Tháng 7 âm lịch gắn với lễ Vu Lan, Tết Trung Nguyên và tục thí thực trong dân gian. Theo chuyên gia, thay vì lo sợ cô hồn, ngạ quỷ, mọi người nên hướng thiện, báo hiếu và tránh mê tín.
Trong Phật giáo, tháng 7 là thời điểm diễn ra lễ Vu Lan, gắn với việc báo hiếu cha mẹ và cúng dường Tam bảo. Theo kinh Vu Lan, Mục Kiền Liên muốn cứu mẹ đang chịu cảnh khổ trong cõi ngạ quỷ. Đức Phật chỉ dạy ông nhờ sức chú nguyện của chư tăng trong ngày tự tứ, sau mùa an cư, để hồi hướng công đức cho mẹ. Từ đó, Vu Lan mang ý nghĩa báo hiếu cha mẹ và tưởng nhớ tổ tiên.
Trong Đạo giáo, Rằm tháng 7 là Tết Trung Nguyên, gắn với quan niệm Địa quan xá tội. Trong dân gian Việt Nam, dịp này còn có tục cúng cô hồn, hay thí thực, dành cho những vong hồn không nơi nương tựa.
Chuyên gia nghiên cứu văn hóa Phạm Đình Hải, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (VUFO), cho rằng khi hiểu tháng 7 là thời gian đề cao đạo hiếu, lòng bao dung và bác ái, mọi người sẽ có cách ứng xử phù hợp, không rơi vào mê tín.
Nhiều người kiêng kỵ vì sợ cô hồn, ngạ quỷ, trong khi đây lại là những đối tượng được quan niệm cần sự chia sẻ, giúp đỡ. Vì vậy, thay vì lo lắng, mọi người nên thành tâm hướng thiện, tích đức, tạo phúc bằng những việc sau.
Hiếu kính cha mẹ, tưởng nhớ tổ tiên. Vu Lan nhắc mỗi người về công ơn sinh thành và trách nhiệm báo hiếu khi cha mẹ còn sống, thay vì chỉ tưởng nhớ khi họ đã qua đời.
Làm việc thiện, giúp đỡ người khó khăn. Theo quan niệm Phật giáo, nhân quả là quy luật tự nhiên. Sống bao dung, chia sẻ với người khác có ý nghĩa hơn việc cầu may theo hình thức.
Hạn chế sát sinh, giữ tâm thiện. Việc kiểm soát lời nói, hành động, tránh làm tổn hại người khác cũng quan trọng hơn những kiêng kỵ truyền miệng.
Cúng lễ vừa phải, đúng ý nghĩa. Gia đình có thể thực hiện Vu Lan, cúng dường Tam bảo hoặc thí thực tùy điều kiện. Điều quan trọng là sự thành tâm, không biến nghi lễ thành cuộc đua về mâm cao cỗ đầy.
Không lan truyền mê tín dị đoan. Những lời đồn về việc tháng 7 không được làm việc này, mua thứ kia hoặc dễ gặp tai họa nếu phạm kiêng kỵ không nên trở thành căn cứ cho cách ứng xử.
"Ngày không làm việc ác thì đêm ngủ không mơ gặp ma", ông Hải nói.
Theo chuyên gia, Vu Lan báo hiếu, chẩn tế chúng sinh hay quan niệm Địa quan xá tội đều hướng con người đến lòng nhân ái. Hiểu đúng tinh thần này, tháng 7 có thể trở thành dịp để mỗi người quan tâm gia đình, làm việc có ích và sống tốt hơn.
Phạm Nga
Đọc bài gốc tại đây.