Nhạc sĩ nói về ngôn từ trong những ca khúc nhạc rap lệch chuẩn

Về tình trạng có những bản rap chứa nội dung công kích, tục tĩu… nhưng lại thu hút hàng triệu lượt xem, một số nhạc sĩ cho rằng, cơ quan...

Sản phẩm nhạc mang "độc tố" văn hóa

Những năm gần đây, rap - thể loại âm nhạc được xem là tiếng nói phản ánh đời sống, tâm tư của người trẻ - đang dần đánh mất chất riêng khi không ít ca khúc chứa ngôn từ tục tĩu, công kích, thậm chí cổ súy cho hành vi lệch chuẩn.

Điều đáng nói, những bản rap này vẫn thu hút hàng triệu lượt xem, hàng trăm nghìn lượt chia sẻ trên mạng xã hội, tạo nên một hiện tượng đáng lo ngại trong đời sống âm nhạc Việt Nam.

Nhạc sĩ Tô Hiếu thẳng thắn đánh giá: “Tôi gọi đó là những chất độc trong nhạc rap tức là sản phẩm nhạc mang "độc tố" văn hóa. Nó thu hút người nghe bằng sự tò mò, gây sốc chứ không phải vì giá trị nghệ thuật. Cơ quan quản lý cần thanh lọc mạnh tay, cảnh cáo nếu lần đầu vi phạm, yêu cầu gỡ bỏ các sản phẩm sai phạm.

Tuy nhiên, nếu nghệ sĩ vẫn cố tình tái phạm, thì cần phải xử lý mạnh tay hơn, có thể cấm sóng trên các nền tảng, để làm gương, răn đe những người khác.

Bên cạnh đó, truyền thông cũng phải vào cuộc, thông tin rõ ràng để công chúng hiểu đâu là nghệ thuật thực thụ, đâu chỉ là chiêu trò gây chú ý. Nếu không, lớp trẻ sẽ nhầm lẫn giữa cái mới lạ và cái lệch chuẩn”.

Có ý kiến cho rằng, một số nghệ sĩ còn cố tình đặt tiêu đề bài hát mang nghĩa lái, tục tĩu để gây chú ý. Nhạc sĩ Tô Hiếu khẳng định: “Tôi thấy rõ điều đó. Họ cố tình “chơi chữ”, khiến người nghe phải bàn tán, rồi từ đó tăng lượt xem. Nhưng đó là điều cấm kỵ trong âm nhạc. Người nghệ sĩ chân chính có thể dùng ẩn dụ, nói bóng gió - nhưng phải bằng ngôn từ đẹp, tinh tế, giàu tính văn học.

Còn những cách cố tình tạo sốc bằng từ ngữ phản cảm thì chỉ thể hiện tư duy lệch lạc và thiếu văn hóa của người sáng tác”.

Đừng làm tổn hại đến giá trị cốt lõi của rap

Theo các nhà chuyên môn, việc một bộ phận rapper trẻ chạy theo trào lưu “gây tranh cãi để nổi tiếng” đang làm tổn hại đến giá trị cốt lõi của rap - vốn là sự phản ánh đời sống bằng ngôn từ sáng tạo, chứ không phải lời lẽ thô tục.

Không chỉ gây phản ứng trong giới chuyên môn, vấn đề này còn thu hút sự quan tâm của cơ quan quản lý. Mới đây, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM đã có văn bản đề nghị định hướng, chấn chỉnh hoạt động âm nhạc có biểu hiện lệch chuẩn văn hóa, trong đó nêu rõ cần siết chặt việc cấp phép biểu diễn và xem xét lại những sản phẩm nghệ thuật có nội dung không phù hợp.

Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử cũng nhấn mạnh việc phải chấn chỉnh nghiêm khắc, lập lại trật tự trên không gian mạng để ngăn chặn tác động xấu đến cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Một số ý kiến trong giới nhạc sĩ cho rằng cần có quy định cụ thể hơn về việc xét duyệt ca khúc trước khi phát hành, đồng thời siết chặt trách nhiệm của các nền tảng số khi để lan truyền sản phẩm phản cảm. Có ý kiến đề xuất thậm chí nên “cấm sóng” tạm thời với những nghệ sĩ cố tình vi phạm, để làm gương cho người khác.

Từ góc nhìn xã hội, sự bùng nổ của rap phản cảm phần nào phản ánh thị hiếu nghe nhạc dễ dãi của một bộ phận khán giả. Nhiều người trẻ bị cuốn hút bởi những ca từ “gây sốc”, khác biệt, mà quên mất rằng âm nhạc, suy cho cùng, là nghệ thuật - phải hướng đến cái đẹp, nhân văn.

Âm nhạc cần phản ánh hiện thực, nhưng không thể là cái cớ để hợp thức hóa những lệch chuẩn văn hóa. Một nền âm nhạc lành mạnh không chỉ đến từ tài năng của người nghệ sĩ, mà còn từ trách nhiệm xã hội trong từng lời ca.

Tối 28.10, phía SS Label - công ty quản lý của một số rapper, ca sĩ như Binz, Soobin Hoàng Sơn, Rhymastic đã chủ động xóa một số MV ca nhạc khỏi kênh YouTube chính thức. Trong đó, những MV "They said", "Krazy", "Thôi anh không chơi đâu" (Binz), "Luật anh" (Soobin), "Vẽ khói", "SS Swag", "Chưa từng cheer ly" (Rhymastic) đã bị xóa khỏi kênh YouTube chính thức của các nghệ sĩ. Các bản gốc của những MV này từng tạo nên tên tuổi, thu hút nhiều lượt xem cho những rapper.

Đọc bài gốc tại đây.