Răng giả không chỉ cần đẹp mà phải bảo đảm ăn nhai, an toàn và sử dụng lâu dài. Không nên đánh giá chất lượng phục hình chỉ qua vẻ...
Răng giả không chỉ cần đẹp mà phải bảo đảm ăn nhai, an toàn và sử dụng lâu dài. Không nên đánh giá chất lượng phục hình chỉ qua vẻ ngoài hay giá thành.
Theo TS.BS Hoàng Ngọc Lan, Trưởng khoa Răng Hàm Mặt, Bệnh viện Bạch Mai, răng giả là tên gọi chung cho nhiều loại phục hình như hàm giả tháo lắp, mão răng, cầu răng và phục hình trên implant. Mỗi loại có chỉ định, tiêu chuẩn đánh giá và tuổi thọ khác nhau.
Do đó, người bệnh không nên chỉ nhìn vào màu sắc hay hình thức bên ngoài. Một phục hình đạt yêu cầu phải giúp ăn nhai tương đối thoải mái, khớp cắn cân bằng, không có cảm giác răng quá cao, vướng hoặc làm lệch hàm. Phục hình cũng không được gây đau kéo dài, loét niêm mạc, chảy máu lợi hay lung lay khi ăn nhai.
Hình thể, kích thước và màu sắc cần hài hòa với khuôn mặt, độ tuổi và các răng còn lại; không gây cộm hoặc buồn nôn kéo dài. Với mão và cầu răng, đường viền phải sát khít nhưng không chèn ép lợi, hạn chế thức ăn mắc bên dưới. Với hàm tháo lắp, phục hình cần ổn định, lưu giữ phù hợp và không gây tổn thương răng thật hay mô mềm.
Những ngày đầu sau khi lắp răng, người bệnh có thể hơi khó chịu khi làm quen. Tuy nhiên, nếu đau nhiều, loét kéo dài, không thể ăn nhai hoặc răng giả thường xuyên bong, rơi, lung lay thì cần đến bác sĩ kiểm tra, điều chỉnh.
Vật liệu an toàn, kỹ thuật chính xác
Cũng theo TS.BS Hoàng Ngọc Lan, một phục hình an toàn trước hết phải sử dụng vật liệu có nguồn gốc rõ ràng, được phép dùng trong nha khoa, có tính tương hợp sinh học và hạn chế nguy cơ kích ứng, dị ứng. Với implant, yêu cầu càng nghiêm ngặt bởi trụ implant phải tồn tại lâu dài trong xương và mô cơ thể.
Phục hình cũng phải được thiết kế phù hợp từng người bệnh, bảo đảm độ sát khít và tương quan khớp cắn chính xác, không tạo lực quá mức lên răng trụ, implant, lợi hoặc xương hàm. Đồng thời, phục hình cần đáp ứng các chức năng ăn nhai, phát âm, thẩm mỹ và không gây ảnh hưởng bất lợi đến khớp thái dương - hàm hay các răng còn lại.
"Khả năng vệ sinh cũng rất quan trọng. Phục hình đẹp nhưng khó làm sạch sẽ khiến thức ăn, mảng bám tích tụ, làm tăng nguy cơ hôi miệng, viêm lợi, sâu răng trụ và viêm quanh implant", TS.BS Hoàng Ngọc Lan nhấn mạnh.
Tuổi thọ phụ thuộc nhiều yếu tố
TS.BS Hoàng Ngọc Lan cho biết, không có một con số chung về tuổi thọ của tất cả các loại răng giả. Thời gian sử dụng phụ thuộc vào loại phục hình, vật liệu, kỹ thuật thực hiện, tình trạng răng, lợi, xương hàm, lực nhai, thói quen nghiến răng, vệ sinh và tái khám.
Thông thường, hàm giả tháo lắp có thể sử dụng khoảng 5-10 năm, nhưng có thể cần chỉnh sửa hoặc thay sớm hơn do lợi và xương hàm thay đổi. Mão và cầu răng thường có thể sử dụng 7-15 năm hoặc lâu hơn, tùy tình trạng răng trụ, khớp cắn và chăm sóc.
Với implant, trụ có thể tồn tại lâu dài nếu tích hợp xương tốt và được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, phần mão, cầu hoặc hàm giả phía trên vẫn có thể mòn, sứt, lỏng vít và cần sửa chữa hoặc thay thế.
Đáng lưu ý, “chưa hỏng” không có nghĩa là phục hình vẫn còn phù hợp. Người mang răng giả nên tái khám khoảng 6-12 tháng/lần để kiểm tra khớp cắn, độ khít sát, răng trụ, implant, lợi và xương hàm.
Răng giả kém chất lượng có thể gây biến chứng
Phục hình không đạt yêu cầu có thể gây đau, cộm, loét niêm mạc, viêm hoặc chảy máu lợi. Thức ăn mắc dưới phục hình có thể dẫn đến hôi miệng, sâu răng trụ và viêm quanh răng.
Nếu ăn nhai không hiệu quả, người bệnh có thể gặp khó khăn khi ăn uống, phát âm và giao tiếp. Lực nhai phân bố không hợp lý còn có thể làm mòn, lung lay răng thật, tổn thương răng trụ, tiêu xương hoặc ảnh hưởng đến tuổi thọ implant.
Sai khớp cắn kéo dài có thể gây mỏi cơ nhai, đau vùng thái dương - hàm, đau đầu hoặc hạn chế há miệng. Phục hình bong, gãy hoặc có chi tiết lỏng còn tiềm ẩn nguy cơ bị nuốt hoặc hít vào đường thở. Vật liệu không rõ nguồn gốc cũng có thể gây kích ứng, dị ứng hoặc viêm tại mô miệng.
TS.BS Hoàng Ngọc Lan nhấn mạnh, một bộ răng giả tốt không chỉ cần đẹp mà phải ăn nhai hiệu quả, dễ vệ sinh, không gây đau, không làm tổn thương các mô xung quanh và duy trì ổn định lâu dài.
Đọc bài gốc tại đây.