Tiếng máy theo dõi nhịp tim thai đập dồn dập từng hồi, anh Nam đứng nép sát mép giường bệnh, các ngón tay siết chặt bàn tay đẫm mồ hôi của vợ.
Chị Thanh, vợ anh, cắn chặt môi, điều chỉnh từng nhịp thở ngắt quãng để kiểm soát cơn co thắt tử cung ngày một dày. Rồi ký ức 10 năm trước tràn về, người đàn ông bật khóc.
Năm 2015, chị Thanh mang thai con đầu lòng. Tiền sản giật nặng kèm hội chứng HELLP đẩy chị vào suy đa phủ tạng, thai chậm phát triển. Chị nằm cấp cứu tại Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai. Em bé chào đời 1,9 kg, nằm lồng kính.
"Nhớ lại hình ảnh vợ phải tìm ven trên đầu, còn con nhỏ thoi thóp nằm hồi sức khiến tôi chết đi sống lại", anh Nam kể. Hai vợ chồng quyết định dừng ở một con.
Hội chứng HELLP là một biến chứng đe dọa tính mạng, viết tắt của tán huyết (Hemolysis), men gan tăng cao (Elevated Liver enzymes) và giảm tiểu cầu (Low Platelets). Tình trạng này kích hoạt suy đa tạng, buộc bác sĩ phải chấm dứt thai kỳ khẩn cấp để bảo toàn tính mạng người mẹ.
10 năm sau lần thập tử nhất sinh, chị Thanh mang thai tự nhiên, đến Trung tâm Y học Bào thai PhenikaaMec theo dõi. TS.BS Nguyễn Thị Sim, Phó tổng giám đốc Bệnh viện Đại học Phenikaa, nhìn ca này khác cách nhìn một bệnh án.
"Bác sĩ không chỉ điều trị một thai phụ nguy cơ cao, mà còn tiếp nhận cả những nỗi sợ hãi và những ám ảnh mà gia đình đã mang theo suốt một thập kỷ", bà nói. Êkíp dựng phác đồ theo dõi riêng cho chị. Thai kỳ trôi qua không biến chứng.
Ngày vợ vào phòng sinh, anh Nam nắm tay chị không rời. Anh gục đầu vào vai vợ, khóc, ước san sẻ được một phần cơn đau. Rồi anh cúi xuống, ghé sát tai chị: "Dù có bất cứ chuyện gì xảy ra, vợ chồng mình nhất định cùng bên nhau không rời". Con gái ra đời, 2,9 kg, khỏe mạnh, cặp vợ chồng vỡ òa trong hạnh phúc.
Vợ anh Hùng, sống tại Hà Nội, chỉ nặng vỏn vẹn 40 kg khi bước vào tuần thai thứ 34. Đêm chuyển dạ ập đến bất ngờ bằng cơn vỡ ối sớm, cổ tử cung mở 1 cm. Đứng trước mối nguy sinh non cận kề, bác sĩ Đặng Tiến Long, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, lập tức chỉ định tiêm hai mũi trưởng thành phổi kết hợp kháng sinh dự phòng nhằm giảm thiểu rủi ro suy hô hấp và nhiễm trùng sơ sinh cho em bé.
Khoảnh khắc bước chân vào phòng sinh sát cánh cùng vợ, anh Hùng gần như nín thở theo từng nhịp máy monitor.
"Tận mắt thấy từng hơi thở gấp gáp, mồ hôi ướt đẫm gương mặt tái nhợt cùng những cơn co thắt vắt kiệt sức lực của vợ, tôi không kìm được cảm xúc", anh kể.
Sau những phút giây nghẹt thở của cả êkíp, bé gái nặng 2,1 kg cất tiếng khóc chào đời. Giây phút ấy, người đàn ông gục xuống bên mép giường bệnh, bật khóc át cả tiếng máy móc.
"Người chồng khóc to không dứt như để trút bỏ hết những dồn nén, âu lo và nỗi xót xa tột cùng dành cho bạn đời", bác sĩ Long nhớ lại.
Bác sĩ Nguyễn Thị Mến, Phó trưởng Khoa Sản, Bệnh viện Đại học Phenikaa, cho biết sinh con là một dấu mốc rất đặc biệt nhưng cũng là thời điểm người phụ nữ phải đối mặt với nhiều áp lực cả về thể chất lẫn tâm lý. Dù y học hiện đại đã giúp việc sinh nở ngày càng an toàn hơn, trong quá trình chuyển dạ vẫn có thể xuất hiện những tình huống, biến chứng khó lường. Trong thời điểm này, nhiều bà mẹ mong muốn chồng có thể đồng hành ở bên, hỗ trợ tinh thần cho mình.
Tại Việt Nam, hình ảnh quen thuộc là người thân ngồi thấp thỏm ngoài hành lang chờ tiếng khóc sơ sinh. Ở khối bệnh viện tư nhân và khoa dịch vụ một số viện công, tiêu chuẩn một người thân đi cùng trong suốt cuộc chuyển dạ gần như mặc định trong các gói sinh trọn gói. Bệnh viện thường định danh người này là "người hỗ trợ do sản phụ chỉ định", tạo điều kiện thuận lợi về mặt thủ tục cho cả các cặp đôi chưa có sự ràng buộc pháp lý về hôn nhân tại Việt Nam.
Tuy nhiên, quyền bước vào phòng sinh luôn đi kèm những điều kiện y khoa nghiêm ngặt. Dịch vụ này chỉ áp dụng cho các ca sinh thường phòng đơn nhằm bảo đảm quyền riêng tư cho các sản phụ khác và kiểm soát nhiễm khuẩn. Với các ca sinh mổ, phần lớn bệnh viện công lập từ chối cho người nhà vào vì đây là phẫu thuật ngoại khoa cần môi trường vô trùng tuyệt đối, ngoại trừ một số ít bệnh viện quốc tế cho phép người thân ngồi khuất sau tấm rèm vô khuẩn ở phía đầu giường.
Nghiên cứu đăng trên Journal of Reproductive and Infant Psychology cho thấy những người cha trực tiếp chứng kiến khoảnh khắc con chào đời và được thực hiện "da-kề-da" với con ngay tại phòng sinh có mức độ gắn kết cảm xúc sâu sắc và nhanh chóng hơn với em bé. Trẻ được tiếp xúc da kề da với bố có nhịp tim, nhịp thở ổn định hơn, bớt khóc và dễ đi vào giấc ngủ hơn so với trẻ nằm trong nôi cách ly.
Về mặt tâm lý, sự hiện diện, động viên và chia sẻ của chồng giúp sản phụ cảm thấy an tâm, bớt lo lắng và không có cảm giác phải một mình trải qua cuộc sinh, bác sĩ Lê Thị Thúy Hằng, Bệnh viện Tâm thần Trung ương I, nói. Hành động như ở bên cạnh, nắm tay, động viên và cùng vợ thực hiện những hướng dẫn của nhân viên y tế cũng đã là một nguồn hỗ trợ tinh thần rất đáng kể.
Sự hiện diện của người chồng giúp sản phụ tiết ra nhiều oxytocin (hormone hạnh phúc) hơn, đồng thời làm giảm cortisol (hormone gây stress), có thể giúp quá trình chuyển dạ diễn ra tự nhiên và bớt đau đớn hơn.
"Đàn ông có thể hứa chăm sóc bạn cả đời, nhưng phải đến khi chứng kiến bạn vượt cạn, lời hứa ấy mới hóa thành sự trân trọng khắc cốt ghi tâm", bác sĩ nói.
Người đàn ông trực tiếp chứng kiến nỗi đau đớn và sự vất vả của vợ trong phòng sinh có xu hướng yêu thương, tôn trọng và gia tăng sự thấu hiểu đối với bạn đời. Sự hỗ trợ tinh thần từ người chồng ngay từ giai đoạn chuyển dạ kéo dài đến thời kỳ hậu sản giúp sản phụ giảm đáng kể rủi ro mắc trầm cảm sau sinh. Đồng thời, những người cha có sự chuẩn bị và đồng hành từ phòng sinh cũng tự tin hơn trong việc chăm sóc con nhỏ (thay tăm, dỗ con, hỗ trợ mẹ cho con bú).
"Đây còn là một trải nghiệm chung rất đặc biệt", bác sĩ nói. Người chồng không chỉ chứng kiến khoảng khắc chào đời của con mà thực sự tham gia vào hành trình ấy cùng người vợ. Điều này có thể giúp tăng sự gắn kết giữa vợ chồng, đồng thời tạo nền tảng tốt cho việc cùng nhau chia sẻ trách nhiệm làm cha, làm mẹ sau này.
Tuy nhiên, việc người chồng có mặt trong quá trình sinh cần tuân thủ quy định về vô khuẩn và hướng dẫn của nhân viên y tế, bảo đảm an toàn cho mẹ và em bé.
Nhiều năm làm nghề, bác sĩ Đặng Tiến Long cho biết nỗi đau vượt cạn của phụ nữ là điều không gì sánh bằng. Do đó, phòng sinh hay phòng chờ sinh chính là nơi chứng kiến trọn vẹn nhất bản lĩnh và tình cảm của một người đàn ông. Giọt nước mắt mừng vui khi thấy con khỏe mạnh cất tiếng khóc chào đời đánh dấu khoảnh khắc lớn khi người đàn ông chính thức làm cha.
"Phòng sinh là nơi thử thách nghiệt ngã nhất nhưng cũng là thước đo chân thật nhất cho tình yêu của người chồng", bác sĩ nói.
*Tên nhân vật được thay đổi
Thùy An
Đọc bài gốc tại đây.