Thời gian qua, lĩnh vực đường bộ đã có bước phát triển đồng bộ, bám sát quy hoạch; hệ thống hạ tầng từng bước được mở rộng, hiện đại hóa với việc hình thành nhiều tuyến đường bộ cao tốc trọng yếu.
Theo đánh giá của lãnh đạo Bộ Xây dựng, hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đang từng bước được hoàn thiện nhờ vào việc đầu tư, xây dựng các dự án trọng điểm nhằm tạo động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Hình thành nhiều tuyến cao tốc trọng yếu
Báo cáo của Bộ Xây dựng cho thấy, đối với lĩnh vực đường bộ, đến nay, toàn quốc đã đưa vào khai thác, thông xe kỹ thuật khoảng 3.803km đường bộ cao tốc (với 3.345km tuyến chính cao tốc, 458km nút giao và đường dẫn); vận tải đường bộ tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, đảm nhận khoảng 70-75% thị phần vận tải hàng hóa nội địa và khoảng 91% vận tải hành khách.
Ngoài ra, Bộ Xây dựng chỉ trực tiếp quản lý các tuyến quốc lộ trọng yếu, có tính liên vùng, liên quốc gia (khoảng 4.875km, chiếm 20%, còn lại là các nhà đầu tư BOT, các tuyến đang bàn giao cho các chủ đầu tư thực hiện cải tạo, nâng cấp); triển khai phân cấp cho địa phương quản lý trên 70% chiều dài quốc lộ (17.520km).
Hiện nay, cả nước đang triển khai đầu tư 38 dự án với tổng chiều dài khoảng 2.111km, trong đó Bộ Xây dựng triển khai 8 dự án với chiều dài 284km, địa phương triển khai 29 dự án có chiều dài 1.797km, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) triển khai một dự án dài 30km.
“Thời gian qua, lĩnh vực đường bộ đã có bước phát triển đồng bộ, bám sát quy hoạch; hệ thống hạ tầng từng bước được mở rộng, hiện đại hóa với việc hình thành nhiều tuyến đường bộ cao tốc trọng yếu; công tác quản lý, khai thác và bảo trì kết cấu hạ tầng đường bộ đã có nhiều chuyển biến tích cực; việc đấu thầu đầu tư 21 trạm dừng nghỉ trên cao tốc Bắc-Nam đã thu nộp về ngân sách Nhà nước hơn 1.500 tỷ đồng,” Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Xuân Sang cho biết.
Với Hàng hải và đường thủy, đến nay, kết cấu hạ tầng hàng hải đã được đầu tư, hoàn thiện, năng lực thông qua và vận tải tăng nhanh (từ 706,1 triệu tấn năm 2021 lên 955,5 triệu tấn năm 2025) với 309 bến cảng, tổng chiều dài cầu cảng khoảng 107km và 14 bến cảng dầu khí ngoài khơi, cùng hệ thống luồng hàng hải, báo hiệu, đê kè được đầu tư tương đối đồng bộ, đáp ứng 100% nhu cầu vận tải xuất nhập khẩu và nội địa.
Tuy nhiên, Thứ trưởng Nguyễn Xuân Sang thừa nhận, kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa với tổng chiều dài khai thác khoảng 25.108,6km mặc dù trong thời gian dài chưa được quan tâm đầu tư đúng mức nhưng cũng đã hình thành các tuyến vận tải chủ lực kết nối các vùng kinh tế trọng điểm.
Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng đang triển khai rà soát, hoàn thiện quy hoạch theo hướng tích hợp, liên kết chặt chẽ giữa hàng hải và đường thủy nội địa; ưu tiên đầu tư các cảng cửa ngõ, luồng tuyến trọng điểm; đẩy nhanh tiến độ hoàn thành, bảo đảm chất lượng các dự án cảng biển: Bến cảng Gemalink giai đoạn 2; Bến cảng Cái Mép Hạ, Bến cảng Liên Chiểu, Bến cảng số 7,8,7,10 Lạch Huyện, Bến cảng Hòn Khoai…; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nâng cao năng lực địa phương.
Tăng tốc các dự án hàng không, đường sắt
Với lĩnh vực hàng không, Bộ Xây dựng đẩy nhanh tiến độ thực hiện để sớm đưa vào khai thác các dự án trọng điểm ngành hàng không như Dự án Cảng Hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1; Dự án nâng cấp, mở rộng Cảng Hàng không Cà Mau; Dự án cải tạo, nâng cấp đường cất, hạ cánh tại Cảng Hàng không quốc tế Vinh, Liên Khương; Dự án nâng cấp Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc phục vụ tổ chức Hội nghị cấp cao APEC năm 2027; Dự án đầu tư xây dựng đường cất, hạ cánh số 2 Cảng Hàng không Phù Cát…
Bộ tập trung chỉ đạo các cơ quan, đơn vị triển khai rà soát, hoàn thiện quy hoạch hệ thống cảng hàng không theo hướng đồng bộ, hiện đại; đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với nâng cao năng lực quản lý; đồng thời phát triển mạnh vận tải hàng không, mở rộng mạng bay quốc tế, gắn với phát triển logistics hàng không và chuyển đổi số, chuyển đổi xanh theo đúng Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược, nâng cao năng lực các hãng hàng không, điều chỉnh đội tàu bay hợp lý, qua đó tạo động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Với đường sắt, Bộ Xây dựng tích cực đôn đốc, chỉ đạo các đơn vị triển khai thực hiện đẩy nhanh tiến độ giải quyết các thủ tục liên quan để triển khai Dự án thành phần 2 Dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng; tuyến đường sắt Hà Nội-Lạng Sơn và Hải Phòng-Hạ Long-Móng Cái; tích cực hướng dẫn, chỉ đạo chủ đầu tư phối hợp với các địa phương trong công tác giải phóng mặt bằng, hỗ trợ, tái định cư...
Bộ Xây dựng đang hoàn thiện báo cáo trình Đảng ủy Chính phủ về lựa chọn đối tác cung cấp, chuyển giao công nghệ Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam để báo cáo cấp có thẩm quyền.
Trong thời gian tới, để đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP cả nước từ 10% trở lên năm 2026, Bộ Xây dựng tiếp tục theo dõi sát diễn biến tình hình chiến sự tại khu vực Trung Đông, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan kịp thời tổng hợp, nghiên cứu, đánh giá tác động và tham mưu, đề xuất giải pháp ứng phó thuộc phạm vi chức năng, lĩnh vực quản lý Nhà nước để bảo đảm không đứt gãy chuỗi cung ứng dịch vụ, hoạt động sản xuất kinh doanh và bình ổn giá các lĩnh vực vận tải, vật liệu xây dựng, đồng thời đảm bảo tiến độ triển khai các dự án đầu tư xây dựng.
Bộ Xây dựng đôn đốc, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tập trung, đẩy nhanh tiến độ công tác chuẩn bị đầu tư, triển khai các dự án; rà soát, điều chỉnh, bổ sung các định mức xây dựng áp dụng cho các công trình giao thông trọng điểm; rà soát, đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc thuộc lĩnh vực quản lý của ngành xây dựng…/.
Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược, giữ vai trò quyết định trong nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Đọc bài gốc tại đây.