Với “Dân chơi dân ca”, Phương Mỹ Chi tiếp tục đưa chất liệu truyền thống vào âm nhạc đương đại.
Với “Dân chơi dân ca”, Phương Mỹ Chi tiếp tục đưa chất liệu truyền thống vào âm nhạc đương đại.
Thành công trước đó tạo lợi thế, nhưng cũng đặt nữ ca sĩ trước bài toán khó hơn về sự mới mẻ, tính chính xác và ranh giới giữa sáng tạo với bảo tồn.
Sau ba năm kể từ “Vũ trụ cò bay”, Phương Mỹ Chi trở lại với album phòng thu “Dân chơi dân ca”. Album gồm 10 ca khúc, khai thác nhiều chất liệu văn hóa, âm nhạc truyền thống trải dài ba miền.
Nếu “Vũ trụ cò bay” từng giúp Phương Mỹ Chi tạo bước chuyển khỏi hình ảnh “cô bé dân ca”, dự án mới đứng trước một thách thức khác: tiếp tục làm mới dân ca nhưng không lặp lại chính công thức từng mang đến thành công.
Làm mới nhưng không làm sai
“Dân chơi dân ca” khai thác tám chất liệu nghệ thuật truyền thống, trong đó có hát Xoan Phú Thọ, hát xẩm, Xòe Thái, dân ca Huế, dân ca Ê-đê, cải lương - tuồng cổ và văn hóa Khmer Nam Bộ.
Việc đưa nhiều chất liệu có nguồn gốc và đặc trưng khác nhau vào cùng một album khiến yêu cầu nghiên cứu trở nên quan trọng. Một chi tiết được sử dụng chưa chính xác hoặc bị biến đổi quá xa nguyên bản có thể tạo ra tranh luận, đặc biệt khi sản phẩm hướng tới lượng khán giả trẻ.
Phương Mỹ Chi thừa nhận đã chuẩn bị tâm lý trước những ý kiến trái chiều. Nữ ca sĩ cho biết không sợ bị chê vì tin vào lựa chọn của mình, đồng thời sẵn sàng tiếp nhận góp ý.
Để hạn chế rủi ro khi sáng tạo trên chất liệu truyền thống, Phương Mỹ Chi và DTAP làm việc với đội ngũ cố vấn chuyên môn. Trong đó có NSND Bạch Tuyết ở lĩnh vực cải lương - tuồng cổ, NSND Thanh Ngoan với hát xẩm, Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Thị Lịch với hát Xoan Phú Thọ cùng các chuyên gia về dân ca Huế, Xòe Thái và văn hóa Khmer Nam Bộ.
Ê-kíp cũng tìm đến những địa phương, gặp các cộng đồng đang thực hành và gìn giữ các loại hình văn hóa để tìm hiểu trước khi đưa chất liệu vào album.
Áp lực vượt qua thành công cũ
Thách thức khác đến từ chính con đường Phương Mỹ Chi đã lựa chọn. Sau “Vũ trụ cò bay”, việc kết hợp dân gian với âm nhạc hiện đại không còn là điều mới trong sự nghiệp của cô.
Vì thế, “Dân chơi dân ca” cần cho thấy bước tiến thay vì chỉ mở rộng số lượng chất liệu văn hóa.
Phương Mỹ Chi tham gia sâu hơn vào quá trình sáng tác, trực tiếp viết một số phân đoạn mang âm hưởng truyền thống. Vai trò của cô vì thế dần dịch chuyển từ người thể hiện sang đồng sáng tạo.
Tên “Dân chơi dân ca” cũng thể hiện cách tiếp cận này. Theo ê-kíp, tên album có thể hiểu là người dân cùng “chơi” với dân ca, hoặc “dân chơi” theo nghĩa những người có hiểu biết, có khả năng khám phá và sáng tạo với chất liệu này.
DTAP cũng không sử dụng một cách phối khí chung cho tám loại hình. Mỗi chất liệu được xử lý dựa trên đặc trưng về giai điệu, tiết tấu, nhạc cụ và tinh thần trình diễn trước khi đặt vào cấu trúc âm nhạc mới.
Bài toán cuối cùng vẫn nằm ở khán giả. Một album nhiều yếu tố văn hóa có nguy cơ trở nên nặng tính giới thiệu nếu người nghe phải có kiến thức nhất định mới có thể tiếp cận.
Phương Mỹ Chi xác định mục tiêu không phải khiến khán giả hiểu ngay toàn bộ chất liệu truyền thống sau khi nghe album. Cô muốn âm nhạc trở thành điểm khởi đầu khiến người trẻ tò mò và chủ động tìm hiểu.
Đó cũng là thử thách lớn nhất của “Dân chơi dân ca”: cân bằng giữa tính đại chúng và giá trị truyền thống.
Đọc bài gốc tại đây.