Dù ban đầu xác định tài xế có lỗi chính, 6 cán bộ công an, kiểm sát viên khai vẫn đi đến quyết định không khởi tố do từ quan hệ quen biết, làm theo chỉ đạo "áp lực cấp trên".
Cơ quan điều tra VKSND Tối cao vừa hoàn tất kết luận điều tra, đề nghị truy tố 6 người từng công tác tại Công an huyện Trà Ôn và VKSND huyện Trà Ôn về tội Không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội, theo khoản 2 Điều 369 Bộ luật Hình sự.
Các bị can gồm: Lê Quốc Việt, nguyên Phó thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an huyện Trà Ôn; Nguyễn Quốc Khanh, điều tra viên thụ lý chính; Nguyễn Hoàng Văn, nguyên thủ trưởng Cơ quan CSĐT; cùng ba người thuộc VKSND huyện là Phan Thị Trúc Ly, Lê Phong Cảnh và Huỳnh Minh Trung.
Theo kết luận điều tra, tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ và nhận thức ban đầu của những người trực tiếp giải quyết vụ việc đều thể hiện tài xế Nguyễn Văn Bảo Trung có lỗi chính trong tai nạn khiến nữ sinh Nguyễn Ngọc Bảo Trân, 14 tuổi, tử vong. Tuy nhiên, sau quá trình thỉnh thị, lỗi của tài xế được xác định chỉ là vi phạm hành chính, dẫn đến quyết định không khởi tố vụ án.
Hơn 20 cuộc gọi và lời nhờ 'giúp'
Trong 6 bị can, ông Việt được xác định quen gia đình Trung hơn 10 năm, từ thời cùng trồng cam tại xã Vĩnh Xuân. Một người em họ của Trung thời điểm xảy ra tai nạn cũng là cán bộ thuộc quyền quản lý của ông Việt.
Ngày xảy ra tai nạn, Trung và người thân gọi 9 cuộc trao đổi với ông Việt. Trong thời gian giải quyết tin báo, ông Việt liên lạc với tài xế, dì ruột và người thân của Trung hơn 20 cuộc, chưa tính qua Zalo.
Mẹ và dì của Trung khai đã nhờ giúp "không bị xử lý hình sự", ông này trả lời "để tính".
Theo cơ quan điều tra, việc nhờ vả này xuất phát từ quan hệ quen biết, không có tiền bạc. Ông Việt thừa nhận liên lạc nhiều lần nhưng gia đình Trung chỉ nhờ tư vấn, hỗ trợ gặp gia đình nạn nhân để bồi thường. Ông không thừa nhận được nhờ giúp tài xế tránh bị khởi tố.
Trước đó, tổ khám nghiệm do điều tra viên Nguyễn Quốc Khanh chủ trì thống nhất Trung "vượt xe không đảm bảo an toàn" là lỗi hoàn toàn; việc Bảo Trân không chú ý quan sát được xác định là lỗi vi phạm hành chính. Khi họp Cơ quan CSĐT Công an huyện Trà Ôn, Khanh tiếp tục báo cáo theo hướng này và hầu hết thành viên đồng tình.
Khanh sau đó soạn báo cáo thỉnh thị vẫn xác định Bảo Trung có lỗi chính. Theo kết luận điều tra, thời điểm đó điều tra viên này nhận thức lỗi của tài xế là "không phải bàn cãi".
Khi Khanh trình, ông Việt yêu cầu gửi file qua email nội bộ, sau đó sửa và gửi lại. Diễn biến tai nạn được giữ nguyên nhưng phần xác định lỗi thay đổi: Nguyên nhân chính được chuyển sang do Bảo Trân không chú ý quan sát, va vào xe phía trước rồi ngã; còn Trung từ lỗi "vượt xe không đảm bảo an toàn" thành "đi không đúng phần đường", chỉ vi phạm hành chính.
Cơ quan điều tra cho rằng báo cáo sau khi sửa "sai sự thật, không đúng với kết quả giải quyết tin báo và kết quả họp tổ khám nghiệm". Dữ liệu email nội bộ cũng ghi nhận file Khanh gửi Việt và bản được Việt sửa rồi gửi lại.
Điều tra viên khai 'không đủ bản lĩnh' bảo vệ quan điểm
Là điều tra viên thụ lý chính, nắm toàn bộ hồ sơ, Khanh đã ký biên bản xác định Trung có lỗi chính hoàn toàn. Tuy nhiên, sau chỉ đạo của Việt, ông thay đổi quan điểm, tham mưu báo cáo thỉnh thị theo nội dung đã được sửa.
Khi gửi hồ sơ lên cấp tỉnh, Khanh còn bị cáo buộc không giao toàn bộ tài liệu, chứng cứ và kết quả chứng minh ban đầu để liên ngành tỉnh nghiên cứu đầy đủ.
Khanh khai từ đầu đến cuối vẫn nhận thức Trung có lỗi chính nhưng phải làm theo chỉ đạo của Việt và sau đó là hướng dẫn của liên ngành cấp tỉnh. Điều tra viên này thừa nhận "không đủ bản lĩnh để bảo vệ quan điểm".
Ngày 23/12/2024, Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Vĩnh Long ban hành Công văn 1013, xác định lỗi chính của vụ tai nạn thuộc về Bảo Trân nhưng không nhận định lỗi của Trung.
Hai ngày sau, ông Việt ký kết luận nguyên nhân tai nạn, xác định tài xế đi không đúng phần đường nhưng chỉ là vi phạm hành chính, đề xuất không khởi tố vụ án.
'Không đồng ý' nhưng vẫn chấp hành
Ở phía VKSND huyện Trà Ôn, những người kiểm sát vụ việc trước đó cũng có quan điểm Trung phải chịu trách nhiệm hình sự.
Kiểm sát viên Lê Phong Cảnh từ đầu xác định Trung vượt xe không đảm bảo an toàn, có lỗi chính; Bảo Trân không chú ý quan sát chỉ là lỗi hành chính. Phó viện trưởng Phan Thị Trúc Ly nghiên cứu hồ sơ và thống nhất.
Khi nhận báo cáo từ Ly, Viện trưởng Huỳnh Minh Trung đồng tình, yêu cầu hoàn chỉnh hồ sơ để khởi tố vụ án, khởi tố Trung theo điều 260 Bộ luật Hình sự.
Tuy nhiên, sau Công văn 1013, hướng xử lý thay đổi.
Theo kết luận điều tra, Ly và viện trưởng Trung đều không thống nhất với quan điểm của liên ngành tỉnh, nhưng ông Trung lấy lý do "đã có ý kiến chỉ đạo", yêu cầu Ly và Cảnh chấp hành.
Viện phó Ly ký văn bản thống nhất với quyết định không khởi tố. Cảnh tham mưu văn bản thống nhất; khi cha Bảo Trân khiếu nại, kiểm sát viên Cảnh tiếp tục tham mưu bác đơn. Sau khi bà Ly chuyển công tác, viện trưởng Trung trực tiếp giải quyết và ký bác khiếu nại của người cha.
Viện trưởng Trung khai không có quy định pháp luật nào bắt buộc phải thực hiện theo kết quả họp liên ngành cấp trên; Công văn 1013 cũng chỉ đề nghị cấp huyện "nghiên cứu, vận dụng". Tuy nhiên, theo ông, thông lệ tại địa phương là "khi đã xin ý kiến liên ngành tỉnh thì phải tôn trọng và thực hiện".
"Nếu không có công văn số 1013" chắc chắn vẫn giữ quan điểm tài xế Trung có lỗi chính và phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự, lời khai của viện trưởng Trung thể hiện trong kết luận điều tra.
Trưởng công an khai chịu 'áp lực cấp trên'
Bị can Nguyễn Hoàng Văn, khi đó là Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an huyện Trà Ôn, là người trực tiếp ký quyết định không khởi tố.
Kết luận điều tra xác định ông này nhiều lần được cấp dưới báo cáo Bảo Trung "có lỗi hoàn toàn. Trước khi ký, ông còn gọi nguyên Đội trưởng CSGT-TT Nguyễn Minh Phiên đến trao đổi.
Ông Phiên dùng điện thoại, bút và các vật dụng trên bàn mô phỏng hiện trường, phân tích rằng "dù Bảo Trân va vào xe phía trước rồi ngã, nữ sinh vẫn nằm trên phần đường của mình"; nếu xe tải không vượt lấn sang phần đường ngược chiều thì không cán lên Bảo Trân.
Ông Văn khai sau khi được mô phỏng hiện trường và phân tích quy định pháp luật thì nhận thức rõ tài xế Trung có lỗi chính. Tuy nhiên, cấp tỉnh đã có văn bản, bản thân là cấp dưới nên "nếu không thực hiện theo thì rất là khó".
Ông này còn khai con và con rể đang công tác trong ngành, lo nếu không thực hiện theo văn bản cấp trên có thể ảnh hưởng đến họ nên đã ký quyết định không khởi tố.
Kết luận điều tra còn nêu ông Việt cũng có thẩm quyền ký quyết định và thời điểm đó vẫn có mặt tại cơ quan. Tuy nhiên, Khanh tham mưu, Việt thống nhất để ông Văn ký, do dự liệu gia đình nạn nhân sẽ khiếu nại. Nếu Việt ký, ông Văn phải giải quyết khiếu nại; còn Văn ký thì VKSND huyện Trà Ôn sẽ giải quyết.
Cơ quan điều tra VKSND Tối cao cho rằng hành vi của cả 6 người cấu thành tội Không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội. Một số cán bộ công an và VKSND tỉnh tham gia họp liên ngành, giải quyết khiếu nại được xác định có hành vi thiếu trách nhiệm nhưng chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm; cơ quan điều tra kiến nghị xử lý theo quy định của ngành và Đảng.
Vụ án được lật lại sau bi kịch của người cha
Tai nạn xảy ra sáng 4/9/2024 trên tỉnh lộ 901. Bảo Trung lái xe tải, khi đến xã Vĩnh Xuân thấy ôtô bán tải phía trước rẽ vào lề phải nên vượt sang trái. Phía ngược chiều có hai xe đạp điện chở ba nữ sinh.
Một em thấy xe tải lấn làn nên dừng lại. Xe đạp của Bảo Trân chạy phía sau va vào xe em này khiến Trân ngã xuống đường và bị xe tải cán tử vong.
Sau quá trình thỉnh thị, Cơ quan CSĐT Công an huyện Trà Ôn quyết định không khởi tố vụ án và được VKSND huyện thống nhất. Cha Bảo Trân, ông Nguyễn Vĩnh Phúc, khiếu nại nhưng bị VKSND huyện và tỉnh bác đơn. Ngày 28/4/2025, do bất mãn với kết quả giải quyết tin báo và khiếu nại, ông dùng súng tự chế bắn Bảo Trung, gây thương tích 90%, rồi tự sát.
Sau vụ việc, Bộ Công an và Viện KSND Tối cao vào cuộc. Ngày 3/5/2025, VKSND tỉnh Vĩnh Long hủy quyết định không khởi tố vụ tai nạn. Bốn ngày sau, Công an tỉnh khởi tố vụ án; ngày 26/6/2025 khởi tố tài xế Trung về tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.
Sau khi tài xế được giám định mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi do mất trí mức độ trung bình, vụ án bị tạm đình chỉ để áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh. Đến tháng 7/2026, điều tra được phục hồi và Công an tỉnh Vĩnh Long ban hành kết luận đề nghị truy tố tài xế.
Cơ quan điều tra VKSND Tối cao xác định khi hồ sơ được chuyển lên Công an tỉnh Vĩnh Long để điều tra lại, cơ quan này chỉ ghi lại lời khai một số nhân chứng, không thực hiện thêm hoạt động điều tra nào khác, nhưng đã có đủ căn cứ khởi tố vụ án và khởi tố tài xế Trung.
Liên quan đến vụ tai nạn này, đầu tháng 8, VKSND khu vực 4 (tỉnh Vĩnh Long) đã ban hành cáo trạng truy tố Trung.
An Bình
Đọc bài gốc tại đây.