Sáng 22-1, nhân 30 năm ngày giỗ học giả Vương Hồng Sển, tại Thư viện Khoa học tổng hợp TP.HCM đã diễn ra buổi tọa đàm về nhà văn hóa Vương Hồng Sển mang tên Trăm năm sử Việt.
Có khoảng 100 nhà nghiên cứu, nhà sưu tập cổ vật, người yêu quý Vương Hồng Sển, các cấp lãnh đạo đã đến tham dự tọa đàm.
Vương Hồng Sển: Sư tổ của giới cổ ngoạn
Nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn vốn có may mắn được tiếp xúc với ông Vương Hồng Sển từ thời sinh viên, khoảng năm 19 tuổi. Kể từ đó ông đã có sự gắn bó và rất được Vương Hồng Sển tin tưởng, chia sẻ những tâm nguyện trong cuộc đời nghiên cứu văn hóa của mình.
Ông Sơn cho rằng Vương Hồng Sển là người mở ra thú sưu tập cổ vật ở Việt Nam. Bởi trước đó người ta chỉ dùng cổ vật để cúng bái, trưng bày chứ không có ai chơi. Tiếp thu văn minh phương Tây, cụ Sển đã sớm say mê tìm kiếm, sưu tập cổ vật mà theo bộ sưu tập nên có sự nghiên cứu đầy đủ và cái nhìn hệ thống hết sức khoa học.
Từ đó ông đã thực hiện hai công trình nghiên cứu rất giá trị là Khảo cổ về đồ sứ cổ Trung Hoa và Cảnh Đức Trấn đào lục.
Vì vậy PGS.TS Nguyễn Phương Nam đến từ Hà Nội đã không ngần ngại cho rằng ông Vương Hồng Sển chính là tổ sư của giới cổ ngoạn. Dấu ấn của ông không chỉ ở miền Nam mà còn mở rộng ra cả nước.
Có nhà sưu tập ở Bình Định cho biết trước năm 1975 ông Sển còn ra tận miền Trung tìm kiếm, hiện tại một số cổ vật mà ông tìm kiếm được đang nằm trong bộ sưu tập của các nhà sưu tập tư nhân.
Ông Trần Đình Sơn kể khoảng năm 1972, 1973, một nhóm chuyên gia cổ ngoạn nước ngoài đã đến Sài Gòn. Lúc đó họ định giá bộ sưu tập cổ vật của ông Vương Hồng Sển khoảng 1 triệu đô la, theo ước tính của ông Sơn là cả ngàn lượng vàng.
Hai cổ vật đẹp không có cái thứ 2 ở Việt Nam
Trên background buổi tọa đàm, nhiều người tham dự thắc mắc về hai cái ché cổ vật bên cạnh hình ảnh của ông Vương Hồng Sển.
Ông Trần Đình Sơn tiết lộ đây là hai cổ vật đẹp nhất trong bộ sưu tập của cụ Vương Hồng Sển, ông cho rằng không tìm được cái thứ hai ở Việt Nam. Đó là hai chiếc ché, một chiếc hình vuông và một chiếc hình tròn.
Với chiếc hình vuông, ông Sơn kể đó là vật cổ trong một gia đình đại điền chủ ở Vĩnh Long giàu không thua gia đình Hoàng hậu Nam Phương. Còn ché hình tròn là sở hữu của gia tộc giàu có ở Hà Nội, một món đồ sứ do nhà Lê thiết kế mẫu đặt Trung Hoa làm. Gia tộc này có người con trai là nhà sưu tập đồ cổ có tiếng ở Đông Dương.
Trước năm 1975, có những món đồ cổ giá trị cả tòa nhà, tuy nhiên sau đó có những thay đổi, những món đồ đó hạ nhiệt, ít người để ý hơn và trôi nổi rất nhiều vào Sài Gòn.
Ông Đình Sơn may mắn sở hữu được 2 vật quý này. Ông nhớ lúc đó ông Vương Hồng Sển mê tới mức mỗi ngày cứ đi xích lô tới nhà ông Sơn để ngắm chúng.
Vì thấy ông Sển quá mê nên ông Sơn đã đồng ý cho cụ sở hữu hai cái ché này và đổi lại một số cổ vật, tư liệu khác của ông Sển.
Ông Sơn kể câu chuyện đó để thấy sự đam mê của ông Sển với các vật cổ mãnh liệt đến thế nào. Với nhiều người, ông Sển không phải là người sưu tập để kinh doanh mà ông đắm đuối với những giá trị phía sau các món cổ vật.
Mỗi món đồ xưa cũ với ông luôn cất lên tiếng nói rất hay về lịch sử, văn hóa, đó là những linh hồn khiến ông nâng niu, trân trọng và muốn truyền cho đời sau.
Trong tọa đàm, nhiều đại biểu đã khẳng định Vương Hồng Sển là nhà văn hóa lớn, nhà văn hóa đa lĩnh vực. Ông không chỉ say mê đồ cổ, yêu sách mà còn là nhà ngôn ngữ học, địa danh học… của mảnh đất phương Nam.
Đọc bài gốc tại đây.