Nhiều địa phương trong cả nước đưa ra các giải pháp chống lạm thu trong nhà trường niên học 2026 -2027.
Nhiều địa phương trong cả nước đưa ra các giải pháp chống lạm thu trong nhà trường niên học 2026 -2027.
Quảng Trị yêu cầu các trường thu đúng, thu đủ, sử dụng đúng mục đích, công khai, minh bạch; không thu dồn nhiều khoản vào đầu năm, không tự ý lập quỹ, không ép buộc đóng góp dưới danh nghĩa tự nguyện.
Nghệ An đi theo hướng quy định danh mục các khoản thu, yêu cầu trường công lập không được tự đặt thêm những khoản ngoài danh mục.
TPHCM cũng quy định mức trần đối với 22 khoản thu dịch vụ tại trường công lập năm học 2026-2027.
Nhưng quy định dù chặt đến đâu cũng chưa đủ nếu thiếu cơ chế giám sát.
Lạm thu có thể xuất hiện dưới một cuộc họp phụ huynh, một danh sách đóng góp, một lời vận động “vì các con”, hay một khoản tiền được gọi là “tự nguyện”.
Tự nguyện phải đúng nghĩa là tự nguyện, không thể có chuyện đặt ra mức tối thiểu, chia chỉ tiêu cho từng lớp, hoặc tạo áp lực khiến phụ huynh phải đóng tiền.
Một khoản tiền không thể trở thành “tự nguyện” chỉ vì trên giấy tờ nó được gọi bằng hai chữ ấy.
Quảng Trị đã yêu cầu việc vận động tài trợ phải công khai, minh bạch, không quy định mức tài trợ bình quân hoặc tối thiểu. Nhà trường chịu trách nhiệm vận động, tiếp nhận, quản lý và sử dụng, thay vì đẩy việc này cho ban đại diện cha mẹ học sinh.
Nhưng trách nhiệm của người đứng đầu trường học chỉ là một nửa câu chuyện, nửa còn lại là phải tạo ra một cơ chế để phụ huynh có thể giám sát.
Phụ huynh phải biết trường được phép thu khoản gì, mức bao nhiêu, căn cứ nào, tiền được chi vào đâu.
Những thông tin ấy cần được công khai dễ hiểu, dễ tiếp cận, thay vì chỉ nằm trong những văn bản hành chính mà phụ huynh không biết tìm ở đâu.
Quan trọng hơn, phải có kênh phản ánh độc lập, thuận tiện và có trách nhiệm xử lý.
Phụ huynh phát hiện khoản thu bất thường phải biết phản ánh với ai, phản ánh phải được tiếp nhận. Cơ quan quản lý phải kiểm tra, nếu thu sai, phải hoàn trả.
Không thể để phụ huynh rơi vào thế “biết nhưng không dám nói”, còn nhà trường thì mặc nhiên cho rằng không có ai phản ánh nghĩa là mọi thứ đều ổn.
Cũng cần tránh một cực đoan khác, vì sợ lạm thu mà biến mọi khoản đóng góp chính đáng của cộng đồng thành điều đáng ngờ.
Xã hội hóa giáo dục, tài trợ cho nhà trường có thể mang lại nguồn lực tốt cho học sinh, nhưng điều kiện tiên quyết vẫn là tự nguyện, minh bạch và đúng mục đích.
Chống lạm thu không chỉ là ban hành thêm một danh mục cấm, mà thiết kế một hệ thống trong đó khoản thu được công khai trước khi thu, dòng tiền được kiểm soát.
Muốn dẹp lạm thu, đừng chỉ dựng hàng rào bằng quy định, hãy mở cánh cửa giám sát để mọi khoản tiền vào trường đều có thể nhìn thấy, kiểm chứng và giải trình.
Đọc bài gốc tại đây.