Lần đầu tiên trong lịch sử, ASEAN sẽ có 11 nguyên thủ/người đứng đầu chính phủ ngồi cùng bàn nghị sự và Timor Leste góp mặt với tư cách thành viên đầy đủ.
Philippines đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN 2026 với chủ đề "Cùng chèo lái tương lai chung" và ba ưu tiên trọng tâm: trụ cột hòa bình và an ninh, hành lang thịnh vượng, và trao quyền cho người dân. Chúng tôi tin tưởng ASEAN vẫn là thiết chế hết sức quan trọng của khu vực.
Dựa trên nền tảng ba trụ cột của ASEAN, hiệp hội có đầy đủ khả năng duy trì đà tăng trưởng và phát triển kinh tế của các nước thành viên thông qua hợp tác và tương trợ lẫn nhau, đồng thời đóng góp vào hòa bình và an ninh ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 diễn ra ở Cebu sẽ chứng kiến một khoảnh khắc đặc biệt. Các nhà lãnh đạo ASEAN dự kiến thông qua nghị định thư Cebu sửa đổi Hiến chương ASEAN - văn kiện chính thức hóa việc kết nạp Timor Leste làm thành viên mới nhất của khối.
Ngay từ đầu năm, các bộ trưởng ngoại giao ASEAN đã ngồi lại bàn bạc về những cuộc xung đột đang diễn ra trên thế giới và tác động của chúng đối với khu vực Đông Nam Á.
Trước những hệ lụy đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế, các nhà lãnh đạo ASEAN dự kiến tìm kiếm những lĩnh vực hợp tác để duy trì đà tăng trưởng.
Trong số sáng kiến Philippines trình lên các lãnh đạo ASEAN xem xét, đáng chú ý có đề xuất thành lập Trung tâm Hàng hải ASEAN và một diễn đàn thường trực để các quan chức cảnh sát biển khu vực gặp gỡ, hợp tác.
Chúng tôi tin rằng ở Đông Nam Á, các vùng biển bao quanh mỗi quốc gia không phải là rào cản, mà là những nhịp cầu kết nối các nước.
Vì thế, Trung tâm Hàng hải ASEAN và Diễn đàn Cảnh sát biển ASEAN sẽ là những kênh để các quốc gia thành viên cùng nhau bồi đắp thêm "nhịp cầu nước" ấy.
Bên cạnh đó, tận dụng thế mạnh trong lĩnh vực di cư, Philippines sẽ đề xuất hội nghị thông qua Danh mục kiểm tra hướng dẫn ASEAN về hồi hương và tái hòa nhập hiệu quả của lao động di cư.
Chúng tôi tin các sáng kiến này sẽ nhận được sự đồng tình từ Việt Nam và các nước thành viên khác.
Vai trò trung tâm của ASEAN nằm ở cốt lõi các chương trình của tổ chức. Các diễn đàn khu vực - từ Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF), Hội nghị Bộ trưởng quốc phòng ASEAN (ADMM), ADMM mở rộng, cho đến nhiều diễn đàn kinh tế và thương mại khác - đều được xây dựng trên nguyên tắc này. Nhiệm kỳ Chủ tịch của Philippines sẽ tiếp tục thúc đẩy vai trò trung tâm đó.
Toàn bộ các thảo luận trong nhiệm kỳ này hướng đến việc thúc đẩy và củng cố ba trụ cột của ASEAN: Cộng đồng Chính trị - An ninh, Cộng đồng Kinh tế, và Cộng đồng Văn hóa - Xã hội.
Philippines không tiến hành các thảo luận này một cách biệt lập, mà kế thừa từ nhiệm kỳ Chủ tịch của Malaysia năm 2025. Chúng tôi tin tưởng sẽ đóng góp tiếp nối cho các trao đổi có ý nghĩa khi Singapore tiếp quản chiếc ghế Chủ tịch vào năm 2027.
Với những thành tựu kinh tế đáng chú ý trong nhiều năm qua, đóng góp của Việt Nam vào cuộc thảo luận này chắc chắn sẽ rất giá trị.
Trong lĩnh vực luật pháp quốc tế, Việt Nam cũng nhất quán đề cao chủ nghĩa đa phương, thượng tôn pháp luật và thúc đẩy luật pháp quốc tế. Đây là hai lĩnh vực Philippines mong đợi những đóng góp tiếp theo từ Việt Nam.
Các dự báo về ASEAN trong năm Chủ tịch của Philippines và cả các nhiệm kỳ chủ tịch tiếp theo sẽ tiếp tục thuận lợi.
Với sự tham gia tích cực của Việt Nam, đặc biệt trong việc ứng phó với các thách thức về thương mại và phát triển kinh tế, chúng tôi hy vọng các hội nghị ASEAN diễn ra tại Philippines sẽ góp phần duy trì vai trò của ASEAN trong cấu trúc chính trị đang định hình ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, theo định hướng của Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (AOIP).
Đọc bài gốc tại đây.