Nhạc sĩ Hứa Kính Thanh, tác giả nhiều ca khúc kinh điển của “Tây du ký” bản 1986, bức xúc khi tác phẩm của mình bị cải biên mà không xin phép.
Nhạc sĩ Hứa Kính Thanh, tác giả nhiều ca khúc kinh điển của “Tây du ký” bản 1986, bức xúc khi tác phẩm của mình bị cải biên mà không xin phép.
Mới đây, nhạc sĩ Hứa Kính Thanh, 84 tuổi, lên tiếng về việc một tác phẩm của ông bị tự ý cải biên.
Nhiều khán giả trẻ có thể không quen thuộc với tên tuổi Hứa Kính Thanh, nhưng những giai điệu ông sáng tác cho “Tây du ký” bản 1986 đã trở thành ký ức của nhiều thế hệ. Trong đó, “Vân cung tấn âm” và “Năm trăm năm bãi bể nương dâu” là những tác phẩm nổi tiếng gắn liền với bộ phim "Tây du ký".
Theo phản ánh của Hứa Kính Thanh, một nhóm có tên “Tinh Hỏa Xã” đã sử dụng ca khúc “Năm trăm năm bãi bể nương dâu” nhưng không liên hệ với ông hoặc ê-kíp để trao đổi về việc cải biên.
Nhóm này bị cho là đã tự ý thay đổi giai điệu, viết lại lời và đảo tên ca khúc thành “Năm trăm năm biển xanh ruộng dâu”. Đáng chú ý, khi phát hành, sản phẩm không ghi tên Hứa Kính Thanh và cố nhạc sĩ Diêm Túc - lần lượt là tác giả phần nhạc và lời của ca khúc gốc - mà còn xuất hiện tên những tác giả khác.
Hứa Kính Thanh cho biết, ông không phản đối việc công chúng yêu thích hoặc cải biên tác phẩm của mình. Tuy nhiên, theo ông, yêu thích không đồng nghĩa với chiếm dụng và tri ân không có nghĩa là được tùy ý sửa đổi tác phẩm.
“Năm trăm năm bãi bể nương dâu” vốn là ca khúc gắn với “Tây du ký” và được nhiều thế hệ khán giả biết đến. Vì vậy, việc tác phẩm bị thay đổi, đồng thời tên tác giả gốc không được ghi nhận, khiến Hứa Kính Thanh bức xúc.
Sau khi sự việc gây chú ý, nhóm “Tinh Hỏa Xã” đăng thông báo xin lỗi. Nhóm thừa nhận chưa có đầy đủ giấy phép, đồng thời nhận lỗi vì tự ý cải biên tác phẩm và vượt qua giới hạn về bản quyền. Nhóm cho biết mục đích ban đầu là thể hiện sự tri ân đối với tác phẩm kinh điển và chấp nhận những chỉ trích liên quan.
Tuy nhiên, theo một số ý kiến, lời xin lỗi vẫn chưa giải quyết đầy đủ tranh chấp khi không đề cập đến vấn đề bồi thường. Việc gỡ bỏ nội dung và công khai xin lỗi được xem là những bước xử lý ban đầu, trong khi hành vi xâm phạm bản quyền có thể kéo theo các trách nhiệm khác theo quy định pháp luật.
Theo truyền thông Hoa ngữ, vụ việc cũng đặt ra câu hỏi về khái niệm “sáng tạo lại” trên các nền tảng video ngắn. Nhiều ý kiến cho rằng, một tác phẩm có thể được cắt ghép, viết lại, phối lại hoặc lồng tiếng dưới danh nghĩa “tri ân”, “hoài niệm” hay “sáng tạo”. Tuy nhiên, việc thay đổi tác phẩm của người khác không đồng nghĩa với quyền tự do sử dụng mà không cần xin phép.
Giữa tranh cãi, Nhân Dân Nhật Báo của Trung Quốc cũng lên tiếng về vụ việc, nhấn mạnh: “Cải biên tuyệt đối không thể trở thành tấm bình phong cho hành vi xâm phạm bản quyền”.
Theo Nhân Dân Nhật Báo, dù mục đích ban đầu có tốt đẹp đến đâu, việc tự ý cải biên và phát tán khi chưa được cấp phép vẫn có thể xâm phạm quyền của tác giả.
Một tác phẩm trở thành kinh điển là kết quả của tâm huyết và trí tuệ của người sáng tạo. Vì vậy, việc tự ý thay đổi tác phẩm không chỉ thể hiện sự thiếu tôn trọng đối với lao động sáng tạo mà còn đặt ra vấn đề về ý thức tuân thủ pháp luật.
Truyền thông nhấn mạnh, với Hứa Kính Thanh, điều ông muốn bảo vệ không đơn thuần là quyền lợi cá nhân hay tiền bản quyền. Sau nhiều thập niên, những giai điệu ông sáng tác cho “Tây du ký” đã trở thành một phần ký ức của nhiều thế hệ khán giả. Việc lên tiếng cũng là cách ông bảo vệ giá trị của tác phẩm và quyền lợi của những người sáng tạo nói chung.
Sáng tạo lại có thể giúp tác phẩm kinh điển tiếp cận công chúng theo cách mới, nhưng điều đó cần được thực hiện trên cơ sở tôn trọng tác giả, ghi nhận nguồn gốc và tuân thủ quy định về bản quyền. “Tri ân” không nên trở thành lý do để bỏ qua những nguyên tắc này.
Đọc bài gốc tại đây.