Các chuyên gia đều cho rằng, tác phẩm múa của Việt Nam không thua kém vở diễn nào trong khu vực, khoảng 3 - 5 năm tới, Việt Nam sẽ...
Các chuyên gia đều cho rằng, tác phẩm múa của Việt Nam không thua kém vở diễn nào trong khu vực, khoảng 3 - 5 năm tới, Việt Nam sẽ có “cơn mưa” tác phẩm đỉnh cao...
Trăn trở về đời sống của nghệ sĩ múa
Thời gian gần đây, nghệ thuật múa Việt Nam có nhiều tác phẩm khai thác tốt chất liệu truyền thống, sử dụng nghệ thuật múa dân gian đương đại kết hợp với âm nhạc, ánh sáng, hình ảnh và công nghệ hiện đại. Có thể kể đến các vở như: “Những lớp phù sa” do NSND Trần Ly Ly làm tổng đạo diễn; “Dó” của NSƯT Phan Lương - Vũ Ngọc Khải; “Nguồn sáng” của NSND Phạm Anh Phương; tổ khúc múa “Đông Hồ” của Nguyễn Ngọc Anh...
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, nghệ thuật múa Việt Nam đứng trước nhiều áp lực để giữ gìn và khẳng định bản sắc dân tộc nhưng cũng phải đổi mới, tiếp thu tư duy hiện đại nhằm phát triển công nghiệp văn hóa một cách bền vững.
Chia sẻ với phóng viên Báo Lao Động, NSND Trần Ly Ly cho hay, trong tiến trình phát triển công nghiệp văn hóa của Việt Nam, nghệ thuật múa là một thành tố quan trọng, đóng góp hơn 50% trong các chương trình nghệ thuật dù lớn hay nhỏ, tạo nên thành công cho các đêm diễn.
NSND Trần Ly Ly cho biết thêm, để phát triển theo hướng công nghiệp văn hóa, nghệ thuật múa tập trung phát triển các tác phẩm đỉnh cao để có nhiều sản phẩm mang tính ý tưởng, có chiều sâu.
Bên cạnh đó, ngành múa vẫn phải làm những tác phẩm cho cộng đồng, phục vụ những chương trình lớn, lễ hội.
Bà Trần Ly Ly nhận định, trong 10 năm tới, nghệ thuật múa sẽ phát triển, từ đó tạo ra nền tảng để đào tạo cho đến những tác phẩm múa có chỗ đứng trong nước và khu vực.
“Đây là trách nhiệm của hội nghề nghiệp, trách nhiệm của mỗi cá nhân - những người đã hoạt động sáng tác, đào tạo, quản lý trong ngành múa nhiều năm.
Sự quan tâm với nghệ sĩ không những tạo vị thế của nghệ thuật múa mà còn tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa nghệ thuật múa và các ngành nghệ thuật khác” - NSND Trần Ly Ly nói.
TS. NSND Phạm Anh Phương - Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam cho rằng, trong sự phát triển chung của xã hội, nghệ thuật múa Việt Nam có những đặc thù riêng nhưng đã phổ biến hơn thông qua nhiều hoạt động, các sự kiện văn hóa, xã hội.
Là một người từng làm quản lý, NSND Phạm Anh Phương trăn trở, hiện nay các nhà hát muốn giữ chân nghệ sĩ múa rất khó vì thu nhập của họ chưa cao, có người vì mưu sinh nên đã bỏ nghề hoặc đi làm ở bên ngoài.
“Ở các nhà hát, người được tuyển dụng thời gian dài đã có tuổi, không còn làm nghề được nữa. Trong khi diễn viên kịch, ca sĩ đến 60 tuổi vẫn lên được sân khấu thì đời làm nghề của nghệ sĩ múa rất ngắn, chỉ khoảng 35 - 40 tuổi là đã khó, nếu có họ chỉ tham gia những vai nhỏ, phụ.
Nếu không bỏ ngang hay làm trái nghề, họ cứ ở nhà hát hưởng chế độ cho đến 50 tuổi mới về hưu thì cũng rất vất vả.
Một số diễn viên trẻ thì thu nhập lại không cao nên đã bỏ ra ngoài làm. Vì nếu được ký, lương của họ khi mới ra trường chỉ khoảng 4 - 5 triệu
đồng/ tháng.
Có nhà hát thiếu nhân sự nhưng lại không được tuyển thêm người vì số lượng biên chế có hạn. Nếu không được ký hợp đồng, đóng bảo hiểm thì họ cũng không mặn mà với việc ở lại nhà hát” - NSND Phạm Anh Phương nêu thực tế.
Ở Việt Nam không thiếu những vở múa có chất lượng
Nói về thu nhập của nghệ sĩ, ông Phương chia sẻ rằng, diễn viên có tiền tập vở, diễn vở nhưng thu nhập không cao, mỗi buổi chỉ 100 - 200.000 đồng với người có biên chế, khoảng 50.000 đồng với diễn viên hợp đồng, số tiền này chỉ đủ ăn trưa nên khó giữ được nhân sự.
“Nếu diễn ở sự kiện hay đám cưới, nghệ sĩ múa được trả tiền triệu, có tháng lên đến 30 - 40 triệu đồng, thu nhập này tốt hơn ở một nhà hát chuyên nghiệp, đòi hỏi trình độ cao.
Cách đây 10 năm, toàn bộ Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam chỉ có 100 biên chế cho các bộ phận: Diễn viên múa, hát, nhạc công, hành chính... có những vở cần đến 160 diễn viên, tôi phải ký hợp đồng bên ngoài.
Mỗi năm, Học viện Múa Việt Nam đào tạo khoảng 100 sinh viên trình độ cao nhưng nhiều người không muốn về nhà hát vì thu nhập không đủ sống” - NSND Anh Phương cho hay.
Nhắc đến việc tự chủ và doanh thu bán vé, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam thẳng thắn nói, nghệ thuật múa phải phát triển đồng bộ thì mới duy trì được vở diễn để bán vé.
Hơn nữa, người đứng đầu các nhà hát cũng phải có tư duy nhạy bén với thời cuộc thì mới đủ sức “lái” con tàu nghệ thuật theo thị hiếu của khán giả.
“Nếu chỉ luyện tập mà không ra sân khấu thì niềm đam mê của nghệ sĩ cũng mai một dần. Ít nhất một tháng cũng phải diễn 2 - 4 buổi để duy trì đời sống nghệ thuật.
Ở các nước, nhiều tập đoàn kinh tế đã đầu tư vào nghệ thuật và cho thấy hiệu quả, chúng ta cần những sự đầu tư như thế” - NSND Phạm Anh Phương bộc bạch.
Theo ông Phương, trong sự phát triển của công nghiệp văn hóa, mỗi loại hình nghệ thuật sẽ có các yếu tố đi kèm. Nghệ thuật múa sẽ kéo theo luồng lao động, kỹ thuật sân khấu, quy mô doanh nghiệp... để đáp ứng nhu cầu biểu diễn, giúp vở diễn thăng hoa hơn.
NSND Phạm Anh Phương nhận định, ở Việt Nam không thiếu những vở múa có chất lượng nhưng để được chú ý, cần có nguồn lực kinh tế đủ mạnh thì mới hội tụ đủ các yếu tố từ thương hiệu, truyền thông đến việc duy trì các đêm sáng đèn.
NSND Phạm Anh Phương chia sẻ, để đầu tư cho một vở diễn đã khó, duy trì sản phẩm ấy cũng cần có nhiều bước như việc quảng bá, hay một nơi biểu diễn cố định và duy trì việc biểu diễn theo chu kỳ.
NSND Trần Ly Ly hy vọng rằng, trong 3 - 5 năm tới, Việt Nam sẽ tạo ra sản phẩm công nghiệp văn hóa, công nghiệp biểu diễn đặc sắc. Bởi những tác phẩm hay sẽ tạo ra hệ sinh thái, đào tạo được nhân sự ngành múa đỉnh cao.
“Thời gian để đào tạo nhân sự múa chuyên nghiệp phải mất 3 - 10 năm. Chúng ta không nên nóng vội mà nên đi từng bước. Đồng thời cũng phải có chính sách đặc biệt với cả người dạy và học múa...” - NSND Trần Ly Ly nói.
Đọc bài gốc tại đây.