Chủ tịch Hội Di sản văn hóa TP.HCM Lê Tú Cẩm nhấn mạnh bảo tồn di sản phải đi cùng phát huy giá trị, kết nối với đời sống đương đại và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ.
Chiều 6-8, Hội Di sản văn hóa TP.HCM công bố các hoạt động trong khuôn khổ dự án truyền thông Heritage Ho Chi Minh City hướng đến kỷ niệm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23-11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24-11), tại Chào show, TP.HCM.
Theo đó, các dự án năm nay hướng đến mục tiêu đưa di sản bước ra đời sống, đến gần giới trẻ thông qua nhiều hình thức sáng tạo.
Bảo tồn di sản không chỉ là giữ cái cũ
Bà Lê Tú Cẩm chia sẻ rằng nhiều người vẫn quen nhìn di sản là những công trình cổ, cổ vật hay các giá trị thuộc về quá khứ. Nếu chỉ bảo tồn theo cách "giữ nguyên hiện trạng" thì di sản khó có thể tiếp tục sống trong đời sống đương đại.
"Bảo tồn di sản không phải là lau quét bàn thờ cho sạch, mà quan trọng là phát huy nó ra sao. Muốn vậy phải có lực lượng trẻ dấn thân cùng di sản", bà nói với Tuổi Trẻ.
Trong nhiệm kỳ mới, Hội Di sản văn hóa TP.HCM xác định chuyển mô hình hoạt động kết nối với cộng đồng, các nhà nghiên cứu, nghệ sĩ, doanh nghiệp và lực lượng sáng tạo trẻ.
Theo bà Cẩm, hội đóng vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý văn hóa với xã hội, góp phần đưa các giá trị di sản tiếp cận sâu rộng hơn đến người dân.
Một trong những trăn trở lớn của bà là quan niệm "di sản chỉ dành cho người già”. “Nhưng nếu chỉ người già giữ di sản thì không còn đủ sức để gìn giữ, chứ đừng nói đến chuyện phát huy. Hội đã nhiều năm triển khai các chương trình như Người trẻ với di sản, thu hút ngày càng đông sinh viên, nhà sáng tạo nội dung, nghệ sĩ trẻ tham gia”, bà Tú Cẩm nhấn mạnh.
Bà cho biết thêm: “Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh, nếu chỉ đong đếm bảo tồn di sản bằng những con số lợi ích kinh tế thuần túy thì bài toán giữa phát triển và gìn giữ sẽ không bao giờ có lời giải. Cái lợi cần nhìn nhận trước hết là lợi ích văn hóa - nền tảng tinh thần của xã hội".
Bà cũng cho rằng giá trị cốt lõi của di sản không chỉ nằm ở các công trình kiến trúc hay hiện vật mà còn ở những giá trị phi vật thể như đạo đức, nhân cách, lối sống và trí tuệ của người Việt.
Muốn di sản sống, phải để người trẻ vào cuộc
Đồng hành cùng dự án Heritage Ho Chi Minh City năm nay là nhiều gương mặt quen thuộc làm cố vấn như nghệ sĩ Kim Xuân, tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu, nhà văn - nhà báo Nguyễn Thị Ngọc Hải… cùng các đại sứ truyền thông là nhà sáng tạo nội dung Vĩnh Thích Ăn Ngon, travel blogger Bỏng Ngô Mario, Nam vương Trái đất 2025 Hoàng Văn Thái.
Anh Trương Lê Hiếu Dân - Trưởng ban Đối ngoại và Truyền thông, Hội Di sản văn hóa TP.HCM - cho biết từ cuối tháng 8, hội sẽ tổ chức các chuyên đề Giảm phát thải, Hiểu về sở hữu trí tuệ trong hoạt động di sản văn hóa.
Từ tháng 9 đến tháng 11, chuỗi Heritage sẽ tổ chức tại nhiều trường đại học, giúp sinh viên tiếp cận kiến thức về di sản theo hướng liên ngành, đồng thời khuyến khích sáng tạo nội dung về văn hóa.
Điểm nhấn của dự án là sự kiện triển lãm dự kiến diễn ra vào cuối tháng 11 nhằm tôn vinh các cá nhân, tổ chức có nhiều đóng góp trong gìn giữ giá trị di sản.
Theo anh Hiếu Dân, mục tiêu lớn nhất của dự án là biến di sản trở thành một phần của đời sống thay vì chỉ tồn tại trong bảo tàng hay sách vở.
Áo dài, ẩm thực cũng là di sản
Nghệ sĩ Kim Xuân cho rằng một trong những định kiến cần thay đổi là “xem di sản chỉ là những gì cũ kỹ”. "Di sản chính là những giá trị mang đậm tính dân tộc còn được lưu giữ đến hôm nay", bà nói với Tuổi Trẻ.
Là nghệ sĩ nhiều năm đồng hành cùng Lễ hội Áo dài TP.HCM, bà xúc động khi ngày càng nhiều bạn trẻ tự hào khoác lên mình tà áo dài bởi người trẻ yêu thích và mặc áo dài, đó cũng là cách bảo vệ di sản thiết thực nhất.
Trong khi đó, nhà sáng tạo nội dung Vĩnh Thích Ăn Ngon chọn cách kể câu chuyện di sản thông qua ẩm thực.
Theo anh, TP.HCM là nơi giao thoa văn hóa của người dân khắp ba miền. Chính sự đa dạng ấy đã tạo nên một đời sống ẩm thực phong phú, trở thành "cánh cửa" để người trẻ khám phá lịch sử và văn hóa thành phố.
"Trải nghiệm di sản ở TP.HCM không chỉ là ngắm nhìn những công trình cổ mà còn là cảm nhận sự hào sảng, cởi mở của con người nơi đây", anh chia sẻ.
Hưởng ứng chuỗi hoạt động hày, Bảo tàng Áo dài cũng sẽ tổ chức nhiều không gian trải nghiệm văn hóa.
“Bảo tàng muốn người dân thấy rõ áo dài không chỉ là trang phục mà còn là chiếc cầu nối giữa các giá trị di sản văn hóa của Việt Nam", bà Huỳnh Ngọc Vân - Giám đốc Bảo tàng Áo dài - cho biết.
Thông qua chuỗi chương trình Heritage Ho Chi Minh City, Hội Di sản văn hóa TP.HCM kỳ vọng di sản sẽ không còn là câu chuyện của riêng các nhà nghiên cứu, mà trở thành nguồn cảm hứng để cộng đồng, đặc biệt là người trẻ, cùng gìn giữ và tiếp tục lan tỏa.
Đọc bài gốc tại đây.