Từ câu hỏi 'học thêm để làm gì?', nhiều bạn đọc cho rằng dạy thêm, học thêm không phải nguyên nhân gốc rễ của những bất cập trong giáo dục phổ thông.
Bài viết "Dạy thêm, học thêm không có lỗi, vấn đề là học thêm để làm gì" đăng tải trên Tuổi Trẻ Online (15-1) đang thu hút rất nhiều lượt tranh luận từ độc giả.
Theo nhiều bạn đọc, nếu không nhìn thẳng vào áp lực điểm số, thi cử và cách tổ chức dạy học hiện nay, mọi quy định cấm hay siết chặt dạy thêm, học thêm đều khó giải quyết tận gốc vấn đề.
Học thêm không tự nhiên sinh ra, mà đến từ áp lực thi cử và cách đánh giá hiện hành?
Nhiều bạn đọc cho rằng nếu nhìn thẳng vào thực tế, học thêm hiện nay chủ yếu phục vụ mục tiêu điểm số và thi cử, hơn là mở rộng tri thức hay nuôi dưỡng năng lực tự học lâu dài.
Bạn đọc Vinh thẳng thắn: "Học thêm cốt yếu là để thi thố có điểm cao, chứ tôi không tin học thêm để mở mang kiến thức, vì kiến thức thì bao la".
Nhận xét này nhận được nhiều đồng tình, cho rằng thực tế ở không ít nơi, lớp học thêm gắn chặt với đề kiểm tra, dạng bài "đinh", thậm chí học trước chương trình để tạo lợi thế trong các kỳ đánh giá.
Không ít phụ huynh nhìn thấy một nghịch lý quen thuộc là con đạt điểm cao, được khen thưởng, nhưng năng lực tự học và khả năng ghi nhớ kiến thức lại không bền.
Sau một học kỳ hoặc một năm học, nhiều kiến thức đã "trôi" đi, buộc học sinh tiếp tục lệ thuộc vào các lớp học thêm.
Bạn đọc Nghia Tran kể lại trải nghiệm của gia đình khi con học yếu môn văn, phải học thêm chính giáo viên chủ nhiệm và sau đó điểm số cải thiện nhanh chóng. Tuy nhiên về sau gia đình mới nhận ra việc giảng dạy trên lớp không đầy đủ là nguyên nhân khiến học sinh buộc phải đi học thêm.
Ở góc độ khác, nhiều ý kiến cho rằng nhu cầu học thêm không tự nhiên sinh ra, mà đến từ áp lực thi cử và cách đánh giá hiện hành. Bạn đọc Hoàng Giang phân tích bài toán tuyển sinh lớp 10 tại TP.HCM với tỉ lệ chọi cao, khiến phụ huynh khó an tâm nếu chỉ trông cậy vào việc học chính khóa.
Trong bối cảnh đó, theo bạn đọc này, học thêm trở thành một lựa chọn "phòng ngừa rủi ro", bất chấp việc có giảm tải chương trình hay điều chỉnh hình thức thi.
Tuy vậy, cũng có những ý kiến cho rằng học thêm không hoàn toàn mang màu sắc tiêu cực, nếu được đặt đúng chỗ.
Bạn đọc Đoàn Trọng Thủy, Tùng Lâm hay Phan Phạm cho rằng học thêm là cần thiết với học sinh chậm tiếp thu để củng cố kiến thức nền, hoặc với nhóm học sinh khá giỏi muốn học nâng cao.
Theo các ý kiến này, vấn đề không nằm ở việc học thêm hay không, mà ở cách học thêm đang bị biến thành "công cụ chạy điểm", thay vì hỗ trợ việc học thật.
Để học thêm thành sự tự nguyện lựa chọn, chứ không phải là "tấm vé bắt buộc"
Nhiều bạn đọc đồng tình với quan điểm nói "dạy thêm, học thêm không có lỗi" là đúng nhưng nếu chỉ dừng ở đó thì chưa đủ chiều sâu.
Bạn đọc Thanh Tùng nhấn mạnh, nguyên nhân gốc rễ nằm ở cách tổ chức giáo dục, từ chương trình, thi cử, sĩ số lớp học, cho đến cơ chế đánh giá và chính sách đãi ngộ giáo viên.
Trong bức tranh đó, dạy thêm học thêm chỉ là hệ quả tất yếu.
Quy định dạy thêm học thêm hợp lòng dân, mong đừng 'giơ cao đánh khẽ'ĐỌC NGAY
Từ trải nghiệm thực tế, không ít phụ huynh phản ánh xung đột lợi ích khi giáo viên vừa dạy chính khóa vừa dạy thêm học sinh của mình.
Bạn đọc Tran Lu Hoang, Hai và nhiều ý kiến khác cho rằng cần cấm tuyệt đối việc giáo viên dạy thêm học sinh chính khóa để tránh tình trạng biết trước đề, ưu ái người học thêm, hoặc gây áp lực ngầm lên những em không học.
Một số ý kiến đề xuất, nếu dạy thêm thì nên tổ chức tại các trung tâm độc lập, đăng ký kinh doanh, đảm bảo điều kiện cơ sở vật chất, phòng cháy chữa cháy và thực hiện nghĩa vụ thuế như các loại hình giáo dục khác.
Ở chiều ngược lại, bạn đọc Hải Thanh cho rằng không nên ban hành thêm các lệnh cấm mang tính hành chính.
Theo quan điểm này, dạy thêm học thêm là nhu cầu xã hội, quyền lựa chọn thuộc về phụ huynh và học sinh.
Điều quan trọng là tăng cường giám sát, xử lý nghiêm các hành vi phân biệt đối xử, đì ép học sinh. Nếu có tiêu cực thì phản ánh và nhà trường phải chịu trách nhiệm, không nên vì lo ngại mà siết chặt toàn bộ hoạt động dạy thêm.
Nhiều ý kiến đi xa hơn, đề xuất cải tổ chương trình và cách tổ chức dạy học như giải pháp căn cơ.
Bạn đọc Kim kiến nghị điều chỉnh thời khóa biểu, giảm số môn học mỗi ngày, tăng số tiết cho các môn chính để học sinh có thời gian hiểu bài và được thầy cô sửa bài ngay trên lớp.
Trong khi đó, bạn đọc Holy cho rằng cần hạ bớt tính hàn lâm ở bậc phổ thông, tăng thực hành và thay đổi cách thi cử theo hướng đánh giá năng lực. Khi áp lực lý thuyết và điểm số được giảm bớt, nhu cầu học thêm mang tính đối phó sẽ tự nhiên thu hẹp.
Từ hàng chục ý kiến khác nhau, một điểm chung dễ nhận thấy là học thêm không thể giải quyết bằng một mệnh lệnh cấm đoán, nhưng cũng không thể để tự phát và biến tướng.
Phần lớn bạn đọc mong đợi một quyết định nhất quán hơn, đi thẳng vào gốc rễ của áp lực điểm số, thi cử và chất lượng dạy học chính khóa.
Để khi đó, học thêm thực sự trở thành lựa chọn tự nguyện cho việc học tốt hơn, chứ không phải "tấm vé bắt buộc" mà phụ huynh và học sinh phải mang theo trong suốt hành trình học tập.
Đọc bài gốc tại đây.