Đề xuất phát triển kinh tế di sản, mở rộng trải nghiệm tại Dinh Độc Lập

11/11 15:02
 

TPHCM - Nhiều giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị Dinh Độc Lập được các chuyên gia đề xuất, trong đó có phát triển kinh tế di sản.

TPHCM - Nhiều giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị Dinh Độc Lập được các chuyên gia đề xuất, trong đó có phát triển kinh tế di sản.

Ngày 11.11, Hội trường Thống Nhất - Di tích Quốc gia đặc biệt Dinh Độc Lập phối hợp với Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề "Ký ức - Di sản - Sáng tạo đương đại", với sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia thuộc lĩnh vực quy hoạch, kiến trúc, khảo cổ học, lịch sử, văn hóa, bảo tàng, kinh tế du lịch và quản trị di sản.

Bảo tồn Dinh Độc Lập gắn với quy hoạch trung tâm lịch sử TPHCM

Phát biểu tại tọa đàm, ông Bùi Hữu Toàn - Giám đốc Hội trường Thống Nhất - cho rằng, bảo tồn di sản không chỉ là gìn giữ công trình hiện hữu mà còn phải bảo vệ những giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc làm nên bản sắc của di tích. Trong khi đó, phương thức nghiên cứu, giới thiệu và trải nghiệm cần tiếp tục đổi mới để di sản trở nên gần gũi, hấp dẫn hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ.

Ông Nguyễn Minh Nhựt - Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM - đánh giá, việc bảo tồn di tích không chỉ dừng lại ở công tác khoanh vùng, gìn giữ hiện trạng; quan trọng hơn là làm thế nào để đánh thức các giá trị ký ức, đưa di sản hòa cùng dòng chảy đời sống đương đại và sự phát triển của thành phố.

Theo ông Nhựt, việc kết nối ký ức di sản với sáng tạo đương đại, kết hợp chuyển đổi số và đổi mới phương thức tiếp cận sẽ nâng tầm trải nghiệm của công chúng, từng bước biến di sản thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội, góp phần xây dựng TPHCM thành không gian sáng tạo, hiện đại.

Tại tọa đàm, TSKH.KTS Ngô Viết Nam Sơn - Phó Chủ tịch Hiệp hội Cảnh quan Văn hoá châu Á - cho rằng, việc TPHCM mở rộng không gian phát triển sau sáp nhập tạo cơ hội giảm áp lực xây dựng cao tầng, thương mại tại khu vực trung tâm lịch sử, từ đó tạo điều kiện cho công tác bảo tồn kiến trúc và cảnh quan.

Theo ông Sơn, Dinh Độc Lập cùng trục đường Lê Duẩn cần được xác định là hạt nhân của không gian trung tâm lịch sử TPHCM. Đáng chú ý, ông Ngô Viết Nam Sơn đề xuất xác định ranh giới vùng lõi trung tâm lịch sử TPHCM, giới hạn bởi các tuyến Nguyễn Thị Minh Khai, kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, Lê Thánh Tôn và Cách Mạng Tháng Tám.

Trong khu vực này, cần áp dụng giải pháp bảo tồn 5 cấp độ, kết hợp quản lý kiến trúc, cảnh quan với chỉnh trang đô thị và phát triển các hoạt động kinh tế di sản.

Nghiên cứu mở rộng trải nghiệm Dinh Độc Lập vào buổi tối

Ở góc độ khai thác và phát huy giá trị di tích, TS Dương Đức Minh - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch - đề xuất phát triển kinh tế di sản theo hướng tuần hoàn, trong đó các hoạt động trải nghiệm, giáo dục và khai thác dịch vụ cần gắn với trách nhiệm duy trì, bảo vệ nguồn lực di sản.

Ông Minh cho biết, theo kết quả nghiên cứu của bản thân, du khách có những mối quan tâm khác nhau khi đến Dinh Độc Lập. Khách quốc tế chú ý nhiều đến kiến trúc giao thoa Đông - Tây, trong khi khách nội địa quan tâm đến nội thất, cảnh quan và các hiện vật gắn với lịch sử.

Đặc biệt, kết quả phỏng vấn ghi nhận, 80% khách nội địa và 83,3% khách quốc tế trong mẫu khảo sát quan tâm đến việc mở rộng trải nghiệm tham quan trong khung giờ 18h - 21h.

Từ kết quả này, TS Dương Đức Minh đề xuất nghiên cứu thử nghiệm các chương trình tham quan buổi tối có giới hạn, với nội dung chuyên đề, khu vực tổ chức và số lượng khách được xác định cụ thể.

Các hoạt động có thể tập trung khai thác giá trị kiến trúc, nội thất, cảnh quan, kết hợp thuyết minh chuyên đề và ứng dụng công nghệ phù hợp. Tuy nhiên, việc mở rộng thời gian tham quan cần được đánh giá trên cơ sở điều kiện vận hành, mức độ tác động đến di tích và yêu cầu bảo tồn.

Theo TS Dương Đức Minh, phát triển kinh tế di sản không đơn thuần là gia tăng sản phẩm hay doanh thu. Giá trị kinh tế chỉ thực sự có ý nghĩa khi góp phần nâng cao chất lượng trải nghiệm, mở rộng hoạt động giáo dục, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và tạo thêm nguồn lực phục vụ bảo tồn.

Đọc bài gốc tại đây.