Bộ Y tế “tuýt còi” việc từ chối thanh toán BHYT khi chụp X-quang dưới 6 phút của cơ quan bảo hiểm xã hội ở một số địa phương và...
Bộ Y tế “tuýt còi” việc từ chối thanh toán BHYT khi chụp X-quang dưới 6 phút của cơ quan bảo hiểm xã hội ở một số địa phương và cơ sở y tế.
Trước tình trạng chụp chiếu không đủ 6 phút bị từ chối thanh toán, Bộ Y tế yêu cầu không sử dụng thời gian kỹ thuật điện quang làm căn cứ giám định, thanh toán BHYT.
Và đây là một động thái “chỉnh lái” cần thiết trong bối cảnh hệ thống y tế đang ngày càng số hóa, chuẩn hóa và chịu áp lực kiểm soát chi phí.
Y học không phải dây chuyền sản xuất công nghiệp. Một ca chụp X-quang có thể mất ít thời gian hơn nếu bệnh nhân hợp tác tốt, máy móc hiện đại, kỹ thuật viên thuần thục.
Ngược lại, có những trường hợp phức tạp cần nhiều thời gian hơn. Nếu chỉ nhìn vào thời gian vận hành máy trên hệ thống PACS hoặc file DICOM, chúng ta mới chỉ nhìn thấy phần nổi của quy trình.
Bởi đằng sau đó là cả chuỗi thao tác: tiếp đón, xác nhận thông tin, khai thác tiền sử, hướng dẫn tư thế, đọc phim, nhận định và tư vấn kết quả.
Nên việc cơ quan bảo hiểm xã hội ở một số địa phương, cơ sở khám chữa bệnh lấy thời gian máy chạy làm căn cứ giám định chẳng khác nào đánh giá một cuộc phẫu thuật chỉ dựa vào số phút dao chạm da.
Quy định này vô tình bỏ qua yếu tố chuyên môn, kinh nghiệm và giá trị lâm sàng – những thứ quyết định chất lượng dịch vụ y tế.
Chưa hết, câu chuyện “dưới 6 phút X-quang” còn phản ánh một nguy cơ lớn hơn trong y tế là việc từ chuẩn hóa thành rập khuôn ở khắp các lĩnh vực.
Trong nỗ lực kiểm soát lạm dụng quỹ BHYT, cơ quan quản lý có xu hướng tìm kiếm các chỉ số định lượng để đối chiếu. Điều đó không sai, nhưng khi chỉ số trở thành tiêu chí duy nhất, thay thế cho đánh giá tổng thể, thì quản lý sẽ rơi vào tình trạng máy móc.
BHYT là chính sách an sinh xã hội, được thiết kế để bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân. Nếu người bệnh được chỉ định đúng, thực hiện đúng kỹ thuật, có giá trị chẩn đoán rõ ràng nhưng vẫn bị từ chối thanh toán chỉ vì thiếu vài phút so sánh tham chiếu, thì niềm tin vào hệ thống sẽ bị bào mòn và cơ sở y tế cũng rơi vào thế bị động.
Chính vì vậy, yêu cầu của Bộ Y tế rằng việc giám định và thanh toán phải dựa trên hồ sơ bệnh án tổng thể, tính phù hợp của chỉ định, tuân thủ các bước chuyên môn chủ yếu và điều kiện thực tế của cơ sở khám chữa bệnh là một thông điệp quan trọng.
Trong thời đại chuyển đổi số, dữ liệu rất quan trọng. Nhưng dữ liệu chỉ là công cụ hỗ trợ quyết định, không phải là sự thay thế cho phán đoán chuyên môn.
Quản lý hiệu quả là quản lý bằng hệ thống tiêu chí đa chiều, kết hợp giữa định lượng và định tính, giữa kiểm soát và tin tưởng, chứ không thể “đẩy khó” về phía các cơ sở y tế, khiến người bệnh chịu thiệt như cơ quan bảo hiểm xã hội đã làm.
Việc Bộ Y tế “tuýt còi” việc từ chối thanh toán BHYT khi chụp X-quang dưới 6 phút lần này đã góp phần bảo vệ một nguyên tắc cốt lõi của y khoa là đặt lợi ích người bệnh và giá trị chuyên môn lên hàng đầu.
Và đó mới là thước đo đúng đắn chứ không phải chiếc đồng hồ bấm giờ, đếm từng phút máy chạy.
Đọc bài gốc tại đây.