Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch dự thảo Nghị định nhằm chuẩn hóa việc sử dụng Quốc ca trong đời sống, trên môi trường số.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công khai hồ sơ dự thảo để lấy ý kiến nhân dân trên website trong tháng 8. Theo Bộ, Quốc ca được sử dụng rộng rãi trong các nghi lễ, sự kiện chính trị, văn hóa, thể thao, đối ngoại và đời sống xã hội. Trước đây, việc sử dụng tác phẩm được đề cập trong Hiến pháp và nhiều văn bản pháp luật, nhưng các quy định còn nằm rải rác ở nhiều văn bản, chủ yếu áp dụng cho từng nghi lễ, sự kiện hoặc lĩnh vực, chưa có một khung quy định chuẩn để bao quát những tình huống phát sinh trong thực tế.
Hiện nay, cách thể hiện tác phẩm này còn chưa thống nhất về bản phối, bản ghi, tốc độ, nghi thức. Đồng thời, nhiều cách sử dụng Quốc ca mới xuất hiện trên môi trường số, từ truyền hình, sự kiện trực tuyến đến các sản phẩm truyền thông. Điều này dẫn đến việc một số nơi thực hiện nghi thức chưa đồng đều.
Dự thảo Nghị định gồm bảy nhóm nội dung, tập trung chuẩn hóa cách sử dụng Quốc ca, từ bản phối, bản ghi, nghi thức đến các trường hợp được và không được sử dụng. Quy định cũng bổ sung cách sử dụng Quốc ca trên môi trường số, trong đó lưu ý việc ứng dụng AI; Xây dựng cơ sở dữ liệu số về Quốc ca và làm rõ trách nhiệm quản lý, thực hiện của các cơ quan, tổ chức, cá nhân. Dịp này, trên website, Bộ mở cổng trưng cầu ý kiến của nhân dân đóng góp thêm về việc xây dựng quy chuẩn sử dụng Quốc ca dựa trên bối cảnh thực tế.
Các cơ quan Nhà nước sẽ xây dựng, thẩm định và công bố các bản hòa âm, ghi âm chuẩn, đồng thời cung cấp công khai trên nền tảng số để cơ quan, tổ chức, cá nhân thuận tiện sử dụng. Việc này giúp thống nhất lời, nhạc và cách thể hiện Quốc ca. Bản chính thức đóng vai trò nguồn chuẩn. Nhà nước sẽ trả chi phí cho việc nghiên cứu, hòa âm, thu âm, số hóa và duy trì hệ thống. Các đơn vị và người dân có thể tiếp cận nguồn chuẩn miễn phí.
Quốc ca Việt Nam là bài Tiến quân ca, do nhạc sĩ Văn Cao sáng tác năm 1944, gắn với nhiều dấu mốc của lịch sử dân tộc. Tháng 8/1945, Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh mở Quốc dân đại hội tại Tân Trào. Nhà thơ Nguyễn Đình Thi trình lên ba ca khúc: Bài Diệt phát xít do chính ông sáng tác cùng bài Chiến sĩ Việt Minh và Tiến quân ca của Văn Cao. Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định chọn Tiến quân ca làm Quốc ca.
Ngày 19/8/1945, trước khi nhân dân Hà Nội tiến vào giành chính quyền ở Bắc Bộ phủ, nhạc sĩ Văn Cao đã chỉ huy Dàn hợp xướng Thiếu niên Tiền phong biểu diễn ca khúc ở Quảng trường Cách mạng Tháng Tám.
Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, hàng chục nghìn người cùng hát ca khúc và nghe Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Nhạc sĩ Văn Cao viết trong hồi ký: "Khi nghe tiếng hát của hàng vạn người cất lên, tôi vô cùng xúc động và nước mắt tôi trào ra. Và tôi hiểu rằng, bài Quốc ca tức là Tiến quân ca bây giờ không còn là của tôi nữa, Tiến quân ca đã thuộc về nhân dân".
Hà Thu
Đọc bài gốc tại đây.