Ăn ít chất béo, thừa đường và tinh bột, thực đơn mất cân đối trong thời gian dài là những nguyên nhân có thể làm tăng mỡ máu.
Rối loạn mỡ máu thường diễn tiến âm thầm trong nhiều năm và hầu như không gây triệu chứng rõ rệt. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi khám sức khỏe định kỳ hoặc khi xuất hiện các biến chứng tim mạch như xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
Chuyên viên dinh dưỡng Nguyễn Thị Quỳnh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết nhiều người có cholesterol hoặc triglyceride - hai chỉ số phản ánh tình trạng rối loạn mỡ máu - tăng cao vẫn mắc phải những sai lầm trong ăn uống và sinh hoạt.
Ăn ít chất béo nhưng thừa đường và tinh bột
Nhiều người nghĩ thịt mỡ, nội tạng động vật hay món chiên xào nhiều dầu là tác nhân gây bệnh mỡ máu. Thực tế, ngoài chất béo bão hòa, đường và tinh bột tinh chế cũng là thủ phạm âm thầm làm tăng triglyceride.
Khi năng lượng từ carbohydrate vượt quá nhu cầu trong thời gian dài, gan sẽ tăng tổng hợp triglycerid và dự trữ dưới dạng mỡ, góp phần làm tăng triglyceride máu. Chế độ ăn nhiều đường bổ sung có thể làm giảm HDL-cholesterol, đồng thời góp phần tăng triglyceride, tăng cân, đề kháng insulin và gan nhiễm mỡ.
Lạm dụng thực phẩm được cho là lành mạnh
Nhiều loại hạt tẩm gia vị chứa hàm lượng calo cao. Một nắm nhỏ hạnh nhân hoặc hạt điều cung cấp lượng năng lượng tương đương một bữa phụ. Trái cây sấy khô có hàm lượng đường và năng lượng cao hơn trái cây tươi do nước đã được loại bỏ. Một số loại sữa hạt chế biến sẵn còn được bổ sung đường để tăng hương vị.
Theo chuyên viên dinh dưỡng Quỳnh, khi năng lượng nạp vào vượt quá nhu cầu tiêu hao, cơ thể tích lũy dưới dạng mỡ dù ăn thực phẩm lành mạnh.
Không hạn chế hoặc kiêng rượu bia
Uống nhiều rượu bia là một trong những nguyên nhân thường gặp làm tăng triglyceride máu. Sau khi vào cơ thể, cồn được chuyển hóa chủ yếu tại gan, kích thích quá trình tổng hợp chất béo và làm tăng tích tụ mỡ trong gan. Tình trạng này có thể xảy ra ngay cả ở những người không thừa cân hoặc không ăn quá nhiều chất béo.
Rượu bia còn đi kèm các món nhậu giàu năng lượng như đồ chiên rán, thịt chế biến sẵn, nội tạng động vật, khiến nguy cơ rối loạn lipid máu tăng.
Ít vận động làm giảm hiệu quả kiểm soát mỡ máu
Rối loạn mỡ máu chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như chế độ ăn mất cân đối, thừa cân béo phì, ít vận động, hút thuốc lá, sử dụng rượu bia, đái tháo đường, suy giáp hoặc yếu tố di truyền. Ít vận động cũng làm tăng nguy cơ rối loạn lipid máu do giảm tiêu hao năng lượng, dễ tăng cân, bất lợi đến chuyển hóa lipid.
Các biện pháp kiểm soát mỡ máu như xây dựng chế độ ăn cân đối, duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực mức trung bình mỗi tuần, khám sức khỏe định kỳ.
Thanh Ba
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp |
Đọc bài gốc tại đây.