Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) hướng tới mở rộng nguồn hiến, tăng cơ hội sống cho người...
Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) hướng tới mở rộng nguồn hiến, tăng cơ hội sống cho người bệnh, đặc biệt là trẻ em. Tuy nhiên, chính sách phải bảo đảm quyền lợi người hiến, ngăn chặn ép buộc và mua bán mô, tạng. Trong bối cảnh nguồn tạng khan hiếm, mỗi nghĩa cử hiến tặng đều có thể mang lại hy vọng sống cho những bệnh nhân đang từng ngày chống chọi với bệnh tật.
Sau gần 20 năm thực thi Luật năm 2006, việc hoàn thiện pháp luật về hiến, ghép tạng trở nên cấp thiết, vừa mở rộng nguồn hiến, vừa bảo đảm quyền tự quyết, an toàn và phẩm giá con người.
Đáng chú ý, dự thảo đề xuất cho phép lấy mô, tạng từ người chết tuần hoàn bên cạnh người chết não, góp phần tăng nguồn hiến và cơ hội cứu sống người bệnh nếu được thực hiện theo quy trình chuyên môn nghiêm ngặt.
Với trẻ mắc bệnh nặng, ghép tạng thành công mở ra cơ hội hồi phục, trở lại trường học và cuộc sống bình thường. Tuy nhiên, hiệu quả chính sách không chỉ nằm ở số lượng tạng hiến mà còn phụ thuộc vào năng lực chuyên môn, bảo quản, vận chuyển, phối hợp giữa các bệnh viện, điều phối công bằng và khả năng chi trả của người bệnh. Vì vậy, sửa luật phải gắn với nâng cao năng lực toàn hệ thống hiến, ghép tạng.
Quy định hiến tạng đối với người dưới 18 tuổi cần được xem xét thận trọng do trẻ chưa đủ khả năng tự quyết và dễ chịu áp lực gia đình. Cần phân biệt hiến sau khi chết với hiến khi còn sống vì mức độ rủi ro khác nhau.
Sự đồng ý của cha mẹ hoặc người đại diện chưa đủ bảo đảm tính tự nguyện khi trẻ có thể chịu áp lực cứu người thân hoặc chưa hiểu hết hệ quả lâu dài.
Do đó, pháp luật cần bảo đảm trẻ được tư vấn độc lập, bày tỏ ý kiến, không chịu áp lực và được đánh giá khách quan về sức khỏe, rủi ro, lợi ích trước khi quyết định hiến tặng. Quyền lợi của trẻ phải được đặt lên hàng đầu, không để tình thương hay áp lực gia đình biến việc hiến tạng thành nghĩa vụ, đẩy trẻ vào rủi ro y tế.
Tính nhân văn của chính sách hiến, ghép tạng không chỉ ở số người đăng ký hiến hay ca ghép thành công mà còn ở việc phân bổ nguồn tạng công bằng, minh bạch, theo tiêu chí chuyên môn rõ ràng, không để người bệnh mất cơ hội vì thiếu tiền hoặc quan hệ xã hội.
Người hiến khi còn sống cần được tư vấn đầy đủ, đánh giá sức khỏe, theo dõi sau hiến và hỗ trợ các chi phí hợp pháp. Pháp luật phải phân định rõ hỗ trợ chính đáng với hành vi trả tiền mua mô, tạng, vừa ngăn giao dịch trá hình, vừa tránh để người hiến phải tự gánh những thiệt thòi phát sinh.
Bên cạnh hoàn thiện quy định, cần đẩy mạnh truyền thông khoa học, nâng cao nhận thức cộng đồng và thiết lập cơ chế giám sát, đánh giá định kỳ. Niềm tin xã hội chỉ được củng cố khi quy trình hiến, ghép minh bạch và quyền của người hiến được bảo vệ bằng những biện pháp cụ thể.
Mỗi nguồn tạng hiến là thêm một hy vọng sống, thêm một cơ hội đoàn tụ cho người bệnh và gia đình. Nhưng cứu người không thể đánh đổi bằng sự tổn thương của người khác. Một đạo luật nhân văn phải vừa mở rộng cơ hội sống, vừa bảo vệ người hiến, ngăn chặn ép buộc, mua bán mô, tạng. Bởi đó là món quà sự sống.
Đọc bài gốc tại đây.