Hiện tượng ‘nuốt lưỡi’ thực chất là tụt cơ lưỡi khi bất tỉnh. Việc móc miệng sai cách có thể gây ngạt, chấn thương, thậm chí tử vong.
Trong dân gian, chúng ta thường nghe về hiện tượng "nuốt lưỡi" ở người bị ngất xỉu, co giật hoặc đột quỵ. Y khoa gọi đây là hiện tượng tụt khối cơ lưỡi.
Khi cơ thể rơi vào trạng thái bất tỉnh, toàn bộ cơ bắp, bao gồm cả lưỡi, bị mất trương lực và giãn mềm ra. Khi bị bất tỉnh, co giật, cơ hàm của nạn nhân thường co cứng cực mạnh. Lực cắn này có thể làm đứt ngón tay người cứu hộ hoặc gãy răng của chính nạn nhân. Việc móc tay vào sâu gây phản xạ nôn khiến dịch dạ dày trào ngược vào phổi, gây viêm phổi hít, một biến chứng có thể gây tử vong trong tích tắc..
Trong các trận bóng đá đỉnh cao, khi một cầu thủ bất tỉnh sau va chạm, hình ảnh đồng đội, trọng tài, nhân viên y tế lao tới hỗ trợ ngay lập tức rất phổ biến. Tuy nhiên phương pháp họ dùng thường bị hiểu lầm là "móc họng kéo lưỡi".
Thực tế các nhân viên y tế sân cỏ đưa tay gần miệng cầu thủ để kiểm tra hơi thở hoặc ghé sát mặt để cảm nhận luồng khí. Nếu cầu thủ đang ngậm miếng bảo vệ hàm (gumshield) hoặc có răng gãy, máu cục, người cấp cứu phải lấy những thứ đó ra để tránh rơi vào đường thở.
Họ tuyệt đối không đưa tay vào để "giữ lưỡi" vì rất dễ bị cắn nát ngón tay do phản xạ co thắt cơ hàm khi co giật.
Sau đó nhân viên y tế thực hiện đúng theo một trong ba bài cấp cứu như sau:
Phương pháp "Ngửa đầu - Nâng cằm"
Đây là kỹ thuật phổ biến nhất mà bà con thường thấy trên tivi. Thay vì đưa tay vào miệng, người cấp cứu sẽ đặt một tay lên trán nạn nhân ấn nhẹ ra sau.
Dùng hai ngón tay của tay kia nâng xương hàm dưới lên. Khi hàm dưới được nâng lên và đầu ngửa ra, cấu trúc xương sẽ kéo theo khối cơ lưỡi rời khỏi thành sau họng một cách tự nhiên. Đường thở sẽ mở ra mà không cần chạm vào lưỡi.
Thủ thuật "Đẩy hàm"
Nếu phỏng đoán nguy cơ có chấn thương cột sống cổ, nhân viên y tế sẽ không ngửa cổ cầu thủ mà dùng thủ thuật đẩy hàm: đặt các ngón tay vào góc hàm dưới (gần mang tai) và đẩy hàm dưới ra phía trước.
Cách này vừa giúp nâng gốc lưỡi lên để thông đường thở vừa giữ cho cột sống cổ thẳng, tránh gây liệt cho cầu thủ.
Đặt nằm nghiêng an toàn
Nếu cầu thủ còn thở nhưng chưa tỉnh, họ sẽ được lật nằm nghiêng sang một bên. Lúc này, theo trọng lực, lưỡi và các dịch tiết (nước bọt, máu) sẽ chảy ra ngoài hoặc lệch sang một bên má, không thể rơi xuống cuống họng.
Đọc bài gốc tại đây.