố tôi viết những ca khúc để đời chủ yếu trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đến những năm 1980, khi tôi bắt đầu nhận thức được, ông chuyển sang các chủ đề về tình yêu, ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên đầy chất trữ tình, sâu lắng.

Tôi không bao giờ quên ký ức tại căn nhà số 44 Châu Long ngày xưa - một con phố rất nhỏ đâm ra dốc Hàng Than.

Mỗi khi sáng tác, bố tôi sẽ ngồi lì ở trong phòng rất lâu, căn phòng lúc nào cũng đầy mùi khói thuốc. Ông cứ ngồi lên đánh giai điệu trên đàn piano rồi hát.

Ông hát không bao giờ hay cả, tôi thừa hưởng gen này của ông nên cũng không hát được (cười). Ông cứ "gừ gừ" hát giai điệu, gạch xóa rồi chỉnh sửa liên tục như thế, có khi diễn ra trong vài ngày cho đến khi ra đúng giai điệu và hòa âm mong muốn”.

Đọc bài gốc tại đây.