Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất những định hướng chiến lược nhằm nâng cao vai trò, hiệu quả hoạt động của EAS khi thế giới và khu vực biến động sâu sắc.
Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng các lãnh đạo ASEAN và lãnh đạo 8 nước đối tác gồm Australia, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, New Zealand, Nga và Mỹ hôm nay tham dự Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS) lần thứ 21 ở thủ đô Manila của Philippines, theo TTXVN.
Thủ tướng nhấn mạnh EAS cần chuyển mạnh từ đối thoại xây dựng lòng tin sang hợp tác thực chất và hướng tới những kết quả cụ thể, đồng thời đề xuất ba định hướng chiến lược nhằm nâng cao vai trò và hiệu quả hoạt động của EAS trong thời gian tới.
Củng cố EAS thành trụ cột của hòa bình, ổn định và tin cậy chiến lược ở khu vực. Thủ tướng đề nghị phát huy vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy đối thoại hiệu quả về các vấn đề chiến lược, nâng cao năng lực chủ động dự báo rủi ro, ngăn ngừa xung đột và quản lý khác biệt, đi đôi với tăng cường hợp tác thực chất.
Thành lập mạng lưới đường dây nóng thực thi pháp luật EAS nhằm chia sẻ thông tin và phối hợp phản ứng nhanh, gắn với triển khai Công ước Hà Nội về tội phạm mạng.
Thủ tướng kêu gọi các bên liên quan duy trì hợp tác, bảo đảm thực hiện đầy đủ, hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.
Định hình chương trình hợp tác hướng tới tương lai, lấy các động lực tăng trưởng mới làm trọng tâm. Thủ tướng đề nghị ưu tiên thúc đẩy hợp tác về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, tăng cường kết nối các khuôn khổ, sáng kiến ở khu vực nhằm tạo sức mạnh cộng hưởng.
Xây dựng chương trình nâng cao năng lực số và thúc đẩy ứng dụng AI cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong khu vực.
Phát huy vai trò kết nối chiến lược của EAS giữa hợp tác khu vực và quản trị toàn cầu, qua đó huy động nguồn lực và chia sẻ kinh nghiệm về tăng trưởng bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Thủ tướng khẳng định trên cương vị Chủ tịch Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) năm 2027, Việt Nam sẽ nỗ lực gắn kết các chương trình nghị sự của APEC, ASEAN và EAS, mong nhận được sự ủng hộ của các nước EAS để tổ chức thành công Năm APEC 2027.
Các lãnh đạo khẳng định EAS là diễn đàn đối thoại hàng đầu về những vấn đề chiến lược, chính trị và kinh tế, đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy hòa bình, ổn định và thịnh vượng ở khu vực. Với 19 thành viên, EAS đại diện cho hơn một nửa dân số thế giới, có tổng GDP danh nghĩa đạt 69.600 tỷ USD, chiếm 60% GDP toàn cầu.
Năm 2025, kim ngạch thương mại hàng hóa giữa ASEAN và các đối tác EAS đạt 3.070 tỷ USD, trong khi tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ các đối tác EAS vào ASEAN đạt 83,2 tỷ USD.
Các lãnh đạo nhất trí tiếp tục phát huy vai trò của EAS là cơ chế đối thoại mở, bao trùm, minh bạch và là bộ phận không tách rời của cấu trúc khu vực do ASEAN dẫn dắt, hoạt động trên cơ sở các nguyên tắc và chuẩn mực ứng xử chung.
Các nước nhất trí triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động EAS giai đoạn 2024-2028, ưu tiên thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và tăng cường hợp tác thực chất trong phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm mạng và lừa đảo trực tuyến, cũng như trong lĩnh vực kinh tế số, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi năng lượng, phát triển xanh, kết nối hạ tầng, giáo dục, y tế và nâng cao năng lực ứng phó với thiên tai.
Các lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của duy trì hòa bình, an ninh, ổn định, an toàn và tự do hàng hải, hàng không ở các vùng biển, trong đó có eo biển Hormuz và Biển Đông, kêu gọi kiềm chế, không có hành động làm phức tạp tình hình, giải quyết mọi tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS.
Về Biển Đông, lãnh đạo các nước nhấn mạnh yêu cầu thực hiện đầy đủ, hiệu quả DOC và sớm hoàn tất COC hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.
Các lãnh đạo thông qua Tuyên bố EAS về "Cùng chèo lái tương lai chung: Ổn định và Đổi mới" và Tuyên bố EAS về "Tăng cường hợp tác chống lừa đảo trực tuyến và các tội phạm liên quan", khẳng định quyết tâm chung tay định hình tương lai khu vực và ứng phó hiệu quả với các thách thức đang nổi lên.
Các lãnh đạo cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của duy trì hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên và tuân thủ các nghị quyết liên quan của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, bày tỏ ủng hộ nỗ lực của ASEAN trong triển khai Đồng thuận 5 điểm, thúc đẩy đối thoại, hòa giải và hỗ trợ nhân đạo cho người dân gặp khó khăn.
Thủ tướng cùng các lãnh đạo ASEAN và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi chiều nay tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN - Ấn Độ lần thứ 23.
Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh quan hệ ASEAN - Ấn Độ có nền tảng vững chắc, với nhiều lợi ích chiến lược chung và có tiềm năng hợp tác với không gian phát triển lớn, đề nghị hai bên cần chuyển từ hội tụ về lợi ích sang hành động chiến lược chung, đưa cam kết chính trị thành những kết quả hợp tác cụ thể.
Thủ tướng cũng đề xuất 3 ưu tiên chiến lược cho quan hệ ASEAN - Ấn Độ trong giai đoạn tới, gồm củng cố không gian hòa bình, an ninh và nâng tầm hợp tác biển thành ưu tiên chiến lược; tạo đột phá về liên kết kinh tế, kết nối và tăng cường năng lực tự cường; thắt chặt liên kết giữa nhân dân ASEAN và Ấn Độ.
Thủ tướng Modi khẳng định cam kết không lay chuyển của Ấn Độ đối với đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN.
Kết thúc hội nghị, các lãnh đạo đã thông qua Tuyên bố chung ASEAN - Ấn Độ về hợp tác quản lý thiên tai.
Huyền Lê
Đọc bài gốc tại đây.