Từ năm học 2027, TP.HCM sẽ mở rộng xét tuyển vào lớp 10 ở một số khu vực có đủ cơ sở vật chất và nguồn lực giáo dục nhằm giảm áp lực thi cử.
Từ năm học 2027, TP.HCM sẽ mở rộng xét tuyển vào lớp 10 ở một số khu vực có đủ cơ sở vật chất và nguồn lực giáo dục nhằm giảm áp lực thi cử.
Ông Hồ Tấn Minh - Chánh Văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cho biết, hiện Sở đang xây dựng chiến lược, từ năm sau sẽ mở rộng xét tuyển vào lớp 10 ở một số khu vực có đủ cơ sở vật chất và nguồn lực giáo dục.
Điều này đồng nghĩa với việc học sinh các khu vực này không phải thi lớp 10, sẽ giảm được áp lực thi cử rất lớn.
Hiện TP.HCM tuyển sinh lớp 10 theo hai phương thức. Trong đó, xét tuyển được áp dụng đối với Trường THPT tại xã đảo Thạnh An, đặc khu Côn Đảo và Trường Phổ thông Dân tộc nội trú (thuộc địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây); các khu vực còn lại thực hiện tuyển sinh bằng hình thức thi tuyển.
Thông tin này khiến nhiều phụ huynh vui mừng vì học sinh sẽ bớt áp lực học thêm, luyện thi. Nhưng đồng thời, nó cũng làm dấy lên những lo ngại về chất lượng đầu vào và sự công bằng trong giáo dục.
Trước hết, không khó để hiểu vì sao phụ huynh mong bỏ kỳ thi lớp 10. Nhiều năm qua, kỳ thi này ở các đô thị lớn đã trở thành một cuộc cạnh tranh khốc liệt. Học sinh mới lớp 6 đã được nhắc phải học thêm để chuẩn bị cho lớp 10; nhiều gia đình gần như xoay quanh cuộc sống theo lịch học thêm của con.
Có những phụ huynh chiều tối phải tất tả mang cơm đi đón con từ trường tới trung tâm học thêm, rồi ngồi hàng giờ ở quán cà phê chờ con học xong mới về. Có học sinh thức đến 1 giờ sáng để luyện thi.
Một kỳ thi mà áp lực đè nặng lên cả học sinh lẫn phụ huynh như vậy rõ ràng là điều cần phải nhìn lại.
Nhưng giảm áp lực thi cử cũng không có nghĩa là xóa bỏ hoàn toàn cơ chế sàng lọc. Bởi giáo dục phổ thông, nhất là bậc THPT, có liên quan trực tiếp tới chất lượng nền tảng của nguồn nhân lực tương lai.
Trong quá khứ, TP.HCM từng có giai đoạn xét tuyển lớp 10 ở nhiều quận, huyện (cũ) và chính các trường THPT khi đó phản ánh tình trạng học sinh mất căn bản tăng cao, nhiều em không theo kịp chương trình rồi chán nản, bỏ học.
Điều này cho thấy, nếu bỏ thi nhưng không có cơ chế đánh giá thay thế đủ khách quan và hiệu quả, thì áp lực có thể giảm ở trước mắt, nhưng chất lượng giáo dục lại đối mặt rủi ro lâu dài.
Một vấn đề khác cũng cần nhìn thẳng là tính công bằng.
Nếu xét tuyển hoàn toàn bằng học bạ, liệu có bảo đảm khách quan khi mặt bằng đánh giá giữa các trường THCS hiện nay còn rất khác nhau?
Thực tế có trường ra đề rất khó, chấm rất chặt, nhưng cũng có trường đề dễ, nên điểm học bạ sẽ rất cao và không phản ánh đúng thực chất. Chưa kể đến việc giáo viên sẽ nương tay trong chấm điểm để học sinh có học bạ đẹp hơn. Khi đó, chính những học sinh học thật lại có thể chịu bất lợi.
Vì vậy, bài toán không nên đặt theo kiểu hoặc thi, hoặc bỏ thi. Điều cần hơn là cải cách cách tuyển sinh sao cho vừa giảm áp lực, vừa giữ được chuẩn đầu vào.
Cuối cùng, áp lực thi lớp 10 như lâu nay, một phần lớn đến từ sự chênh lệch quá lớn giữa các trường THPT công lập, từ tâm lý chuộng trường top, và từ việc xã hội vẫn chưa thật sự đặt niềm tin ngang nhau vào giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên hay các lựa chọn ngoài công lập.
Vì vậy, muốn giảm áp lực thi lớp 10 một cách căn cơ, không thể chỉ dừng ở chuyện bỏ hay giữ kỳ thi. Mà quan trọng hơn là nâng chất lượng đồng đều của toàn hệ thống giáo dục phổ thông, đồng thời mở ra nhiều con đường học tập và nghề nghiệp đủ hấp dẫn để phụ huynh, học sinh không còn xem lớp 10 công lập là “cánh cửa sống còn”.
Đọc bài gốc tại đây.