Vi phạm bản quyền báo chí hiện nay diễn ra công khai và ngày càng phức tạp với sự phát triển của công nghệ.
Vi phạm bản quyền báo chí hiện nay diễn ra công khai và ngày càng phức tạp với sự phát triển của công nghệ.
Tin tức bị “biến tấu” trên mạng xã hội
Chỉ cần lướt mạng xã hội vài phút, không khó để bắt gặp hàng loạt video “tin nóng”, “tin sốc” được cắt dựng từ nội dung báo chí chính thống.
Công thức chung của các video này là: không xin phép, không dẫn nguồn, không gắn link bài gốc với đích đến cuối cùng là câu view để kiếm tiền quảng cáo.
Mới đây, phóng sự “Nơi chế biến cơm niêu Singapore Kombo phơi bày cảnh khó tin” do nhóm phóng viên Báo Lao Động thực hiện vừa đăng tải đã nhanh chóng bị nhiều tài khoản TikTok, Facebook, YouTube lấy lại.
Không ít trang thậm chí cắt bỏ logo cơ quan báo chí, thay đổi tiêu đề theo hướng giật gân, thêm các dòng chú thích gây tò mò nhằm câu view. Có video chỉ sau ít phút đăng tải đã thu hút hàng chục nghìn lượt xem, trong khi nguồn gốc tác phẩm báo chí gần như bị “xóa dấu vết”.
Không chỉ riêng Báo Lao Động, nhiều cơ quan báo chí chính thống khác cũng liên tục bị sao chép nội dung trái phép.
Đáng nói, từ một tác phẩm báo chí được đầu tư công sức, thời gian và chi phí tác nghiệp, nhiều nội dung đã bị cắt xén, thêm thắt, tạo sự kịch tính nhằm thu hút tương tác, trục lợi ở trên mạng xã hội.
Theo nhà báo Nguyễn Thanh Thắng, Báo Nhà báo và Công luận, tình trạng vi phạm bản quyền tác phẩm báo chí ngày càng phổ biến, đặc biệt trong môi trường số với sự phát triển của các nền tảng mạng xã hội.
Áp lực cạnh tranh lượt xem đang đẩy một bộ phận người làm nội dung vào cuộc đua bất chấp, sẵn sàng bóp méo thông tin để thu hút sự chú ý.
Hệ quả là thông tin sai lệch lan truyền nhanh hơn thông tin chính xác, tạo ra “vòng xoáy nhiễu loạn”, làm suy giảm niềm tin của công chúng vào báo chí chính thống.
Đối với các cơ quan báo chí, vi phạm bản quyền không chỉ gây thiệt hại kinh tế mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín, thương hiệu. Bên cạnh đó, các hành vi vi phạm trên môi trường số thường mang tính ẩn danh, xuyên biên giới, gây khó khăn cho công tác xử lý.
Siết hành lang pháp lý, không để “khoảng trống” tồn tại
Dù việc phát hiện vi phạm bản quyền không khó nhưng xử lý các hành vi này sao cho hiệu quả thì không đơn giản, đòi hỏi các giải pháp phải được thực hiện một cách tổng thể và đồng bộ.
Ở góc độ pháp lý, luật sư Đỗ Xuân Thuần (Đoàn Luật sư TPHCM) cho rằng việc sử dụng lại nội dung báo chí mà không xin phép, đặc biệt là cắt ghép, làm sai lệch nội dung, không chỉ vi phạm quyền tác giả mà còn có thể xâm phạm quyền nhân thân của tác giả. Tùy theo tính chất, mức độ, chủ thể vi phạm có thể bị xử lý hành chính, bồi thường dân sự hoặc thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự.
Dù hành lang pháp lý để bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm báo chí được và các chế tài xử phạt đã được định hình qua Bộ luật Dân sự 2015, Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), Luật Báo chí 2016 (sửa đổi bổ sung năm 2025), Nghị định số 131/2013/NĐ-CP, Nghị định số 22/2018/NĐ-CP,... nhưng thực tế áp dụng vẫn còn những hạn chế, đó là mức xử phạt hành chính đối với hành vi vi phạm bản quyền báo chí còn tương đối thấp nên chưa đủ sức răn đe, phòng ngừa.
Việc xử phạt cũng gặp phải thách thức khi không dễ để định danh được chủ thể vi phạm.
Luật sư Đỗ Xuân Thuần cho rằng, cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo môi trường chặt chẽ giữa cơ quan chức năng, các nền tảng mạng xã hội và chính các cơ quan báo chí để phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm.
“Bảo vệ bản quyền báo chí không chỉ là câu chuyện bảo vệ lợi ích kinh tế của một tòa soạn, mà là bảo vệ sự tôn nghiêm của tri thức và quyền được tiếp cận thông tin xác thực của công chúng.
Trong bối cảnh kỷ nguyên số đầy biến động, hành lang pháp lý cần sự hỗ trợ từ các giải pháp công nghệ rà quét hiện đại và một ý thức thượng tôn bản quyền từ phía người dùng. Chỉ khi thiết lập được một hệ sinh thái mà ở đó mọi giá trị sáng tạo đều được định giá đúng và bảo vệ nghiêm ngặt, báo chí chính thống mới có đủ nguồn lực để tiếp tục thực hiện sứ mệnh phụng sự cộng đồng”, luật sư Đỗ Xuân Thuần nhận định.
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5.5.2026 về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Thủ tướng yêu cầu quyết liệt chỉ đạo các lực lượng chức năng ra quân, tập trung nguồn lực, tập trung triển khai thực hiện ngay các biện pháp cần thiết đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi toàn quốc từ ngày 7.5.2026 đến ngày 30.5.2026, thực hiện nghiêm các quy định pháp luật và xử lý nghiêm các vi phạm theo tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ.
Đọc bài gốc tại đây.