Đồng Tháp - Hai lần bị đày ra Côn Đảo, nhà cách mạng Phạm Hữu Lầu vẫn kiên định lý tưởng cách mạng, góp sức rèn luyện cán bộ giữa...
Đồng Tháp - Hai lần bị đày ra Côn Đảo, nhà cách mạng Phạm Hữu Lầu vẫn kiên định lý tưởng cách mạng, góp sức rèn luyện cán bộ giữa chốn lao tù khắc nghiệt.
Biến nhà tù thành trường học cách mạng
Tháng 10.1929, chàng thanh niên làng Hòa An (nay là Cao Lãnh, Đồng Tháp) Phạm Hữu Lầu được kết nạp vào An Nam Cộng sản Đảng, trở thành đảng viên cộng sản đầu tiên của tỉnh Sa Đéc, nay là tỉnh Đồng Tháp. Một tháng sau, ông làm Bí thư chi bộ đầu tiên tại tỉnh này. Năm 1930, ông là một trong 7 ủy viên Ban Chấp hành Trung ương lâm thời Đảng Cộng sản Việt Nam.
Ngày 24.7.1930, ông bị thực dân Pháp bắt. Giữa năm 1931, ông bị đày ra Côn Đảo. Theo Kỷ yếu Hội thảo khoa học về nhà cách mạng Phạm Hữu Lầu do Học viện Chính trị-Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh và Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Tháp phối hợp tổ chức, khi được đưa vào Banh II, nhà cách mạng Phạm Hữu Lầu cùng các đồng chí tổ chức tù chính trị đấu tranh đòi cải thiện đời sống, thực hiện chế độ tù chính trị và bảo vệ cán bộ cách mạng.
Ông trực tiếp phụ trách công tác nhà bếp, giám sát định lượng gạo và thực phẩm cấp phát hằng ngày. Trong hoàn cảnh lao tù, những người cộng sản còn tổ chức các lớp chính trị, triết học và kinh tế chính trị học để học tập, rèn luyện.
Ông không chỉ cùng nhiều đồng chí tham gia học tập, nâng cao nhận thức lý luận, mà còn nhận phụ trách hậu cần, lo giấy, mực, dầu đèn phục vụ hoạt động viết báo, dịch sách và nghiên cứu, góp phần biến nhà tù thành nơi đào tạo, rèn luyện cán bộ cách mạng.
Ông Huỳnh Minh Đoàn, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp, trong bài phát biểu tại hội thảo khoa học về nhà cách mạng Phạm Hữu Lầu nói trên, đã đúc kết: "Với bản lĩnh cách mạng, đồng chí Phạm Hữu Lầu cùng với các đồng chí của mình đã biến nhà tù Côn Đảo thành “trường đào tạo cộng sản".
Vì thế sau khi ra tù, từ năm 1936 đến năm 1939, đồng chí Phạm Hữu Lầu đã hoạt động tích cực trong phong trào đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ, tham gia công tác báo chí của Đảng, như: báo L’Avant Garde (Tiền Phong), Le Peuple (Dân chúng)”.
Hết lòng cứu tế đồng đội giữa chốn lao tù
Ngày 27.11.1940, sau Khởi nghĩa Nam Kỳ, nhà cách mạng Phạm Hữu Lầu lần thứ hai bị đày ra Côn Đảo. Đây là giai đoạn thực dân Pháp đàn áp khốc liệt, tù nhân bị cấm cố, đánh đập, thiếu ăn và thiếu thuốc men; bệnh tật khiến nhiều người chết.
Trước tình cảnh ấy, tổ chức Đảng trong nhà tù đặt nhiệm vụ cứu tế, bảo vệ sinh mạng tù nhân lên hàng đầu. Nhà cách mạng Phạm Hữu Lầu cùng các đồng chí, trong đó có Tôn Đức Thắng và Phạm Hùng, tham gia tổ chức mạng lưới tương trợ, tìm cách đưa thực phẩm, thuốc men đến người đau yếu. Ông còn phối hợp với đồng chí Phạm Hùng tìm cách đưa Lang Kiều, người am hiểu y học cổ truyền, ra làm việc bên ngoài để tổ chức cơ sở điều trị bằng thuốc Nam. Thông qua mạng lưới cứu tế, thuốc được chuyển vào các khám tù cấm cố, góp phần cứu chữa nhiều tù chính trị trong điều kiện thiếu thốn.
Sau cuộc đảo chính Nhật lật đổ Pháp ngày 9.3.1945, đồng chí Phạm Hữu Lầu tham gia truyền đạt chủ trương của tổ chức, phối hợp chuẩn bị đưa cán bộ có năng lực trở về đất liền, đón thời cơ cách mạng.
Khi lực lượng tù chính trị xây dựng Đoàn phòng thủ Côn Lôn với hơn 300 đội viên, ông được giao phụ trách hậu cần. Tháng 9.1945, nhà cách mạng Phạm Hữu Lầu cùng hơn 400 tù chính trị trở về đất liền, tiếp tục tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược theo sự phân công của tổ chức.
Hai lần bị đày ra Côn Đảo nhưng không khuất phục trước sự đàn áp, nhà cách mạng Phạm Hữu Lầu vẫn kiên định lý tưởng, chăm lo đời sống và bảo vệ đồng đội. Những đóng góp của ông góp phần khắc họa bản lĩnh người cộng sản, đồng thời cho thấy nhà tù Côn Đảo đã trở thành nơi tôi luyện ý chí, tinh thần đoàn kết và quyết tâm đấu tranh của các chiến sĩ cách mạng.
Đọc bài gốc tại đây.