Những thay đổi bất thường trên khuôn mặt có thể là tín hiệu sớm cho thấy cơ thể đang gặp vấn đề về gan, tuyến giáp, tim mạch.
Nhiều người dành thời gian chăm sóc làn da nhưng lại bỏ qua những dấu hiệu bất thường xuất hiện trên khuôn mặt. Theo các chuyên gia, khuôn mặt có thể phản ánh khá rõ tình trạng sức khỏe tổng thể bởi đây là nơi hệ tuần hoàn, nội tiết và miễn dịch biểu hiện những thay đổi sớm nhất.
Mặt sưng phù kéo dài
Khuôn mặt bỗng trở nên tròn hơn, mí mắt sưng hoặc vùng má bị phù nề dù không tăng cân có thể là dấu hiệu cảnh báo một số vấn đề sức khỏe. Tiến sĩ Raj Dasgupta, bác sĩ nội khoa tại Đại học Nam California (Mỹ), cho biết tình trạng sưng mặt kéo dài có thể liên quan đến suy giáp, bệnh thận hoặc hội chứng Cushing - tình trạng cơ thể sản xuất quá nhiều hormone cortisol.
Theo Mayo Clinic, suy giáp khiến quá trình trao đổi chất chậm lại, dẫn đến tích tụ chất lỏng trong mô và gây phù mặt. Người bệnh thường đi kèm các triệu chứng như mệt mỏi, tăng cân không rõ nguyên nhân và da khô. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí The Lancet Diabetes & Endocrinology cũng cho thấy phù mặt là biểu hiện phổ biến ở những người mắc suy giáp mức độ trung bình đến nặng.
Da mặt vàng hoặc mắt ngả vàng
Nếu da hoặc lòng trắng mắt xuất hiện sắc vàng, đây là dấu hiệu không nên xem nhẹ. Theo Tiến sĩ Rudolph Bedford, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa tại Trung tâm Y tế Providence Saint John's Health Center (California, Mỹ), vàng da thường xảy ra khi bilirubin, một sắc tố màu vàng trong máu, tích tụ quá mức. Tình trạng này có thể liên quan đến viêm gan, gan nhiễm mỡ, sỏi mật hoặc tắc nghẽn đường mật.
Nghiên cứu từ Hiệp hội Gan mật Mỹ cho thấy vàng da là một trong những triệu chứng điển hình của các bệnh lý gan tiến triển. Khi chức năng gan suy giảm, cơ thể không thể đào thải bilirubin hiệu quả, khiến sắc tố này tích tụ trong da và mắt. Các chuyên gia khuyến cáo nên đi khám sớm nếu vàng da xuất hiện cùng các triệu chứng như nước tiểu sẫm màu, mệt mỏi hoặc chán ăn.
Xuất hiện nhiều nếp gấp ở dái tai
Một dấu hiệu ít người để ý là nếp gấp chéo ở dái tai, còn được gọi là dấu hiệu Frank. Từ những năm 1970, nhiều nghiên cứu đã ghi nhận mối liên hệ giữa nếp gấp dái tai và nguy cơ bệnh tim mạch. Một tổng quan nghiên cứu công bố trên Atherosclerosis cho thấy người có dấu hiệu này có nguy cơ mắc bệnh động mạch vành cao hơn so với người không có.
Tiến sĩ Nieca Goldberg, chuyên gia tim mạch tại Đại học New York (Mỹ), giải thích nếp gấp dái tai không phải là công cụ chẩn đoán bệnh tim nhưng có thể phản ánh những thay đổi trong hệ vi mạch và quá trình lão hóa mạch máu. Nếu xuất hiện dấu hiệu này cùng các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, tiểu đường hoặc cholesterol cao, người bệnh nên kiểm tra sức khỏe tim mạch định kỳ.
Mụn xuất hiện đột ngột ở vùng cằm và hàm
Mụn ở tuổi trưởng thành, đặc biệt tập trung quanh cằm và đường viền hàm, đôi khi không đơn thuần là vấn đề da liễu. Bác sĩ Shereene Idriss, chuyên gia da liễu tại New York (Mỹ), cho biết kiểu mụn này thường liên quan đến sự mất cân bằng nội tiết tố. Ở phụ nữ, đây có thể là dấu hiệu của hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), tình trạng ảnh hưởng đến khoảng 6-13% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản theo Tổ chức Y tế Thế giới.
Nghiên cứu đăng trên Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism cho thấy phụ nữ mắc PCOS thường có mức hormone androgen cao hơn bình thường, làm tăng tiết dầu và gây mụn kéo dài. Nếu mụn đi kèm kinh nguyệt thất thường, tăng cân hoặc mọc lông bất thường, nên thăm khám chuyên khoa nội tiết hoặc sản phụ khoa.
Da mặt nhợt nhạt bất thường
Khuôn mặt đột nhiên mất sắc hồng hào, trở nên xanh xao hoặc nhợt nhạt có thể là dấu hiệu thiếu máu. Theo Tiến sĩ Sandra Adamson Fryhofer, cựu chủ tịch Hiệp hội Y khoa Mỹ, thiếu sắt là nguyên nhân phổ biến nhất gây thiếu máu trên toàn cầu. Khi cơ thể không sản xuất đủ hồng cầu khỏe mạnh, lượng oxy vận chuyển đến các mô giảm, khiến da trở nên nhợt nhạt. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính hơn 30% dân số toàn cầu bị thiếu máu, trong đó phụ nữ và người cao tuổi là nhóm nguy cơ cao. Ngoài da nhợt nhạt, người bệnh có thể gặp các triệu chứng như chóng mặt, tim đập nhanh, khó thở khi vận động hoặc thường xuyên cảm thấy mệt mỏi.
Khi nào nên đi khám?
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng những thay đổi trên khuôn mặt không đủ để khẳng định một bệnh lý cụ thể. Tuy nhiên, nếu các dấu hiệu kéo dài nhiều tuần hoặc xuất hiện cùng những triệu chứng toàn thân khác như sụt cân, mệt mỏi, khó thở hoặc đau ngực, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được đánh giá đầy đủ.
"Khuôn mặt có thể là tấm gương phản chiếu sức khỏe bên trong cơ thể. Việc nhận biết sớm những thay đổi bất thường giúp phát hiện bệnh từ giai đoạn đầu và nâng cao hiệu quả điều trị", Tiến sĩ Raj Dasgupta cho biết.
Vienne (Theo Mayo Clinic, Healthline)
Đọc bài gốc tại đây.