Dự thảo nghị quyết mới của Quốc hội đề xuất nhiều chỉ tiêu đáng chú ý đối với hoạt động tư pháp, trong đó có hai nội dung còn nhiều ý kiến khác nhau: giữ hay bỏ chỉ tiêu tỷ lệ giải quyết án và quy định trách nhiệm trong quản lý người bị tạm giữ, tạm giam, phạm nhân.
Sáng 6/8, Tổng Thư ký, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh, thừa ủy quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH), đã trình dự án Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; công tác của Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và công tác thi hành án. Nghị quyết này được xây dựng để thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14.
Dự thảo nghị quyết đưa ra hai phương án đối với một số chỉ tiêu quan trọng.
Hai phương án về chỉ tiêu giải quyết, xét xử vụ án
Đối với chỉ tiêu giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự và vụ án hành chính, phương án 1 quy định vừa bảo đảm 100% vụ án, vụ việc được giải quyết, xét xử đúng thời hạn luật định, vừa tiếp tục duy trì chỉ tiêu về tỷ lệ giải quyết, xét xử trên tổng số vụ việc đã thụ lý. Đa số ý kiến trong UBTVQH tán thành phương án này.
Trong khi đó, phương án 2 chỉ yêu cầu bảo đảm 100% vụ án, vụ việc được giải quyết, xét xử đúng thời hạn luật định, đồng thời bỏ quy định về tỷ lệ giải quyết, xét xử trên tổng số thụ lý. Tòa án nhân dân tối cao, cơ quan trực tiếp thực hiện chỉ tiêu này, bày tỏ sự đồng tình với phương án 2.
Thẩm tra nội dung trên, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, nhiều ý kiến trong Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng như các cơ quan của Quốc hội tán thành phương án 1, song đề nghị diễn đạt chỉ tiêu theo hướng rõ ràng, dễ hiểu hơn.
Bên cạnh đó, một số ý kiến trong Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát ủng hộ phương án 2, cho rằng chỉ nên quy định yêu cầu giải quyết đúng thời hạn mà không đặt thêm chỉ tiêu định lượng về tỷ lệ giải quyết, nhằm tránh tạo áp lực cho ngành tòa án.
Nâng cao kỷ luật và trách nhiệm của các cơ sở giam giữ
Đối với chỉ tiêu liên quan đến công tác quản lý giam giữ, phương án 1 quy định không để xảy ra trường hợp người bị tạm giữ, tạm giam hoặc phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ do thiếu trách nhiệm của cơ sở giam giữ. Đây là phương án nhận được sự đồng tình của đa số ý kiến trong UBTVQH.
Trong khi đó, phương án 2 quy định theo hướng hạn chế đến mức thấp nhất các trường hợp người bị tạm giữ, tạm giam hoặc phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ. Bộ Công an – cơ quan trực tiếp thực hiện chỉ tiêu này – tán thành phương án 2.
Theo ông Phan Chí Hiếu, nhiều ý kiến trong Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng nhiều cơ quan của Quốc hội ủng hộ phương án 1 vì quy định này đặt ra yêu cầu tuyệt đối không để xảy ra trường hợp bỏ trốn do thiếu trách nhiệm của cơ sở giam giữ.
Điều đó thể hiện yêu cầu quản lý nghiêm ngặt, nâng cao kỷ luật và trách nhiệm của các cơ sở giam giữ, hạn chế tối đa sai sót trong công tác quản lý người bị tạm giữ, người bị tạm giam và phạm nhân.
Ở chiều ngược lại, một số ý kiến trong cơ quan thẩm tra cho rằng phương án 2 có tính khả thi hơn. Việc đặt mục tiêu "hạn chế đến mức thấp nhất" vừa hướng tới giảm thiểu tối đa các vụ bỏ trốn, vừa tạo động lực để các cơ sở giam giữ tiếp tục nâng cao chất lượng công tác quản lý.
Theo dự kiến chương trình, nội dung này sẽ được các đại biểu Quốc hội cho ý kiến tại phiên thảo luận ở tổ vào chiều cùng ngày.
Đọc bài gốc tại đây.