Dữ liệu quan trắc môi trường hiện đã được kiểm soát theo nhiều quy định pháp luật, từ khâu lắp đặt, vận hành đến giám sát, truyền dữ liệu.
Dữ liệu quan trắc môi trường hiện đã được kiểm soát theo nhiều quy định pháp luật, từ khâu lắp đặt, vận hành đến giám sát, truyền dữ liệu.
Theo ông Nguyễn Xuân Hải - Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hiện nay, việc kiểm soát khí thải và quan trắc môi trường đã được pháp luật quy định đầy đủ theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020.
Theo đó, đối với các cơ sở thuộc đối tượng phải quan trắc tự động, liên tục, doanh nghiệp có trách nhiệm lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục; hệ thống này phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật về thiết bị đo, chất chuẩn, camera giám sát, hệ thống lấy mẫu tự động, bộ thu nhận và truyền dữ liệu. Đồng thời, phải truyền số liệu trực tiếp về cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương để theo dõi, giám sát. Dữ liệu truyền phải có đầy đủ thông số đo, kết quả đo, đơn vị đo, thời gian đo và trạng thái hoạt động của thiết bị.
Các cổng kết nối không sử dụng phải được niêm phong; tài khoản quản trị cao nhất của data logger phải cung cấp cho Sở Nông nghiệp và Môi trường để phục vụ quản lý, kiểm soát cấu hình và phần mềm của hệ thống.
Về việc giám sát hệ thống quan trắc tự động, liên tục hiện nay, pháp luật hiện hành quy định theo nhiều lớp. Thứ nhất là doanh nghiệp phải tự vận hành, kiểm tra, bảo trì, hiệu chuẩn, kiểm định thiết bị và lập đầy đủ hồ sơ quản lý, nhật ký vận hành.
Thứ hai là hệ thống phải đảm bảo đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật theo quy định và phải được kiểm soát chất lượng khi đưa vào hoạt động chính thức và định kỳ hằng năm bởi đơn vị độc lập có đủ năng lực, trong đó có nội dung kiểm tra vị trí quan trắc, tính năng thu thập, lưu giữ, truyền dữ liệu và phải thực hiện quan trắc đối chứng để đánh giá độ chính xác tương đối của hệ thống.
Thứ ba là Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm giám sát dữ liệu quan trắc tự động, liên tục; đánh giá kết quả quan trắc, liên tục và so sánh với giá trị tối đa cho phép các thông số ô nhiễm theo quy chuẩn kỹ thuật môi trường; theo dõi, kiểm tra việc khắc phục trong trường hợp dữ liệu quan trắc bị gián đoạn; phát hiện thông số giám sát vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường và đề xuất biện pháp xử lý theo quy định.
Về kiểm soát tính bảo mật của dữ liệu, các Sở được cung cấp tài khoản tối cao của hệ thống data logger để thực hiện việc quản lý, kiểm soát các cổng kết nối, cấu hình và quá trình nâng cấp phần mềm điều khiển (firmware).
Đại diện Cục Môi trường cho biết thêm, theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Nghị định số 08/2022/NĐ-CP và Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT, hệ thống quan trắc tự động, liên tục hiện nay được thiết kế theo hướng bảo đảm tính khách quan, minh bạch và có cơ chế kiểm soát nhiều lớp.
Doanh nghiệp có trách nhiệm lắp đặt và vận hành hệ thống, nhưng dữ liệu quan trắc phải truyền trực tiếp, liên tục về cơ quan quản lý nhà nước, đồng thời phải thực hiện kiểm định, hiệu chuẩn, kiểm soát chất lượng định kỳ và chịu sự kiểm tra, giám sát, hậu kiểm của cơ quan quản lý và đơn vị độc lập. Đây chính là các yếu tố bảo đảm tính minh bạch và tính độc lập tương đối của hệ thống theo quy định hiện hành.
"Hành vi can thiệp, làm sai lệch số liệu quan trắc là hành vi vi phạm pháp luật, có tính chất tinh vi, có thể thực hiện thông qua can thiệp vào phần mềm, cấu hình hệ thống hoặc quá trình truyền dữ liệu.
Trong khi đó, hệ thống hiện nay chủ yếu được thiết kế để giám sát giá trị môi trường và trạng thái vận hành, nên chưa phát hiện các hành vi can thiệp có chủ đích, sử dụng công nghệ cao trong một số trường hợp", ông Hải cho biết.
Đọc bài gốc tại đây.