Ai hưởng lợi khi ca khúc Việt tỉ view trên YouTube có tác giả bí ẩn?

23/05 12:16
 

MV Một con vịt từng vượt qua tất cả loạt ca khúc của dàn ca sĩ “hùng mạnh” như Sơn Tùng M-TP, Đen Vâu... để trở thành ca khúc Việt đầu tiên cán mốc tỉ view.

MV Một con vịt từng vượt qua loạt ca khúc của dàn ca sĩ “hùng mạnh” như Sơn Tùng M-TP, Đen Vâu... để trở thành ca khúc Việt đầu tiên cán mốc tỉ view.

Năm 2024, bài hát Việt cán đích 1 tỉ lượt xem (view) trên YouTube đã gọi tên “Một con vịt”. Đây là ca khúc thiếu nhi có giai điệu vui nhộn, dễ nhớ, dễ thuộc, mà hầu hết khán giả Việt Nam nào cũng đã thuộc nằm lòng.

“Một con vịt” được ca sĩ nhí Xuân Mai thu âm, làm video từ khi mới 3 tuổi, năm 1998.

MV Một con vịt được sản xuất khá đơn giản, sơ sài với hình ảnh những chú vịt vàng ngộ nghĩnh xuất hiện xuyên suốt. Nhiều khán giả gọi đây là bài hát "ăn dặm quốc dân" vì được các bé yêu thích, nghe mỗi ngày.

Nhạc thiếu nhi luôn chiếm lĩnh lượt xem (view) lớn bởi “lực lượng” khán giả nhí, khán giả “ăn dặm” có cường độ xem vượt trội. Năm 2022, phiên bản tiếng Anh của bài hát "Baby shark" đã chạm mốc 10 tỉ lượt xem trên YouTube và trở thành video được xem nhiều nhất thế giới.

Hiện tại, MV Một con vịt đạt tỉ lượt xem đã... biến mất trên YouTube. Nhiều kênh tiếp tục sản xuất lại, đăng tải lại MV này như “Con heo đất”, “Bon Bon Song”, “Heo con”... Trong đó có MV “Chú vịt con lông vàng” đăng trên kênh “Heo con” năm 2025 đã đạt 309 triệu lượt xem.

Ca khúc “Một con vịt” luôn được giới thiệu là của tác giả Kim Duyên. Nhưng, Kim Duyên là ai? Lâu nay, thông tin về tác giả Kim Duyên vẫn luôn là một bí ẩn.

Trên các công cụ tìm kiếm, gần như không có thông tin nào về tác giả Kim Duyên.

Với giới âm nhạc, nhiều nhạc sĩ từng trả lời, họ không biết Kim Duyên là ai, và mọi thông tin về tác giả Kim Duyên đều chỉ là võ đoán.

Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân từng khẳng định, ông không rõ tác giả Kim Duyên là ai, tác giả này cũng không có trong danh sách Hội nhạc sĩ Việt Nam.

Theo các nhạc sĩ, bài hát “Một con vịt” phổ biến trong những năm 60-70 của thế kỷ trước, đã có “tuổi đời” rất lâu.

Nhà thơ Trần Đăng Khoa nói, từ năm 1962 – khi ông còn rất nhỏ, ông đã thuộc và hát ca khúc này. Tuy nhiên, nhà thơ cũng không rõ Kim Duyên là ai, và chỉ phỏng đoán “có thể đó là một cô giáo mầm non”.

Câu hỏi đặt ra, khi loạt MV sản xuất từ ca khúc “Một con vịt” đạt hàng trăm triệu, hàng tỉ lượt xem, thì tiền tác quyền tác giả ca khúc này sẽ thuộc về ai, ai là người được hưởng lợi?

Theo nhạc sĩ trẻ Ngô Lan Hương – chủ nhân của hit “Đi giữa trời rực rỡ”, nền tảng như YouTube thường có cơ chế trả tự động cho tác quyền tác giả.

YouTube sẽ trích một phần tiền quảng cáo của kênh để trả phí tác quyền. Thế nhưng, phí tác quyền này thường được trả cho các đơn vị nhận ủy quyền tác giả (tập thể), chứ YouTube không làm việc với riêng lẻ từng nhạc sĩ.

Để nhận tiền tác quyền tác giả, các nhạc sĩ phải rất am hiểu “luật chơi” của những nền tảng như YouTube, phải nắm được tình hình – diễn biến khai thác ca khúc do mình sáng tác trên không gian số.

Từng xảy ra trường hợp, có những đơn vị tự nhận được nhạc sĩ ủy quyền đi thu phí tác quyền nhưng thực tế nhạc sĩ không hề hay biết.

Ca khúc “Một con vịt” được cho rằng đã sáng tác từ những năm 1960, thời điểm đó việc đăng ký quyền tác giả tác phẩm hẳn cũng rất khác bây giờ. Chưa kể, tác giả Kim Duyên không rõ làm nghề gì, ở đâu.

Vậy, ai được hưởng lợi nhất khi ca khúc này đang được khai thác hiệu quả trên nền tảng số?

Các kênh khai thác, sản xuất MV Một con vịt thu hàng trăm triệu, hàng tỉ lượt xem đã xin phép quyền tác giả tác phẩm bằng cách nào?

Theo phóng viên tìm hiểu, để tham gia chương trình kiếm tiền của YouTube, kênh phải đạt: tối thiểu 1.000 subscriber; 4.000 giờ xem (trong 12 tháng) hoặc 10 triệu Shorts views (trong 90 ngày).

Tại Việt Nam, mỗi 1.000 lượt xem quảng cáo (chỉ số CPM) thường mang lại từ 0,5 USD - 0,7 USD (có thể lên đến 1 USD tùy từng thời điểm).

Đọc bài gốc tại đây.