Các anh đã dâng hiến thân mình cho Tổ quốc, hòa mình vào sông núi để đổi lấy hòa bình. Do đó, với thế hệ trẻ Gia Lai, bao gian nan, vất vả tìm kiếm, đưa các anh từ Campuchia trở về đất mẹ Việt Nam, đó không chỉ là trách nhiệm, mà còn là danh dự để họ tiếp bước.
Dưới cờ đỏ sao vàng
Mùa khô 2025-2026, Đội K52 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai) tiếp tục làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại 3 tỉnh Đông Bắc Campuchia (Ratanakiri, Stung Treng và Preah Vihear). Công tác tìm kiếm giữa núi rừng vô cùng vất vả. Đầu tháng 5 nắng lửa, ông Sêu Chênh (65 tuổi) báo tới Đội K52 khu vực chôn cất bộ đội Việt Nam hy sinh tại một khu rừng thuộc làng Lâm, xã Ia Tung, huyện Ô Ya Đao, tỉnh Ratanakiri. Băng đường rừng, leo núi tới xác minh, Đội K52 thấy hai hài cốt liệt sĩ. Dưới khói nhang phảng phất giữa núi rừng, Đội K52 thấy xương sọ, răng, tay, chân cùng một số di vật như bi đông, kéo quân y, bút máy Hồng Hà, lọ thuốc, cúc áo bộ đội, tiền xu Việt Nam, tăng ni lông... Chưa xác định được danh tính liệt sĩ nên đơn vị đã lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định.
Mùa khô này, Đội K52 đã quy tập được 18 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Campuchia qua các thời kỳ chiến tranh. Tại Đài Hữu nghị Việt Nam - Campuchia (thành phố Preah Vihear), bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban chuyên trách tỉnh Gia Lai cùng Ban chuyên trách tỉnh Preah Vihear (Vương quốc Campuchia) tổ chức lễ tiễn và bàn giao hài cốt liệt sĩ để hồi hương về yên nghỉ trong lòng đất mẹ Việt Nam. Máu đào của các anh đã tô thắm tình đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Campuchia, trong bản hùng ca về nghĩa vụ quốc tế cao cả, giúp đất nước Chùa Tháp đánh đổ chế độ diệt chủng tàn bạo Pol Pot.
Hay tin sắp đón 18 hài cốt liệt sĩ sẽ về Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ (xã Đức Cơ), cả trăm đoàn viên, thanh niên xã Đức Cơ quét dọn, thay hoa các phần mộ liệt sĩ. Cờ đỏ sao vàng dọc đường về ở Đức Cơ, nơi giáp ranh với Campuchia.
Chị Rơ Mah H’Dịu, Bí thư Đoàn xã Đức Cơ chia sẻ, các đoàn viên, thanh niên vinh dự và tự hào góp phần thực hiện nhiệm vụ ý nghĩa này. “Bọn em may mắn được sống trong hoà bình, hạnh phúc, thỏa sức theo đuổi đam mê của mình. Điều ấy có được là nhờ các ông, các bác đã đổi bằng máu thịt. Thế hệ trẻ chúng em sẽ cố gắng hơn nữa, mong được đóng góp một phần nào đó cho Tổ quốc thân yêu”, chị Dịu chia sẻ.
Ngài Sor Soputra, Tỉnh trưởng tỉnh Stung Treng bày tỏ niềm biết ơn vô hạn đối với các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì sự nghiệp quốc tế cao cả để giúp đỡ nhân dân và đất nước Campuchia thoát khỏi chế độ diệt chủng Pol Pôt nói chung và 18 liệt sĩ được quy tập trên địa bàn tỉnh Ratanakiri, Stung Treng, Preah Vihear trong mùa khô 2025-2026 nói riêng. Ông cho biết sẽ quyết tâm giữ gìn, vun đắp và phát huy tình đoàn kết hữu nghị hợp tác cùng nhau phát triển của Chính phủ và nhân dân hai nước Việt Nam và Campuchia.
Giữa tháng 6, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng lãnh đạo tỉnh Gia Lai đã về dự lễ viếng, truy điệu và an táng 18 hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ. Trong giờ phút thiêng liêng này, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và niềm tiếc thương vô hạn đối với những người con ưu tú của dân tộc đã anh dũng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì nghĩa vụ quốc tế cao cả và vì tình đoàn kết giữa nhân dân hai nước Việt Nam - Campuchia. “Trong những năm tháng cam go của lịch sử, khi nhân dân Campuchia phải đối mặt với thảm họa diệt chủng, hàng vạn cán bộ, chiến sĩ Quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam đã lên đường làm nhiệm vụ quốc tế, mang lại hòa bình, hồi sinh cho hàng triệu con người. Biết bao người con ưu tú của dân tộc Việt Nam đã mãi mãi nằm lại nơi đất bạn. Họ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, mang theo những ước mơ, hoài bão còn dang dở. Máu của các anh đã hòa vào những cánh rừng, dòng sông, bản làng của đất nước Campuchia”, bà Lịch chia sẻ. Nhờ sự quan tâm của Chính phủ hai nước Việt Nam và Campuchia, nhờ tình cảm, sự giúp đỡ quý báu của chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân các tỉnh Ratanakiri, Stung Treng, Preah Vihear, cùng sự nỗ lực bền bỉ của cán bộ, chiến sĩ Đội K52, đến nay đã có 1.531 liệt sĩ được tìm thấy và trở về với Tổ quốc.
Trách nhiệm và đạo lý
Với Gia Lai, Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt, thể hiện đạo lý đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Toàn tỉnh có 54.455 liệt sĩ, đã quy tập được 31.078 hài cốt liệt sĩ, chưa quy tập 23.377 liệt sĩ. Qua khảo sát, có 11.976 mộ trên 113 nghĩa trang của 65 xã, phường tỉnh chưa có thông tin đề nghị lấy mẫu để giám định ADN.
Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh đã triển khai bước đầu tiên của chiến dịch bằng việc tổ chức tập huấn tại xã Vĩnh Quang và xã Chư Prông về việc lấy mẫu, bàn giao và số hóa thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ cho cán bộ quân y các cơ quan quân sự, y tế và lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tại các xã, phường. Tại mỗi nghĩa trang, lực lượng chức năng đã tiến hành lấy mẫu đối với 2 phần mộ chưa có thông tin để thực hành quy trình, rút kinh nghiệm và chuẩn bị cho việc triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn tỉnh.
Tham gia chiến dịch, Sở Y tế huy động hơn 100 bác sĩ, nhân viên y tế, thành lập 16 kíp lấy mẫu hài cốt liệt sĩ. Thiếu tá Trần Thị Thu Trang, Chủ nhiệm Quân y (Phòng Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai nhấn mạnh: “Công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN đòi hỏi sự cẩn trọng và chính xác cao. Các mẫu xương, răng còn khả năng lưu giữ vật liệu di truyền được lựa chọn, thu thập, niêm phong, bảo quản và vận chuyển theo đúng quy trình chuyên môn nhằm bảo đảm chất lượng phục vụ công tác xác định danh tính liệt sĩ”.
Đọc bài gốc tại đây.