Những tranh cãi liên tiếp quanh ca từ , hình ảnh trong các sản phẩm âm nhạc gần đây cho thấy ranh giới giữa tự do sáng tạo và trách...
Những tranh cãi liên tiếp quanh ca từ, hình ảnh trong các sản phẩm âm nhạc gần đây cho thấy ranh giới giữa tự do sáng tạo và trách nhiệm xã hội của nghệ sĩ đang trở thành vấn đề đáng quan tâm.
Khi nghệ sĩ vượt giới hạn sáng tạo nghệ thuật
Những ngày đầu tháng 8, câu chuyện rapper MCK chủ động gỡ nhiều ca khúc trong album HVL sau khi làm việc với Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM trở thành chủ đề được quan tâm của làng nhạc.
Album của MCK đạt hàng triệu lượt nghe nhưng gây tranh cãi vì ca từ thô tục, hình ảnh gợi liên tưởng đến chất kích thích và lối sống lệch chuẩn. Sau khi làm việc với cơ quan quản lý, nam rapper thừa nhận thiếu trách nhiệm trong lựa chọn ngôn từ và cam kết chỉnh sửa trước khi phát hành lại.
Trước đó, Jun Phạm cũng gỡ MV Truth or Dare do một số hình ảnh bị cho là gợi liên tưởng tình dục. Nam ca sĩ và ê kíp phối hợp cơ quan quản lý rà soát, đồng thời khẳng định không chủ đích cổ xúy giá trị tiêu cực.
Jack bị xử phạt hành chính và đình chỉ biểu diễn 9 tháng vì trình diễn ca khúc ngoài nội dung được cấp phép, có ca từ bị đánh giá trái thuần phong mỹ tục. Sau đó, nam ca sĩ xin lỗi và cam kết rà soát hoạt động sáng tạo để bảo đảm đúng quy định.
Dù khác thời điểm, thể loại và cách thể hiện, các trường hợp trên đều cho thấy sản phẩm nghệ thuật đã vượt giới hạn, buộc cơ quan quản lý vào cuộc và nghệ sĩ phải điều chỉnh.
Tranh cãi về ca từ, hình ảnh trong âm nhạc đang trở thành vấn đề đáng lưu ý của thị trường giải trí. Trong thời đại số, một ca khúc có thể tiếp cận hàng triệu người chỉ sau vài giờ, khiến tác động xã hội lớn hơn trước. Vì vậy, tự do sáng tạo phải đi đôi với trách nhiệm cộng đồng và tuân thủ pháp luật.
Không thể đánh đổi chuẩn mực bằng sự chú ý
Âm nhạc đại chúng luôn cần những thử nghiệm mới. Rap, hip hop hay các dòng nhạc hiện đại đều khuyến khích nghệ sĩ thể hiện góc nhìn cá nhân, phá bỏ khuôn mẫu và tạo nên bản sắc riêng. Tuy nhiên, khác biệt không đồng nghĩa với việc sử dụng ngôn từ dung tục hay những hình ảnh gây sốc như một phương thức thu hút sự chú ý.
Một ca khúc có thể đạt hàng triệu lượt nghe, lọt bảng xếp hạng trong nước hay quốc tế, nhưng những thành tích đó không thể trở thành lý do để bỏ qua các yếu tố chưa phù hợp về nội dung.
Trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn, trách nhiệm của nghệ sĩ không chỉ dừng ở việc tạo ra tác phẩm mới mà còn phải cân nhắc tác động của tác phẩm đối với môi trường văn hóa chung.
Trên các nền tảng trực tuyến, âm nhạc dễ tiếp cận cả thanh thiếu niên và trẻ em, trong khi độ tuổi người nghe khó kiểm soát. Vì vậy, ca từ, hình ảnh gây tranh cãi không còn là lựa chọn cá nhân mà liên quan trực tiếp đến trách nhiệm xã hội của nghệ sĩ.
Đáng chú ý, trong cả ba trường hợp của MCK, Jun Phạm và Jack, điểm chung là các nghệ sĩ đều lựa chọn điều chỉnh hoặc gỡ bỏ sản phẩm sau khi xảy ra tranh cãi. Điều đó cho thấy xu hướng tích cực hơn trong cách ứng xử của người làm nghề khi sẵn sàng tiếp thu ý kiến và phối hợp với cơ quan quản lý.
Tuy nhiên, về lâu dài, điều quan trọng không phải là sửa sai sau khi sản phẩm đã phát hành, mà là nâng cao ý thức ngay từ khâu sáng tạo.
Chuyên gia truyền thông Hoàng Văn - CEO của Công ty truyền thông Clover nhận định: “Một nền công nghiệp âm nhạc phát triển bền vững không chỉ được đo bằng số lượt nghe, vị trí trên bảng xếp hạng hay khả năng tạo xu hướng. Giá trị của âm nhạc còn nằm ở việc góp phần xây dựng đời sống văn hóa, lan tỏa những thông điệp tích cực và tạo nên chuẩn mực thẩm mỹ cho công chúng.
Sáng tạo chỉ bền vững khi tuân thủ pháp luật, gắn với trách nhiệm xã hội và các giá trị văn hóa. Đây là bài học từ những tranh cãi gần đây về các sản phẩm âm nhạc.
Cục Nghệ thuật biểu diễn và Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ VHTTDL) yêu cầu xử lý nghiêm các ca khúc lệch chuẩn, lời lẽ phản cảm. Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử Lê Quang Tự Do nhấn mạnh, cần chấn chỉnh hoạt động trên không gian mạng, nhất là các nền tảng xuyên biên giới, nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến cộng đồng và giới trẻ. Nghệ sĩ có sức ảnh hưởng lớn nên phải gương mẫu trong phát ngôn, hành động.
Đọc bài gốc tại đây.