Hành vi vừa hút thuốc vừa lái xe không chỉ gây khó chịu cho những người xung quanh bởi mùi khói thuốc mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Bạn đọc Tuổi Trẻ thắc mắc hiện nay có rất nhiều người vừa hút thuốc vừa lái xe, khiến người đi đường xung quanh rất khó chịu.
Khói thuốc có thể ảnh hưởng đến những người tham gia giao thông xung quanh, trong khi việc vừa lái xe vừa hút thuốc cũng có thể làm giảm khả năng xử lý tình huống, tăng nguy cơ xảy ra tai nạn.
Vậy pháp luật hiện hành có quy định xử phạt người hút thuốc lá khi đang điều khiển phương tiện giao thông hay không?
Trao đổi với Tuổi Trẻ, nhiều luật sư cho rằng dưới góc nhìn pháp lý, hành vi hút thuốc khi đang lái xe vẫn có thể bị xử phạt.
Nhiều tiềm ẩn đáng lo ngại
Theo luật sư Lê Thanh Duy (Đoàn luật sư TP.HCM), trong quá trình tham gia giao thông, người điều khiển phải bảo đảm khả năng kiểm soát phương tiện và tuân thủ các quy tắc giao thông đường bộ.
Việc vừa hút thuốc vừa lái xe có thể làm cho người điều khiển mất tập trung hoặc không kiểm soát tốt phương tiện.
Vì vậy, nếu việc hút thuốc khiến người điều khiển thực hiện một hành vi vi phạm giao thông gây ra tai nạn, trách nhiệm sẽ được xác định theo hành vi vi phạm cụ thể và hậu quả thực tế.
Ngoài ra, việc hút thuốc diễn ra trên phương tiện giao thông công cộng bao gồm ô tô, tàu bay và tàu điện là hành vi bị cấm hoàn toàn theo quy định tại khoản 3 Điều 11 Luật Phòng, Chống tác hại của Thuốc lá năm 2012.
Người hút thuốc trên loại phương tiện này (trừ tàu bay thực hiện theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng) có thể bị phạt từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng, theo khoản 1 Điều 24 Nghị định 90 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.
Vì vậy, việc nghiên cứu, bổ sung quy định pháp luật theo hướng quy định rõ hành vi vừa điều khiển phương tiện giao thông vừa hút thuốc là hành vi bị cấm và có chế tài xử phạt tương ứng là điều cần thiết.
Khoảng trống pháp lý cần được bổ sung
Luật sư Trần Thị Thanh Thảo (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết pháp luật giao thông đường bộ hiện tại chưa có quy định xử phạt riêng, trực tiếp đối với hành vi vừa lái xe vừa hút thuốc lá.
Cụ thể, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 khi liệt kê những hành vi người điều khiển xe máy, xe gắn máy không được làm, như buông cả hai tay, dùng chân lái xe, sử dụng ô, dùng thiết bị âm thanh gây mất tập trung, không có hành vi hút thuốc lá trong danh mục này.
Tại Nghị định 168/2024 về xử phạt vi phạm giao thông đường bộ cũng không có điều khoản quy định mức phạt riêng cho việc này. Cho nên, nếu chỉ đơn thuần là cầm điếu thuốc lái xe, hiện tại chưa bị phạt.
Tuy nhiên, hầu hết người hút thuốc khi lái xe đều có thói quen búng tàn, vứt mẩu thuốc ra đường.
Hành vi này vi phạm theo Nghị định 45/2022 về xử phạt trong lĩnh vực môi trường, vứt đầu, mẩu, tàn thuốc lá không đúng nơi quy định ở nơi công cộng bị phạt từ 100.000 đến 150.000 đồng; còn nếu vứt xuống lòng đường, vỉa hè, hay vào cống thoát nước thì mức phạt cao hơn, từ 1 đến 2 triệu đồng.
Bên cạnh đó, nếu việc hút thuốc khiến người lái xe mất tập trung, hạn chế tầm nhìn, xử lý tình huống chậm, dẫn đến vi phạm cụ thể như thiếu quan sát, không giữ khoảng cách an toàn, gây tai nạn, người thực hiện hành vi sẽ bị xử phạt theo đúng lỗi vi phạm cụ thể trong Nghị định 168/2024.
Thậm chí, nếu hậu quả nghiêm trọng có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự. Hút thuốc lúc đó sẽ được xem là một tình tiết khi đánh giá lỗi.
“Dù hiện nay luật chưa quy định trực tiếp, nhưng theo tôi đây là một khoảng trống cần được bổ sung.
Chúng ta đã có quy định cấm dùng điện thoại khi lái xe vì lý do mất tập trung, hành vi hút thuốc khi lái xe về bản chất cũng gây mất tập trung tương tự, thậm chí còn ảnh hưởng đến sức khỏe của người xung quanh do khói thuốc.
Tôi kiến nghị cơ quan chức năng nên xem xét bổ sung chế tài cụ thể cho hành vi này trong lần sửa đổi luật hoặc nghị định hướng dẫn sắp tới”, luật sư Trần Thị Thanh Thảo bày tỏ.
Đọc bài gốc tại đây.