Trong khi BHXH khẳng định làm đúng quy định của Bộ Y tế đặt ra, thì Bộ Y tế nói việc áp định mức cũ cho máy móc hiện đại là bất cập và đang khẩn trương sửa đổi để 'cởi trói' cho các bệnh viện.
Phản hồi về "nghịch lý" bệnh viện trang bị máy móc hiện đại, chụp X-quang chỉ mất vài giây nhưng phải "treo" kết quả đủ 6 phút mới được thanh toán bảo hiểm, đại diện hai cơ quan quản lý liên quan đã đưa ra những lý giải trái chiều về gốc rễ vấn đề.
BHXH Việt Nam: "Không tự đặt ra quy định để làm khó"
Trước ý kiến cho rằng quy trình giám định cứng nhắc đang buộc bác sĩ và máy móc phải "ngồi chơi", đại diện Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam ngày 4/2 khẳng định cơ quan này không tự ý đặt ra mốc thời gian 6 phút.
Hoạt động giám định hiện nay tuân thủ tuyệt đối các văn bản quy phạm pháp luật, cụ thể là Quyết định 2775 và 2776 (ban hành năm 2025) của Bộ Y tế. Theo khung định mức này, một ca chụp X-quang xương khớp, phổi quy định mất 6-12 phút; dạ dày và đại tràng là 20-30 phút.
"Giám định thời gian là chốt chặn cần thiết để đảm bảo chất lượng khám chữa bệnh, ngăn chặn tình trạng làm qua loa hoặc trục lợi quỹ BHYT", đại diện BHXH giải thích. Cơ quan này cho rằng cách hiểu "bác sĩ phải ngồi chờ đủ giờ" là sai lệch bản chất. Nếu bệnh viện thực hiện nhanh hơn định mức mà vẫn đảm bảo chất lượng, đơn vị cần kiến nghị để điều chỉnh hướng dẫn chuyên môn, thay vì dùng các biện pháp đối phó.
Bộ Y tế: "Thước đo kinh tế cũ đang bó buộc kỹ thuật mới"
Thừa nhận những bất cập đang kìm hãm các bệnh viện, lãnh đạo Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) xác nhận con số "6 phút hay 30 phút" thực chất là định mức kinh tế - kỹ thuật được xây dựng từ nhiều năm trước, dựa trên nền tảng công nghệ cũ, mục đích chính là để tính giá dịch vụ.
Tuy nhiên, khi áp dụng vào thực tế hiện nay, việc dùng định mức này làm "thước đo cứng" để giám định chuyên môn đã bộc lộ sự lạc hậu.
"Thời gian thực hiện kỹ thuật phụ thuộc rất lớn vào tay nghề bác sĩ, độ khó của ca bệnh và sự hỗ trợ của công nghệ. Một ca khó mất 20 phút, nhưng ca dễ chỉ tốn một phút là chuyện bình thường trong y khoa", đại diện Cục nói.
Thực tế tại Khoa Chẩn đoán hình ảnh một bệnh viện tuyến chuyên sâu ở TP HCM, cho thấy đằng sau không khí làm việc luôn khẩn trương là một cuộc "chạy đua" thầm lặng của các bác sĩ và kỹ sư công nghệ thông tin. Mục tiêu của họ là tránh để bệnh viện bị Bảo hiểm Y tế từ chối thanh toán (xuất toán) khi thời gian thực hiện kỹ thuật giữa hai ca liên tiếp nhanh hơn định mức quy định.
Một bác sĩ có thâm niên 20 năm công tác tại đây cho biết, với các thế hệ máy hiện đại, thời gian phát tia X chỉ tốn 0,01-0,02 giây. Tổng quy trình từ lúc chụp, đọc phim đến in kết quả diễn ra chưa đến một phút. Tuy nhiên, hệ thống giám định điện tử của BHYT lại giám sát dựa trên thời gian giãn cách giữa các ca, ví dụ một ca chụp X-quang phải đủ 6 phút, siêu âm phải đủ 30 phút. Nếu hai phiếu kết quả được đẩy lên hệ thống quá gần nhau (ví dụ chỉ cách vài giây), hồ sơ sẽ bị đánh dấu là "làm ẩu", không đủ quy trình chuyên môn và có nguy cơ bị từ chối chi trả.
Để tránh tình "bác sĩ ngồi chờ đủ giờ" trong khi bệnh nhân phải xếp hàng chờ đợi, bệnh viện buộc phải áp dụng các biện pháp "đối phó" linh hoạt. Trong khoảng "thời gian chết" chờ đủ giờ giữa các ca BHYT ngoại trú, bác sĩ sẽ tranh thủ chụp cho bệnh nhân cấp cứu, đang nằm viện nội trú hoặc người khám dịch vụ. Đây là những nhóm không bị hệ thống giám định soi xét khắt khe về mốc thời gian thực hiện như bệnh nhân BHYT ngoại trú.
Bên cạnh đó, bệnh viện áp dụng giải pháp công nghệ bằng thuật toán "đẩy chậm". Thực tế bệnh nhân được chụp liên tục và có kết quả ngay để ra về, nhưng phần mềm quản lý của bệnh viện sẽ tạm giữ dữ liệu lại. Hệ thống được lập trình để tự động đẩy hồ sơ lên Cổng giám định BHYT lần lượt, đảm bảo thời gian giữa hai ca liên tiếp đủ độ trễ theo quy định.
"Chúng tôi vẫn làm nhanh nhất có thể để giải tỏa bệnh nhân, nhưng buộc phải dùng công nghệ và sắp xếp lại quy trình để dữ liệu khớp với quy định, tránh để bệnh viện bị xuất toán oan uổng", nam bác sĩ chia sẻ.
Trước độ "vênh" giữa quy định và thực tiễn, Bộ Y tế cho biết đã làm việc với Hội Điện quang và Y học hạt nhân để khảo sát lại quy trình. Bộ đang soạn thảo văn bản đề nghị Bộ Tài chính và BHXH Việt Nam điều chỉnh quy tắc giám định theo hướng linh hoạt hơn.
Trong bối cảnh khối lượng khám chữa bệnh BHYT tăng kỷ lục với hơn 195 triệu lượt năm 2025, quan điểm của ngành y tế là việc "cởi trói" cơ chế giám định lạc hậu là cấp thiết. Mục tiêu cuối cùng là để công nghệ thực sự phục vụ việc giải tỏa bệnh nhân nhanh chóng, thay vì được dùng để đối phó với thủ tục hành chính.
Lê Phương - Hồng Chiêu
Đọc bài gốc tại đây.