Mỗi khi chính sách then chốt của chính quyền Trump đứng trước nguy cơ đổ vỡ hay bị thẩm phán dồn ép, Thứ trưởng Tư pháp Woodward lập tức xông vào cuộc chiến.
Với vai trò Thứ trưởng Tư pháp Mỹ, Stanley Woodward, 43 tuổi, mới đây ký đơn kiện nhằm chặn công nhận kết quả bầu cử Thượng viện tại Alaska nếu ứng viên Cộng hòa thất bại, đồng thời chỉ đạo điều tra chống độc quyền đối với các đài truyền hình đồng loạt dừng phát sóng về Tổng thống Donald Trump. Ông cũng trực tiếp đối đầu các thẩm phán trong nhiều vụ kiện, tố cáo họ có định kiến với Tổng thống.
Đầu năm nay, Woodward đại diện chính phủ ký thỏa thuận hòa giải với ông Trump, lập ra quỹ "chống lạm quyền" trị giá gần 1,8 tỷ USD. Quỹ này được thành lập nhằm bồi thường cho Tổng thống và các đồng minh với lý do họ bị bộ máy tư pháp điều tra sai trái dưới thời các chính quyền trước. Dù vậy, quỹ đến nay đã ngừng hoạt động.
Theo những nguồn thạo tin, việc Woodward sẵn sàng đặt bút ký vào hàng loạt quyết định pháp lý gây tranh cãi khiến ông trở thành tâm điểm chế giễu trong các quan chức chính quyền. Nhiều người cho rằng hai chữ cái S.W. viết tắt tên ông thực chất là "Ký gì cũng được" (Sign Whatever).
Cách làm việc của Woodward không dừng lại ở việc ủng hộ nhiệt thành lập trường của Bộ Tư pháp. Với thái độ điềm tĩnh nhưng kiên quyết, ông không ngần ngại song đấu với những thẩm phán cho rằng Tổng thống Trump đang lạm quyền.
Tháng trước, khi thấy đồng nghiệp bị thẩm phán chất vấn dồn dập về kế hoạch của Tổng thống Trump nhằm cải tạo một sân golf công mang dấu ấn lịch sử, Woodward lập tức cắt lời: "Mắng tôi này, đừng mắng anh ấy".
Woodward giải thích ông phải quyết liệt như vậy bởi thời gian để Bộ Tư pháp thực thi các kế hoạch của Tổng thống Trump không còn nhiều. "Chỉ còn 2 năm 77 ngày nữa thôi", ông nói trong một cuộc phỏng vấn gần đây.
Theo giới quan sát, Woodward có thể còn quyết liệt hơn nữa khi Tổng thống Trump liên tục phát tín hiệu rằng ông sẽ tiếp tục "bùng nổ" trong nửa cuối nhiệm kỳ, điển hình là việc ông đã yêu cầu Bộ Tư pháp điều tra các nghị sĩ Dân chủ đang có ý định giám sát chính quyền.
"Mấy kẻ thích đứng ngoài phán xét rồi bảo tôi ngốc nghếch, giỏi thì nhảy vào sinh tử đài mà thể hiện", Woodward tuyên bố.
Hành trình thăng tiến
Woodward lớn lên gần Philadelphia, sau đó theo học Đại học American và lấy bằng luật tại Đại học Công giáo ở Washington. Nhiều năm sau khi tốt nghiệp, ông là cử tri đăng ký thuộc đảng Dân chủ. Ông cũng dành một thập kỷ cống hiến tại hãng luật Akin Gump, trải qua nhiều loại vụ án về kinh doanh và môi trường.
Năm 2018, Hiệp hội Luật sư Washington vinh danh Woodward là luật sư vì cộng đồng nhờ những nỗ lực bảo vệ các hộ thuê nhà thu nhập thấp trước nguy cơ bị thu hồi.
Sau khi bị hãng luật Akin từ chối cất nhắc lên vị trí thành viên hợp danh, Woodward quyết định rời đi. Năm 2020, ông cùng đồng nghiệp Stan Brand tự mở hãng luật riêng và quan điểm chính trị của ông cũng nghiêng về phía đảng Cộng hòa. Ông đã nhận bào chữa cho hàng loạt gương mặt thân cận với ông Trump đang rơi vào tầm ngắm pháp lý, trong đó có Kash Patel, người hiện là Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI).
Woodward đã thể hiện "tinh thần MAGA" của mình trong vụ án do công tố viên đặc biệt Jack Smith phụ trách cáo buộc ông Trump cất giữ trái phép tài liệu mật tại dinh thự Mar-a-Lago. Woodward chính là người đại diện pháp lý cho Walt Nauta, trợ lý riêng của ông Trump bị khởi tố trong vụ án.
Ông nhận mình là người đưa ra lập luận rằng việc bổ nhiệm công tố viên đặc biệt Smith là bất hợp pháp. Thẩm phán liên bang Mỹ Aileen Cannon sau đó chấp thuận lập luận này để bác bỏ toàn bộ vụ án.
Những thành tích này góp phần giúp Woodward được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Tư pháp. Trong phòng làm việc tại Bộ Tư pháp, Woodward treo một bức ảnh khổ lớn lồng khung kính ghi lại khoảnh khắc ông sánh bước cùng Nauta và Tổng thống Trump bên ngoài Vườn Hồng Nhà Trắng.
Cú thoát hiểm trong gang tấc
Laura Loomer, gương mặt có ảnh hưởng trên mạng xã hội chuyên chỉ trích các quan chức mà bà cho là không đủ năng lực thực thi chính sách của Tổng thống Trump, từng tuyên bố Woodward đáng bị sa thải.
Ông Trump suýt làm vậy hồi tháng 4. Lúc bấy giờ, Tổng thống đã cân nhắc đưa Harmeet Dhillon, người đứng đầu Cục Dân quyền của Bộ Tư pháp, lên thay thế Woodward. Tuy nhiên, Woodward thuyết phục được Nhà Trắng giữ lại mình và kể từ đó, vị thế của ông liên tục thăng tiến.
Woodward đã dồn sức cho những ưu tiên của Tổng thống Trump về vấn đề nhập cư, trong đó có việc khởi kiện các trường đại học, chính quyền bang và thành phố vì chính sách ưu đãi học phí cho người nhập cư bất hợp pháp, đồng thời bác bỏ những quy định địa phương cấm đặc vụ liên bang đeo khẩu trang che mặt.
Tháng trước, tại Chicago, ông tiếp quản một vụ án hình sự liên quan đến nhóm người biểu tình chống Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE). Sự việc làm dấy lên nghi vấn về sai phạm của các công tố viên thụ lý. Woodward sau đó thẳng thừng bác bỏ quyền của tòa án trong việc bổ nhiệm công tố viên đặc biệt điều tra những sai phạm này.
Các tòa án liên tục đặt câu hỏi vì sao Woodward lại tự mình can thiệp vào hàng loạt vụ án và đưa ra những lập luận đầy tính đối đầu. Một số hồ sơ pháp lý gây tranh cãi nhất do ông đệ trình thậm chí không có thêm chữ ký của bất kỳ công tố viên nào khác trong Bộ.
Bill Baer, quan chức cấp cao Bộ Tư pháp thời chính quyền tổng thống Barack Obama, nhận định điều này cho thấy đội ngũ công tố viên "không còn coi đây là một quy trình ra quyết định dựa trên căn cứ pháp lý thuần túy một khi có Stanley Woodward can thiệp".
Trong một cuộc phỏng vấn, Woodward cho hay ông nhúng tay vào những vụ án hóc búa nhằm chứng minh cho các công tố viên thấy mình "luôn hỗ trợ họ hết sức".
Woodward cũng dẫn dắt Bộ Tư pháp đảo chiều trong cách xử lý các doanh nghiệp có hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Ông từng tuyên bố với các công tố viên Bộ Tư pháp rằng ông muốn tránh đưa những vụ án ra tòa và thúc đẩy việc dàn xếp các vụ kiện đình đám, trong đó có vụ kiện nhằm chia tách gã khổng lồ giải trí Live Nation.
Giới luật sư ngành chống độc quyền nhận định cơ sở pháp lý cho cuộc điều tra các kênh truyền hình do Woodward vừa ra lệnh là rất mong manh. Nguyên nhân là bởi quyết định dừng đưa tin luân phiên về Tổng thống nhằm phản đối việc ông loại CNN khỏi nhóm tác nghiệp Nhà Trắng hồi tháng 9 không tác động đến giá cả tiêu dùng hay các hình thức cạnh tranh khác.
Woodward cho biết ông không kỳ vọng tất cả mọi người đều đồng tình với cách nhìn nhận vấn đề của mình. "Nhưng nếu tôi đúng thì sao? Cứ để thẩm phán quyết định", ông nói.
Vũ Hoàng (Theo WSJ, AFP, Reuters)
Đọc bài gốc tại đây.