Bạn đọc hỏi: Độ tuổi, tiêu chuẩn sức khỏe và các điều kiện để được miễn, tạm hoãn tham gia dân quân tự vệ là gì?
Bạn đọc hỏi: Độ tuổi, tiêu chuẩn sức khỏe và các điều kiện để được miễn, tạm hoãn tham gia dân quân tự vệ là gì?
Quy định chi tiết điều kiện miễn, tạm hoãn tham gia Dân quân tự vệ
Bộ Quốc phòng trả lời chi tiết thắc mắc của công dân về việc tham gia dân quân tự vệ có bắt buộc không, cũng như các tiêu chuẩn sức khỏe, hoàn cảnh gia đình để được xem xét miễn, tạm hoãn thực hiện nghĩa vụ.
Hoàn cảnh khó khăn, nhiều bệnh lý có bắt buộc tham gia dân quân tự vệ?
Bộ Quốc phòng nhận được câu hỏi của một công dân 25 tuổi thắc mắc về việc tạm hoãn tham gia dân quân tự vệ.
Cụ thể, công dân này có hoàn cảnh gia đình khó khăn. Công dân hiện là lao động chính trong nhà. Về sức khỏe, người này mắc nhiều bệnh lý bao gồm cận thị.
Tuy nhiên, địa phương vẫn yêu cầu công dân tham gia lực lượng dân quân tự vệ với lý do thiếu quân. Công dân thắc mắc liệu hoàn cảnh gia đình và sức khỏe như trên có thuộc diện được miễn hoặc tạm hoãn hay không?
Quy định về độ tuổi và thời hạn tham gia Dân quân tự vệ
Giải đáp thắc mắc này, cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng dẫn chiếu khoản 1, khoản 2 Điều 8 Luật Dân quân tự vệ năm 2019. Theo đó, độ tuổi thực hiện nghĩa vụ trong thời bình quy định như sau:
Công dân nam: Từ đủ 18 tuổi đến hết 45 tuổi.
Công dân nữ: Từ đủ 18 tuổi đến hết 40 tuổi.
Nếu tình nguyện: Có thể kéo dài đến hết 50 tuổi (nam) và 45 tuổi (nữ).
Về thời hạn, Dân quân tự vệ tại chỗ, cơ động, biển, phòng không, pháo binh, trinh sát, thông tin, công binh, phòng hóa, y tế có thời hạn là 04 năm; Dân quân thường trực là 02 năm. Thời hạn này có thể được kéo dài tùy tình hình địa phương nhưng không quá 02 năm (một số đối tượng chỉ huy, dân quân biển có thể kéo dài hơn nhưng không quá độ tuổi quy định).
Các trường hợp được miễn, tạm hoãn dân quân tự vệ
Việc miễn tham gia dân quân tự vệ hoặc tạm hoãn được quy định rõ tại Điều 11 Luật Dân quân tự vệ năm 2019 và khoản 4 Điều 10 Luật số 98/2025/QH15 (sửa đổi, bổ sung điểm e khoản 1 và khoản 4 Điều 11 Luật DQTV 2019). Cụ thể các đối tượng được tạm hoãn bao gồm:
Phụ nữ mang thai/nuôi con dưới 36 tháng; nam giới một mình nuôi con dưới 36 tháng.
Không đủ sức khỏe thực hiện nhiệm vụ.
Có vợ/chồng là quân nhân, công an đang phục vụ.
Có vợ/chồng là cán bộ, công chức làm việc ở vùng kinh tế đặc biệt khó khăn.
Lao động duy nhất trong hộ nghèo, cận nghèo; người trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng/chưa đến tuổi lao động; gia đình bị thiệt hại nặng do thiên tai, dịch bệnh (phải được Chủ tịch UBND cấp xã hoặc người đứng đầu cơ quan xác nhận).
Vợ/chồng, một con của thương binh, bệnh binh, người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động 61% - 80%.
Người đang đi học tại các cơ sở giáo dục nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội; người lao động, học tập ở nước ngoài.
Thẩm quyền quyết định tạm hoãn, miễn thực hiện nghĩa vụ thuộc về Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, người đứng đầu cơ quan, tổ chức nơi công dân cư trú hoặc làm việc.
| Tiêu chí | Tạm hoãn thực hiện nghĩa vụ (Chưa phải đi ngay) | Miễn thực hiện nghĩa vụ (Không phải đi) |
|---|---|---|
| Gia đình & Con cái |
| - Không quy định trong diện này - |
| Sức khỏe bản thân |
| - Không quy định trong diện này - |
| Hoàn cảnh kinh tế/Đặc biệt |
|
|
| Chính sách/Người có công |
|
|
| Nghề nghiệp của Vợ/Chồng |
|
|
| Học tập & Làm việc |
| - Không quy định trong diện này - |
Tiêu chuẩn sức khỏe để tuyển chọn dân quân tự vệ
Căn cứ khoản 1, khoản 2 Điều 3 Thông tư số 77/2020/TT-BQP và khoản 1 Điều 3 Thông tư số 84/2025/TT-BQP của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, tiêu chuẩn tuyển chọn yêu cầu:
Lý lịch rõ ràng, phẩm chất đạo đức tốt, chấp hành nghiêm pháp luật.
Có sức khỏe do y tế cấp xã trở lên xác nhận (trừ trường hợp nghiện ma túy, nhiễm HIV/AIDS, không đủ thể lực, dị tật, dị dạng).
Riêng dân quân thường trực: Phải có sức khỏe loại 1, 2, 3 theo kết luận của Trung tâm y tế thuộc Sở Y tế tỉnh.
Dựa trên các căn cứ pháp luật nêu trên, Bộ Quốc phòng khẳng định việc tham gia Dân quân tự vệ là nghĩa vụ của công dân. Đối với trường hợp của công dân đặt câu hỏi, nếu qua quá trình khám xét và xét duyệt địa phương xác định công dân đủ tiêu chuẩn tuyển chọn thì công dân không thuộc diện được tạm hoãn, miễn thực hiện nghĩa vụ tham gia Dân quân tự vệ trong thời bình.
Hỏi đáp nhanh về dân quân tự vệ
Hỏi: Bao nhiêu tuổi thì phải tham gia Dân quân tự vệ?
Đáp: Theo Luật Dân quân tự vệ 2019, độ tuổi tham gia trong thời bình là công dân nam từ đủ 18 tuổi đến hết 45 tuổi, công dân nữ từ đủ 18 tuổi đến hết 40 tuổi. Nếu tình nguyện, nam có thể kéo dài đến hết 50 tuổi, nữ đến hết 45 tuổi. Thời hạn tham gia dao động từ 2 đến 4 năm tùy lực lượng.
Hỏi: Lao động chính, nuôi người thân ốm yếu có được hoãn dân quân tự vệ không? Đáp:
Hỏi: Bị cận thị, loạn thị và nhiều bệnh lý nền có phải đi dân quân tự vệ bắt buộc không? Đáp:
Hỏi: Ai có quyền quyết định cho tôi tạm hoãn hoặc miễn dân quân tự vệ? Đáp: Thẩm quyền này thuộc về Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, hoặc người đứng đầu cơ quan, tổ chức nơi bạn cư trú hoặc làm việc.
Đọc bài gốc tại đây.