Thượng viện Nhật Bản thông qua dự luật sửa đổi Luật Hoàng gia, cho phép các công chúa giữ địa vị sau khi kết hôn.
Thượng viện Nhật Bản ngày 17/7 thông qua gói dự luật sửa đổi Luật Hoàng gia với 184 phiếu thuận và 57 phiếu chống, đánh dấu lần sửa đổi lớn đầu tiên của đạo luật này kể từ khi được ban hành năm 1947. Gói luật sẽ có hiệu lực sau ba tháng kể từ khi được công bố, với mục tiêu chính là ngăn hoàng gia Nhật Bản tiếp tục thu hẹp quy mô trong bối cảnh số lượng thành viên ngày càng giảm.
Theo quy định mới, các công chúa sẽ vẫn giữ tư cách thành viên hoàng gia sau khi kết hôn với thường dân, thay vì phải trở thành thường dân như quy định hiện hành. Đây là thay đổi mang tính bước ngoặt đối với chế độ hoàng gia Nhật Bản.
Luật cũng cho phép nam giới thuộc các nhánh hoàng gia trước đây được khôi phục thân phận hoàng gia thông qua hình thức nhận làm con nuôi. Tuy nhiên, quy định này chỉ áp dụng với những người từ 15 tuổi trở lên, chưa kết hôn và chưa có con.
Những người được nhận làm con nuôi sau khi trở lại hoàng gia sẽ không được rời đi để trở thành thường dân trong tương lai. Hiện chỉ có bảy thành viên thuộc các nhánh hoàng gia còn tồn tại, gồm các gia đình Mikasa và Takamado, đủ điều kiện trở thành cha mẹ nuôi. Trong số này có Công nương Nobuko của gia đình Mikasa.
Sau Thế chiến II, năm 1947, 51 thành viên thuộc 11 nhánh hoàng gia đã mất thân phận hoàng gia theo cải cách hậu chiến. Hiện còn khoảng 10 hậu duệ nam chưa kết hôn của các nhánh này có thể đủ điều kiện được khôi phục địa vị.
Dù mục tiêu chính của dự luật là duy trì quy mô hoàng gia, một số điều khoản liên quan đến quyền kế vị ngai vàng lại gây tranh cãi trong Quốc hội. Nhiều nghị sĩ cho rằng dự luật của chính phủ đã vượt quá nội dung thống nhất trước đó giữa các đảng, đặc biệt là quy định về việc con trai những người được khôi phục thân phận hoàng gia có thể tham gia hàng kế vị.
Lãnh đạo đảng Dân chủ Lập hiến Shunichi Mizuoka chỉ trích đây là "một dự luật được chính phủ đưa ra theo cách đánh úp". Trong khi đó, Chánh Văn phòng Nội các Minoru Kihara, người phụ trách dự luật, khẳng định điều khoản này nhằm bảo đảm tính thống nhất với các quy định khác của Luật Hoàng gia.
Một nội dung đáng chú ý khác là các công chúa chưa kết hôn, trong đó có Công chúa Aiko - con duy nhất của Nhật hoàng Naruhito và Hoàng hậu Masako - sẽ được quyền lựa chọn rời hoàng gia nếu muốn, trong giai đoạn chuyển tiếp luật mới.
Tuy nhiên, vợ/chồng và con của các công chúa vẫn sẽ giữ thân phận thường dân thay vì trở thành thành viên hoàng gia. Quy định này đồng nghĩa một gia đình có thể tồn tại đồng thời cả thành viên hoàng gia và thường dân.
Các nghị sĩ bảo thủ ủng hộ điều khoản này vì lo ngại việc trao thân phận hoàng gia cho chồng và con của các công chúa có thể mở đường cho các cuộc tranh luận về việc cho phép hậu duệ theo dòng nữ kế vị ngai vàng.
Sau khi thông qua dự luật, Thượng viện cũng nhất trí thông qua một nghị quyết bổ sung, kêu gọi tiếp tục thảo luận về vấn đề kế vị hoàng gia trong tương lai.
Tùng Anh (Theo Japan Times)
Đọc bài gốc tại đây.