Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một trong những bước ngoặt lớn của lịch sử dân tộc Việt Nam thế kỷ XX.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một trong những bước ngoặt lớn của lịch sử dân tộc Việt Nam thế kỷ XX.
Khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng
Thắng lợi của Tổng khởi nghĩa năm 1945 đã đập tan ách thống trị của thực dân, phát xít và lật đổ chế độ phong kiến, đưa nhân dân trở thành người làm chủ đất nước, mở ra kỷ nguyên độc lập dân tộc.
Tuy nhiên, có những luận điệu sai trái, xuyên tạc cho rằng thắng lợi ấy thực chất chỉ là “ăn may lịch sử”. Đây là cách nhìn phiến diện, làm sai lệch bản chất thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám.
Điểm dễ nhận thấy trong luận điểm trên là việc tuyệt đối hóa yếu tố khách quan, nhất là sự thất bại của phát xít Nhật và việc Nhật đầu hàng Đồng minh, đồng thời hạ thấp những nhân tố chủ quan của cách mạng Việt Nam. Việc Phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh tháng 8.1945 đã tạo ra một thời cơ đặc biệt thuận lợi nhưng thời cơ không đồng nghĩa với thắng lợi và càng không thể đồng nhất với may mắn.
Thời cơ lịch sử là điều kiện khách quan, nhưng biến thời cơ thành thắng lợi đòi hỏi sự chuẩn bị về lực lượng, đường lối, tổ chức và quyết định hành động đúng thời điểm.
Lịch sử cho thấy thời cơ chỉ có ý nghĩa khi một lực lượng chính trị có đủ năng lực nhận diện, chuẩn bị và hành động để biến thời cơ thành hiện thực. Nếu chỉ có sự suy yếu của bộ máy thống trị mà không có lực lượng cách mạng được tổ chức, không có phong trào quần chúng rộng lớn và không có quyết định hành động đúng thời điểm, thì không thể giành thắng lợi được.
Bởi vậy, luận điệu Cách mạng Tháng Tám là một sự “ăn may” đã bỏ qua nguyên nhân đặc biệt quan trọng là sự lãnh đạo của Đảng và sức mạnh của quần chúng nhân dân.
Ngay từ trước tháng 8.1945, Đảng đã từng bước xây dựng lực lượng chính trị, phát triển các tổ chức cứu quốc, xây dựng lực lượng vũ trang, căn cứ địa và mở rộng phong trào cách mạng. Đặc biệt, sau ngày 9.3.1945, khi Nhật đảo chính Pháp, Thường vụ Trung ương Đảng ra Chỉ thị Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta ngày 12.3.1945. Chỉ thị đã phát động cao trào kháng Nhật cứu nước chuẩn bị cho tổng khởi nghĩa.
Những hoạt động đó chứng minh rằng Đảng không hề ở trạng thái bị động chờ “khoảng trống quyền lực” xuất hiện. Khi tình thế trực tiếp cách mạng xuất hiện, năng lực lãnh đạo và quyết đoán chính trị của Đảng càng được thể hiện rõ.
Hội nghị toàn quốc của Đảng tại Tân Trào tháng 8.1945 đã quyết định phát động tổng khởi nghĩa trong cả nước giành chính quyền từ tay phát xít Nhật, trước khi quân Đồng minh vào. Tiếp đó, Quốc dân Đại hội tán thành chủ trương tổng khởi nghĩa và thành lập Ủy ban giải phóng dân tộc Việt Nam.
Như vậy, điều quyết định không chỉ là “thời cơ đã đến” mà còn là khả năng nhận diện thời cơ, đưa ra quyết định và tổ chức lực lượng để hành động. Đảng đã thực hiện vai trò ấy bằng đường lối phù hợp, sự chuẩn bị chủ động và khả năng đưa ra quyết định kịp thời.
Sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc
Cùng với vai trò lãnh đạo của Đảng, sức mạnh của quần chúng nhân dân là nhân tố có ý nghĩa quyết định đối với thắng lợi của Tổng khởi nghĩa. Cách mạng Tháng Tám là một cuộc tổng khởi nghĩa với sự tham gia rộng lớn của quần chúng nhân dân.
Trong quá trình chuẩn bị, phong trào cách mạng đã từng bước tập hợp các tầng lớp nhân dân thông qua Mặt trận Việt Minh và các tổ chức quần chúng. Sức mạnh ấy được tích lũy qua nhiều cao trào đấu tranh trước năm 1945. Khi thời cơ xuất hiện, sức mạnh đó được chuyển hóa thành hành động cách mạng trên phạm vi rộng lớn.
Từ Hà Nội, Huế, Sài Gòn đến nhiều địa phương, các cuộc khởi nghĩa diễn ra nhanh chóng, tạo thành làn sóng Tổng khởi nghĩa trên cả nước. Chỉ trong khoảng hai tuần, Tổng khởi nghĩa đã giành thắng lợi ở hầu hết các địa phương trong cả nước.
Việc đánh giá đúng thời cơ và hành động quyết đoán mới thể hiện bản lĩnh của lực lượng lãnh đạo. Hội nghị toàn quốc của Đảng tại Tân Trào xác định phải giành chính quyền trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương; nguyên tắc chỉ đạo khởi nghĩa được xác định là tập trung, thống nhất và kịp thời.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 không phải là một sự “ăn may” của lịch sử. Đó là kết quả của quá trình chuẩn bị chủ động, sự lãnh đạo và tổ chức của Đảng, sức mạnh của quần chúng nhân dân và khả năng nhận diện, chớp đúng thời cơ.
Đọc bài gốc tại đây.