Lãnh đạo 8 nước châu Âu ra tuyên bố chung chỉ trích việc ông Trump đe dọa thuế quan để "mua bằng được" đảo Greenland sẽ tạo nên vòng xoáy nguy hiểm.
Theo Hãng tin AFP, ngày 18-1, tám quốc gia châu Âu đưa ra tuyên bố chung chỉ trích việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa thuế quan nhằm ép Đan Mạch "bán" Greenland cho Mỹ.
Chỉ trích ông Trump "tống tiền"
Tuyên bố chung nhấn mạnh: "Những lời đe dọa thuế quan làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ tạo ra vòng xoáy nguy hiểm. Chúng tôi đoàn kết hoàn toàn với Vương quốc Đan Mạch và người dân Greenland, cam kết bảo vệ chủ quyền".
Tuyên bố trên được xem là phản ứng hiếm hoi và mạnh mẽ nhất từng được Đan Mạch, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan, Anh và Na Uy đưa ra kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng hồi tháng 1-2025.
Động thái của châu Âu diễn ra chỉ một ngày sau khi ông Trump tuyên bố sẽ áp thuế lên với các nước này, bắt đầu ở mức 10% vào ngày 1-2 và tăng lên 25% từ ngày 1-6, cho đến khi Washington đạt thỏa thuận "mua toàn bộ Greenland".
Trong tuyên bố bằng văn bản được phát hành ngay sau khi tuyên bố chung được công bố, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã bày tỏ hài lòng trước sự đồng thuận từ các nước láng giềng. Bà khẳng định: "Châu Âu sẽ không chịu khuất phục trước sự tống tiền này".
Ngoại trưởng Hà Lan David van Weel cũng thẳng thắn phê phán trên sóng truyền hình nước này ngày 18-1: "Những gì ông (Trump) đang làm là tống tiền. Thật khó hiểu".
Pháp muốn mang "bazooka" ra phản ứng
Trước tình hình quan hệ Mỹ - châu Âu ngày một căng thẳng, Chủ tịch luân phiên Liên minh châu Âu (EU) Cyprus đã triệu tập cuộc họp khẩn các đại sứ nước thành viên tại Brussels vào chiều 18-1 (giờ địa phương).
Trong khi đó, nguồn tin thân cận với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết ông đang kêu gọi châu Âu kích hoạt "Công cụ chống cưỡng ép" (Anti-Coercion Instrument).
Đây là cơ chế được EU ví như "khẩu bazooka" thương mại nhưng chưa từng được khối này sử dụng.
Công cụ này cho phép hạn chế nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ vào thị trường châu Âu với 27 nước và 450 triệu dân, đồng thời có thể siết chặt hoạt động đấu thầu công, đầu tư, ngân hàng và dịch vụ số.
Ông Macron tuyên bố trên mạng xã hội: "Không sự đe dọa hay hăm dọa nào có thể chi phối chúng tôi, dù là ở Ukraine, Greenland hay bất cứ đâu. Các đe dọa thuế quan là không thể chấp nhận được".
Không dừng ở đó, Nghị viện châu Âu cũng có khả năng đình chỉ tiến trình phê chuẩn Thỏa thuận thương mại Mỹ - EU, vốn dự kiến sẽ được đưa ra bỏ phiếu vào cuối tháng 1.
Tối 17-1, ông Manfred Weber, chủ tịch Đảng Nhân dân châu Âu - nhóm đảng lớn nhất tại Nghị viện châu Âu, đã khẳng định việc thông qua thỏa thuận trên hiện "không còn khả thi".
Đồng minh ông Trump cũng bất bình
Đáng chú ý, không chỉ phe trung dung và cánh tả, nhiều chính trị gia cánh hữu và dân túy tại châu Âu, vốn có quan hệ nồng ấm hơn với ông Trump, cũng đã lên tiếng phê phán tổng thống Mỹ.
Thủ tướng Ý Giorgia Meloni - người được xem là đồng minh thân cận nhất của ông Trump tại châu Âu - đã gọi những lời đe dọa thuế quan là "một sai lầm".
Chiều 18-1, bà Meloni cho biết vừa điện đàm với ông Trump nhằm thẳng thắn bày tỏ quan điểm của mình. Trong cuộc gọi, bà Meloni đã giải thích rằng việc các nước châu Âu triển khai quân đến Greenland không nhằm chống Mỹ mà để đảm bảo an ninh trước "các bên khác".
Chủ tịch Đảng Tập hợp quốc gia cực hữu tại Pháp, ông Jordan Bardella, cũng đã kêu gọi EU đình chỉ thỏa thuận thuế quan với Mỹ, gọi tuyên bố của ông Trump là hành vi "tống tiền thương mại".
Trong khi đó, hàng nghìn người dân Greenland và Đan Mạch đã xuống đường biểu tình ngày 17-1 nhằm phản đối ý định thâu tóm hòn đảo của ông Trump.
Đọc bài gốc tại đây.