Luật sư dẫn án sơ thẩm "lúc mô tả gây thiệt hại cho phụ huynh, lúc lại nhận định gây thiệt hại cho trường", nhưng thực tế không bên nào nhận mình có thiệt hại.
Sáng 11/9, các luật sư tiếp tục bào chữa cho bà Nguyễn Thị Bình, cựu hiệu trưởng THCS Ba Đình, Hà Nội.
Bà Bình đang kháng cáo kêu oan sau khi bị tuyên 3 năm tù vì thu tiền dạy thêm trái quy định cách đây 10 năm. Hôm qua, VKS cho rằng bị cáo "có dấu hiệu phạm tội" nhưng chỉ ra 7 nội dung sai sót, đề nghị hủy án sơ thẩm để điều tra lại.
Bà Bình sau đó nêu quan điểm "không chấp nhận quan điểm nào khác ngoài được tuyên vô tội".
Không bên nào nhận bị thiệt hại
Luật sư Trương Việt Toàn, một trong 8 người bào chữa của bà Bình, hôm nay không tới tòa song nội dung bào chữa được luật sư đồng nghiệp đọc tại phiên tòa. Theo đó, ông Toàn cho rằng cả 3 yếu tố cấu thành tội phạm trong vụ án đều cần được xem xét lại, đặc biệt là thiệt hại bao nhiêu và ai là người bị thiệt hại.
Bản án sơ thẩm xác định thiệt hại của vụ án là 1,09 tỷ đồng - khoản tiền thu chênh so với quy định và ghi nhận số tiền này gây thiệt hại cho cha mẹ học sinh. Tuy nhiên, tại trang 23, HĐXX lại xác định tiền thuộc về nhà trường và việc chi trả cho giáo viên, chi phí quản lý vượt mức đã làm thiệt hại quyền lợi của trường.
Theo luật sư, như vậy cấp sơ thẩm chưa xác định thống nhất chủ thể có tài sản bị thiệt hại. Trong khi đó, hồ sơ và thực tế thể hiện phụ huynh "biết rõ mức thu, không khiếu nại"; hội trưởng phụ huynh khẳng định không cha mẹ nào nhận mình bị thiệt hại.
Nếu xác định nhà trường bị thiệt hại, luật sư Toàn cho rằng cần chỉ rõ nguồn tài sản nào bị giảm sút. Đại diện trường tại phiên sơ thẩm cho biết khoản tiền còn tồn, chưa kịp chi đã được nộp vào quỹ; nhà trường cũng không yêu cầu hoàn trả 1,09 tỷ đồng nêu trên.
Thực tế, toàn bộ tiền thu về đều được nộp cho nhà trường, không có khoản nào bị giữ lại hoặc chuyển ra ngoài.
Luật sư dẫn Kết luận thanh tra 143 của UBND Hà Nội xác định các khoản chi "về cơ bản đúng quy định, đúng quy chế chi tiêu nội bộ và đúng thỏa thuận với cha mẹ học sinh". Theo ông Toàn, nếu coi việc chi tiền làm phát sinh thiệt hại trong vụ án thì kết luận này của Hà Nội cũng cần được xem lại.
Cách tính thiệt hại chưa chắc chắn
Luật sư Toàn đánh giá con số thiệt hại 1,093 tỷ đồng "không chắc chắn và thiếu căn cứ pháp lý" vì hai lý do.
Thứ nhất, con số này dựa trên giả định về sĩ số nhóm, lớp từ lời khai của các giáo viên sau gần 10 năm và có sự mâu thuẫn. Người khai có chia nhóm, người nói không, người không nhớ; ngay cả khi đối chất cũng không xác định được chắc chắn.
Thứ hai, luật sư dẫn kết luận giám định của Sở Tài chính Hà Nội - hiện là nguồn chứng cứ chuyên môn duy nhất về tài chính, kế toán trong vụ án. Kết luận nêu chưa đủ căn cứ xác định số tiền cụ thể ngoài sổ sách kế toán và không xác định được mức thiệt hại.
Theo ông Toàn, cơ quan chuyên môn không kết luận được mức thiệt hại, trong khi số tiền 1,09 tỷ đồng không được tính toán dựa trên các nguồn chứng cứ chắc chắn nên không thể được chấp nhận.
Tăng thu nhập cho giáo viên, là công hay tội?
Ngoài việc thiệt hại và chủ thể bị thiệt hại chưa rõ, luật sư cho rằng bản án sơ thẩm còn mâu thuẫn khi đánh giá cùng một sự việc theo hai hướng trái ngược.
Theo ông Toàn, khi định tội, việc tăng thu nhập cho giáo viên được sử dụng để suy ra yếu tố vụ lợi phi vật chất, nâng cao uy tín. Nhưng khi quyết định hình phạt, tòa sơ thẩm lại xác định đây là tình tiết giảm nhẹ cho bà Bình.
"Hành vi xuất phát từ nhận thức chưa đầy đủ, mục đích là cải thiện thu nhập cho giáo viên và nâng cao kiến thức cho học sinh, cha mẹ học sinh không khiếu nại, mức độ nguy hiểm của hành vi đối với xã hội không cao", luật sư dẫn lại bản án sơ thẩm và cho rằng hai nhận định này mâu thuẫn.
Đối với tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, luật sư đánh giá để xác định dấu hiệu vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác phải chỉ ra lợi ích không chính đáng cụ thể mà bị cáo hướng tới và chứng cứ xác định lợi ích đó là động cơ thúc đẩy hành vi phạm pháp.
"Không thể chỉ vì việc bị cáo là hiệu trưởng, và giáo viên được hưởng thêm thu nhập để suy ra động cơ nâng cao uy tín", luật sư nêu quan điểm bào chữa.
Phát biểu quan điểm sau phiên sáng nay, ông Vũ Đình Lâm, Hội trưởng Phụ huynh trường THCS Ba Đình năm học 2013-2014, khẳng định học sinh được lợi từ hoạt động dạy thêm của thầy cô, không phụ huynh nào thắc mắc về số tiền học phí. Được triệu tập tới tòa với tư cách người có quyền nghĩa vụ liên quan, ông mong HĐXX cấp phúc thẩm tuyên bà Bình không phạm tội.
Phiên tòa đang tạm nghỉ do sức khỏe bị cáo Bình không đảm bảo.
Thanh Lam
Đọc bài gốc tại đây.